ΕΕ: Κοινό μέτωπο απέναντι στη Μόσχα – Οι «πέντε» της Ευρώπης στις διαπραγματεύσεις με ΗΠΑ και Ρωσία

Κοινό μέτωπο απέναντι στις ρωσικές απαιτήσεις για αναδιαμόρφωση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας επιχειρούν να διαμορφώσουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την ώρα που οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία εντείνονται.

Στη σύνοδο του Δουβλίνου συμφωνήθηκε η συμμετοχή πέντε ευρωπαϊκών χωρών και των θεσμών της ΕΕ σε κοινό διαπραγματευτικό σχήμα, με την ευρωπαϊκή πλευρά να ξεκαθαρίζει ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία για την ασφάλεια της ηπείρου χωρίς τη συμμετοχή της και επιδιώκοντας να εξασφαλιστεί ουσιαστική παρουσία στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και μετέδωσαν διεθνή μέσα ενημέρωσης, στο σχήμα θα συμμετέχουν η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο, μαζί με εκπροσώπους των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παρά τη συμφωνία για το ευρύτερο σχήμα, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της συγκεκριμένης θεσμικής εκπροσώπησης της ΕΕ και του τρόπου κατανομής των ρόλων στις διαπραγματεύσεις.

Την ίδια ώρα, οι ευρωπαίοι ηγέτες απορρίπτουν το ενδεχόμενο να αποτελέσει η υφιστάμενη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας αντικείμενο συνολικής επαναδιαπραγμάτευσης με τη Μόσχα στο πλαίσιο των ειρηνευτικών συνομιλιών.

Η ευρωπαϊκή παρέμβαση έρχεται την ώρα που η Μόσχα επιμένει στην ανάγκη μιας ευρύτερης συμφωνίας για την ασφάλεια της ηπείρου, ενώ το Κρεμλίνο δήλωσε ότι είναι ανοιχτό στη συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών στις ειρηνευτικές συνομιλίες, εφόσον διαπιστώσει ότι είναι διατεθειμένες να συμβάλουν στη διαδικασία.

Ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εμφανίστηκε κατηγορηματικός, υπογραμμίζοντας ότι οι αποφάσεις για την Ουκρανία και την Ευρώπη δεν μπορούν να λαμβάνονται χωρίς τη συμμετοχή των άμεσα ενδιαφερόμενων.

«Δεν θα υπάρξουν συζητήσεις για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία, ούτε συζητήσεις για την Ευρώπη χωρίς την Ευρώπη. Επιπλέον, δεν υπάρχει λόγος να συζητήσουμε την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας. Την έχουμε ήδη», δήλωσε στους δημοσιογράφους.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, προειδοποίησε ότι οι ρωσικές απαιτήσεις για συζητήσεις σχετικά με την αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης ενδέχεται να απομακρύνουν την προσοχή από την άμεση προτεραιότητα, που είναι η επίτευξη κατάπαυσης του πυρός στην Ουκρανία.

Ανάλογες επιφυλάξεις εξέφρασαν και εκπρόσωποι χωρών της Βαλτικής, ενώ η Πολωνία και τα σκανδιναβικά κράτη προειδοποίησαν για τους κινδύνους που θα μπορούσε να συνεπάγεται η έναρξη μιας ευρύτερης διαπραγμάτευσης με τη Μόσχα για το ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφαλείας.

Η κοινή ευρωπαϊκή θέση αποτυπώθηκε και στη διακήρυξη που υιοθετήθηκε την Πέμπτη, κατά τη σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Δουβλίνο, με βασική αρχή ότι τα ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια της ηπείρου πρέπει να αποφασίζονται με τη συμμετοχή των Ευρωπαίων.

Γιατί επιλέχθηκε το σχήμα των πέντε χωρών

Η σύνθεση της ευρωπαϊκής ομάδας αποτέλεσε αντικείμενο συζητήσεων μεταξύ των ηγετών, καθώς υπήρχαν διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τον αποτελεσματικότερο τρόπο εκπροσώπησης της Ευρώπης.

Η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι είχε ταχθεί υπέρ μιας ενιαίας και σαφώς καθορισμένης εκπροσώπησης, εκφράζοντας ανησυχίες ότι οι παράλληλες διπλωματικές πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν την ευρωπαϊκή θέση.

Από την πλευρά του, ο Φρίντριχ Μερτς υποστήριξε τη χρησιμότητα του σχήματος E3, στο οποίο συμμετέχουν η Γερμανία, η Γαλλία και η Βρετανία, επισημαίνοντας ότι έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό σε ζητήματα ασφάλειας.

Παράλληλα, ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, διασαφήνισε ότι «η Ευρώπη πρέπει πρώτα να συμφωνήσει στις δικές της προτάσεις για την ειρήνη και στο όραμά της για τη μελλοντική ευρωπαϊκή ασφάλεια, προτού αποφασίσει ποιος θα την εκπροσωπήσει. Το περιεχόμενο της διαπραγματευτικής θέσης της Ευρώπης πρέπει να καθορίσει τη μορφή των συνομιλιών και όχι το αντίστροφο».

Και πρόσθεσε: «Ας είμαστε ειλικρινείς: χωρίς τους Ευρωπαίους, δεν υπάρχει στήριξη για την Ουκρανία. Η αμερικανική εμπλοκή έχει μειωθεί. Υπάρχει κάποια διαμεσολάβηση, εντάξει. Ομως, στο τέλος της ημέρας, εμείς θα είμαστε εκείνοι που θα καθορίσουμε και θα αποφασίσουμε για τη μελλοντική μας ασφάλεια ως Ευρωπαίοι. Δεν έχω καμία αμφιβολία για αυτό».

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συμμετοχή της Βρετανίας, η οποία, παρά την αποχώρησή της από την Ευρωπαϊκή Ένωση, εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στρατιωτικές δυνάμεις της ηπείρου και βασικό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ.

Ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ουλφ Κρίστερσον, είχε υποστηρίξει ότι η Βρετανία πρέπει οπωσδήποτε να βρίσκεται στο τραπέζι των συνομιλιών, προκρίνοντας ένα σχήμα που θα περιλαμβάνει τις πέντε χώρες και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Η συμφωνία για την ευρωπαϊκή εκπροσώπηση έρχεται μετά τις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα στο Άμπου Ντάμπι, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Ρωσίας, της Ουκρανίας και δυτικών χωρών.

Τόσο η Μόσχα όσο και το Κίεβο αναγνώρισαν ότι σημειώθηκε κάποια πρόοδος, χωρίς ωστόσο να υπάρξει ουσιαστική εξέλιξη στα δυσκολότερα ζητήματα, με κυριότερο το εδαφικό.

Για την ευρωπαϊκή πλευρά, το ζητούμενο είναι πλέον διπλό: αφενός να διασφαλιστεί η συμμετοχή της στις επόμενες διαπραγματεύσεις και αφετέρου να διατηρηθεί κοινή στάση απέναντι στις ρωσικές απαιτήσεις.

Μήνυμα ευρωπαϊκής ενότητας απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα στην Ουκρανία

Στην κοινή συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, ο ιρλανδός πρωθυπουργός Μίχεαλ Μάρτιν, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα έστειλαν σαφές μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση θα διατηρήσει τη στήριξή της προς την Ουκρανία, παρά τις δυσκολίες που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου.

Ο Μίχεαλ Μάρτιν υπερασπίστηκε τη μέχρι σήμερα ευρωπαϊκή στάση απέναντι στη ρωσική εισβολή, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ έχει επιδείξει ισχυρή και συνεπή αντίδραση, παρά τις επικρίσεις για την αποτελεσματικότητα των κινήσεών της.

«Δεν έχουμε ακόμη καμία ένδειξη ότι η Ρωσία είναι σοβαρή ως προς την ειρήνη», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη έχει σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και θα συνεχίσει στην ίδια κατεύθυνση.

Από την πλευρά της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η διαδρομή προς την ειρήνη δεν θα είναι εύκολη, επισημαίνοντας ότι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να οδηγηθεί η Μόσχα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι η συνέχιση της στρατιωτικής και οικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία, σε συνδυασμό με τη διατήρηση της μέγιστης δυνατής πίεσης προς τη Ρωσία.

Στο πλαίσιο αυτό, προανήγγειλε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει σύντομα το 22ο πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας. Παράλληλα, πριν από την επόμενη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αναμένεται να καταθέσει πρόταση για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού της Ουκρανίας για το 2027.

Το δεύτερο μεγάλο θέμα της άτυπης συνόδου ήταν η Τεχνητή Νοημοσύνη, με τους ευρωπαίους ηγέτες να πραγματοποιούν την πρώτη εις βάθος συζήτησή τους για τις δυνατότητες, τους κινδύνους και τις κοινωνικές επιπτώσεις της τεχνολογίας.

Ο Μίχεαλ Μάρτιν, μετά τις παρεμβάσεις των ειδικών Τζέφρι Χίντον και Αρθουρ Μενς, σημείωσε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσεται με πρωτοφανή ταχύτητα και αναμένεται να μεταμορφώσει σε βάθος τις οικονομίες, τις κοινωνίες και τις δημοκρατίες.

Ο ίδιος τόνισε ότι η ανάπτυξή της πρέπει να υπηρετεί την ανθρωπότητα και όχι να λειτουργεί εις βάρος της, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ανθρώπινης εποπτείας και ελέγχου, καθώς και συμμόρφωσης με το διεθνές δίκαιο.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην προστασία των παιδιών και των νέων από τους κινδύνους της ψηφιακής τεχνολογίας, ζητώντας την επιτάχυνση των σχετικών ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών.

Ο Αντόνιο Κόστα χαρακτήρισε την ΤΝ «την σημαντικότερη τεχνολογία της εποχής μας», επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει τις δυνατότητές της για την ενίσχυση της παραγωγικότητας και τη βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών, χωρίς να παραγνωρίζει τους κινδύνους.

Οπως ανέφερε, η ΕΕ διαθέτει ήδη το πρώτο ολοκληρωμένο πλαίσιο διακυβέρνησης της ΤΝ παγκοσμίως και μπορεί να αξιοποιήσει την εμπειρία της για τη διαμόρφωση διεθνών προτύπων.

Παράλληλα, έθεσε ως στρατηγικό στόχο την ανάπτυξη ευρωπαϊκών ανταγωνιστικών μοντέλων ΤΝ, ώστε να περιοριστούν οι επικίνδυνες εξαρτήσεις από τρίτες χώρες και να ενισχυθεί η τεχνολογική αυτονομία της Ενωσης.

Ωστόσο, αναγνώρισε ότι η κάλυψη της απόστασης από τους διεθνείς ανταγωνιστές απαιτεί σημαντικά πρόσθετες επενδύσεις, με το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας να αναμένεται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο.

Η συζήτηση για την ΤΝ θα επανέλθει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 5 Φεβρουαρίου, ενώ οι επιπτώσεις της στην απασχόληση και την κοινωνία αναμένεται να αποτελέσουν κεντρικό θέμα της ευρωπαϊκής κοινωνικής συνόδου του 2027.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google