VB Abeille Marengo: Τα επόμενα 24ωρα στο Αιγαίο για έρευνες το γαλλικό πλοίο

Τον απόπλου του από το λιμάνι του Ηρακλείου Κρήτης προετοιμάζει το ερευνητικό σκάφος VB Abeille Marengo, προκειμένου να συνδράμει στην επανέναρξη των εργασιών για το καλώδιο GSI, ώστε να επιτευχθεί η ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες το γαλλικό ερευνητικό VB Abeille Marengo που έχει δέσει στο Ηράκλειο από τις 27 Οκτώβρη μετά την χθεσινή NAVTEX αναχωρεί εντός της ημέρας ή το αργότερο αύριο Κυριακή, από το Ηράκλειο, για περιπολία στο Αιγαίο πέλαγος, προκειμένου να ξεκινήσει τις εργασίες που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση.

Ο απόπλους του είχε προγραμματιστεί  αρχικά για τις 8:00 με 8:30 το πρωί του Σαββάτου 7 Νοεμβρίου ωστόσο παρατηρείται μια μικρή καθυστέρηση. Εκτιμάται ότι ίσως αναχωρήσει ως το μεσημέρι του Σαββάτου ή σε άλλο χρόνο το αργότερο ως το πρωί της Κυριακής (8/11) βγαίνοντας στο πεδίο των ερευνών παρά την αντι – NAVTEX της Τουρκίας και τη σκληρή ρητορική έντασης.

Το ερευνητικό σκάφος έχει ναυλωθεί από τη γαλλική εταιρία Nexans με στόχο συνεχή έρευνα για χρονικό διάστημα έξι μηνών στην περιοχή από την Κάρπαθο μέχρι την Κύπρο, δηλαδή στην περιοχή που οριοθετείται πλήρως από τις σχεδόν ταυτόχρονες Navtex που εξέδωσαν χθες Παρασκευή (6/11) Αθήνα και Λευκωσία.  Παράλληλα, το ενδεχόμενο να πνέουν ισχυροί άνεμοι στην περιοχή μπορεί να καθυστερήσει τον σχεδιασμό ή να επιβραδύνει τις έρευνες.

Προφανώς η χρονική παράταση του απόπλου του γαλλικού ερευνητικού Abeille Marengo δεν σχετίζεται με τεχνικές προετοιμασίες και διαδικασίες, αλλά με μια παρασκηνιακή συζήτηση που εξελίσσεται, μετά τη λεκτική διαμάχη- μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας με ενδιάμεσους τους Γάλλους.

Η Αθήνα υπογραμμίζει ότι μια ενημέρωση στους Τούρκους μπορεί να γίνει με τη μορφή ενός ανακοινωθέντος, με αρμόδιες πηγές όμως να έχουν καταστήσει σαφές στη γαλλική εταιρία ότι καθ’ οιονδήποτε τρόπο δεν θα πρέπει αυτό να έχει τη μορφή αιτήματος άδειας. Από την άλλη, οι Τούρκοι ζητούν «έγγραφη γνωστοποίηση» για την έναρξη των ερευνών, προκειμένου να υπάρξει «συντονισμός», αποφεύγοντας να μιλήσουν δημοσίως για άδεια.

Μέχρι αυτή την ώρα δεν έχει βρεθεί η χρυσή τομή, εξ ου και το πλοίο εκτιμάται ότι θα παραμείνει στο λιμάνι του Ηρακλείου για τις επόμενες ώρες, με τον ρόλο που θα παίξει η  γαλλική πλευρά να θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμος.

Τα βλέμματα πλέον και το ενδιαφέρον όλων είναι στραμμένα στο θαλάσσιο πεδίο όπου θα γίνουν έρευνες, κυρίως βυθομετρικές, ως και τα 12 ναυτικά μίλια ανατολικά σε περιοχή που θεωρεί η Τουρκία γκρίζα ζώνη σύμφωνα με το παράνομο Τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Το ταξίδι των ερευνών θα ξεκινήσει σε ανοιχτή θάλασσα και εν συνεχεία θα γίνουν οι έρευνες που έχουν σχεδιαστεί και περιλαμβάνουν τη διαδρομή από την Κρήτη προς την Κάσο και την Κάρπαθο. Το πλοίο θα επιστρέψει και πάλι Ηράκλειο στις 21 Μαρτίου 2027 το μεσημέρι, σύμφωνα με τον υπάρχοντα σχεδιασμό.

Εκνευρισμός στην Τουρκία για τις εξελίξεις

Οι τελευταίες εξελίξεις έχουν προκαλέσει έκδηλο εκνευρισμό στην τουρκική πλευρά. Οι προκλητικές δηλώσεις για το θέμα αυτό του Τούρκου ακαδημαϊκού Κεμάλ Ολτσάρ στο τουρκικό δίκτυο A Haber, είναι ενδεικτικές.

«Αν οι Έλληνες ζητήσουν έγκριση -για την πόντιση του καλωδίου GSI-, δεν σημαίνει ότι δεν θα τη δώσουμε, αλλά εάν ξεκινήσει οποιαδήποτε διαδικασία υποβολής αιτήματος για έγκριση, αυτό θα σημαίνει σιωπηρή αναγνώριση».

«Δηλαδή, για να πραγματοποιήσει αυτές τις εργασίες, πρέπει να λάβει άδεια;» ρωτάει ο παρουσιαστής τον Κεμάλ Ολτσάρ.

«Με άλλα λόγια, εφόσον εισέρχεται σε αυτή την περιοχή, πρέπει να ζητήσει την άδειά μας για τις συγκεκριμένες έρευνες. Η Τουρκία αναφέρει ότι δεν έχει δώσει τη συγκατάθεσή της. Μάλιστα, δεν μας την έχουν ζητήσει ακόμη. Εξακολουθούν να επιμένουν», απαντάει ο Τούρκος αναλυτής.

«Δηλαδή, εάν η Ελλάδα και η ‘’Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου’’ ζητήσουν την άδειά μας, αυτό σημαίνει ότι αναγνωρίζουν την υφαλοκρηπίδα μας;», επιμένει ο δημοσιογράφος.

«Ναι, ακριβώς…. Δείτε τον χάρτη. Περνάει σε μεγάλο βαθμό μέσα από την τουρκική υφαλοκρηπίδα. Επομένως, αυτό που πρέπει να κάνουν είναι να εξασφαλίσουν την έγκρισή μας. Στο κείμενο χρησιμοποιείται ο όρος “συγκατάθεση”, αλλά εγώ θα τον χαρακτήριζα “επίσημη έγκριση”. Δηλαδή, πρέπει οπωσδήποτε να λάβουν την έγκρισή μας. Και αυτό τους το έχουμε ήδη γνωστοποιήσει» απαντάει ο Κεμάλ Ολτσάρ.

«Το γεγονός ότι απαιτείται έγκριση δεν σημαίνει πως, εάν τη ζητήσουν, δεν θα τους τη δώσουμε. Ωστόσο, υπάρχει εδώ ένα σημαντικό ζήτημα. Η συμφωνία που έχουμε συνάψει με τη Λιβύη σχετικά με την υφαλοκρηπίδα μας αποτελεί μια διεθνή συμφωνία» συνεχίζει  ο Τούρκος αναλυτής Κεμάλ Ολτσάρ και προσθέτει:

«Εάν ξεκινήσει οποιαδήποτε διαδικασία υποβολής αιτήματος για έγκριση, αυτό θα σημαίνει σιωπηρή αναγνώριση. Υπό αυτή την έννοια, η Τουρκία πραγματοποιεί ουσιαστικά μια πολιτική και διπλωματική κίνηση. Όμως, το ουσιαστικό ζήτημα είναι τι συμβαίνει επί του πεδίου. Επειδή αυτό που μετράει είναι η κατάσταση στην περιοχή, οι δικές μας δυνάμεις θα προχωρήσουν σε μια επιχείρηση περικύκλωσης και, στη συνέχεια, θα αρχίσουν να στενεύουν τον κλοιό».

Στη συνέχεια ο Κεμάλ Ολτσάρ υποστήριξε:

«Δεν γνωρίζω πόσο θα μπορέσουν να αντέξουν οι ελληνικές δυνάμεις αυτή την πίεση. Καθώς ο κλοιός θα στενεύει, οι ελληνικές ναυτικές δυνάμεις θα ενημερώσουν τη διοίκησή τους. Υπάρχει ένας υποναύαρχος που είναι υπεύθυνος για τη συγκεκριμένη περιοχή, με το επιτελείο του στην Κρήτη. Θα ενημερώσουν λοιπόν το στρατηγείο στην Κρήτη και, ανάλογα με τις εντολές που θα λάβουν, θα αποχωρήσουν. Εάν όμως δεν λάβουν εντολή και αισθανθούν ότι απειλούνται, τότε θα πρέπει να αντιδράσουν. Υπό κανονικές συνθήκες, εάν η ελληνική πλευρά δώσει εντολή στις δυνάμεις της να παραμείνουν στην περιοχή και να αντισταθούν, τότε οι δικές μας δυνάμεις θα είναι υποχρεωμένες να εξουδετερώσουν την απειλή με πυρά».

«Η ελληνική κυβέρνηση δήλωσε το εξής: “Εμείς, όταν πραγματοποιήσουμε αυτές τις εργασίες, θα ενημερώσουμε την Τουρκία, αλλά δεν θα ζητήσουμε την άδειά της”. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστήριξε αυτή τη θέση. Μπορεί αυτή η NAVTEX να θεωρηθεί ενημέρωση;», ρώτησε ξανά ο δημοσιογράφος.

«Όχι, δεν μπορεί. Πρέπει να ζητήσουν άδεια», απάντησε ο Κεμάλ Ολτσάρ.

Τ. Χατζηβασιλείου: «Άδεια ζητήθηκε και δόθηκε μόνο από την Ελλάδα»

Εν τω μεταξύ, σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να υποχωρήσει από την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο έστειλε ο υφυπουργός Εξωτερικών, Τάσος Χατζηβασιλείου, μιλώντας στην ΕΡΤ, με αφορμή τις τουρκικές αντιδράσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και την έκδοση NAVTEX και αντι-NAVTEX από την Τουρκία.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι δεν υπήρξε καμία συνεννόηση Ελλάδας και Τουρκίας για την αδειοδότηση των ερευνών, υπογραμμίζοντας ότι η σχετική άδεια ζητήθηκε και δόθηκε αποκλειστικά από τις ελληνικές αρχές.

Παράλληλα, εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου, επισημαίνοντας ότι μια κλιμάκωση στην παρούσα συγκυρία δεν θα συνέφερε καμία χώρα της περιοχής. Ωστόσο, διεμήνυσε ότι η Αθήνα διαθέτει σχεδιασμό για κάθε ενδεχόμενο και έχει τη στήριξη εταίρων και συμμάχων.

Σημειώνεται ότι η ελληνική NAVTEX για τις έρευνες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo, στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, βρίσκεται σε ισχύ από τις 6 Νοεμβρίου έως τις 6 Μαρτίου.

Η ελληνική ναυτική οδηγία καλύπτει το τμήμα της διαδρομής από την Κρήτη προς την Κάσο και ανατολικότερα, έως τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ. Το ερευνητικό πλοίο βρίσκεται στο λιμάνι του Ηρακλείου και αναμένεται να αναχωρήσει για την περιοχή των ερευνών. Η Κύπρος έχει εκδώσει δική της NAVTEX για το τμήμα εντός της κυπριακής ΑΟΖ, με ισχύ από τις 19 Νοεμβρίου έως τις 19 Μαρτίου. Με τις δύο οδηγίες καλύπτεται η διαδρομή του καλωδίου από την Κρήτη έως την Κύπρο.

Η Άγκυρα απάντησε με αντι-NAVTEX, επαναφέροντας τον ισχυρισμό ότι τμήμα της περιοχής βρίσκεται στην τουρκική υφαλοκρηπίδα και ότι οι εργασίες πρέπει να συντονιστούν με τις τουρκικές αρχές. Σε ανακοίνωσή του, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε παράνομες τις έρευνες και υποστήριξε ότι δεν έχει ολοκληρωθεί διαδικασία συναίνεσης από την πλευρά της Τουρκίας.

«Στην περιοχή του καλωδίου κυριαρχικά δικαιώματα ασκούν αποκλειστικά η Ελληνική και η Κυπριακή Δημοκρατία. Έτερον ουδέν»

Ο κ. Χατζηβασιλείου ξεκαθάρισε ότι δεν υπήρξε συνεννόηση Ελλάδας και Τουρκίας για την αδειοδότηση των εργασιών. Όπως είπε, η άδεια ζητήθηκε και δόθηκε από τις ελληνικές αρχές, ενώ η NAVTEX εκδόθηκε από τον αρμόδιο σταθμό του Πολεμικού Ναυτικού στο Ηράκλειο.

Αναφερόμενος σε δημοσιεύματα για ενδεχόμενη ενημέρωση της Τουρκίας από τη γαλλική πλευρά, σημείωσε ότι τυχόν άτυπη γνωστοποίηση από την κατασκευάστρια εταιρεία δεν αφορά την Ελλάδα και δεν συνιστά αναγνώριση δικαιωμάτων ή δικαιοδοσίας τρίτης χώρας. «Στην περιοχή του καλωδίου κυριαρχικά δικαιώματα ασκούν αποκλειστικά η Ελληνική και η Κυπριακή Δημοκρατία. Έτερον ουδέν», τόνισε.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών εκτίμησε ότι δεν συμφέρει καμία χώρα στην περιοχή να προκαλέσει ένταση στο πεδίο και συνέστησε ψυχραιμία. Είπε ότι δεν θεωρεί πως επίκειται τουρκική παρέμβαση, προσθέτοντας ότι, αν θεωρητικά συνέβαινε κάτι τέτοιο, «προφανώς δεν θα καθόταν η Ελλάδα να παρακολουθήσει τις εξελίξεις». «Υπάρχει σχεδιασμός για όλα, αλλά συνεχίζω να πιστεύω ότι δεν βρισκόμαστε στο σημείο αυτό», πρόσθεσε.

Παράλληλα, παρέπεμψε στις δηλώσεις του Γιώργου Γεραπετρίτη, επισημαίνοντας ότι το έργο θα υλοποιηθεί σύμφωνα με τον προγραμματισμό και ότι η Ελλάδα θα προστατεύσει τα δικαιώματα και το εθνικό της συμφέρον. «Η κυβέρνηση δεν φοβάται ούτε δειλιάζει να ασκεί τα δικαιώματα της χώρας σε κάθε σημείο», τόνισε. «Δεν πιστεύω ότι θα συνέφερε οποιαδήποτε χώρα στην περιοχή η πρόκληση μιας έντασης στο πεδίο τη στιγμή αυτή», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Ένα έργο με ελληνικά, κυπριακά, γαλλικά και ευρωπαϊκά συμφέροντα»

Σχολιάζοντας την τουρκική αντίδραση, ο υφυπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η Άγκυρα επαναφέρει τις πάγιες διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο, βασιζόμενη στον χάρτη θαλάσσιων ζωνών που είχε καταθέσει στα Ηνωμένα Έθνη το 2020.

Όπως ανέφερε, η ελληνική NAVTEX καλύπτει τη διαδρομή που είχε εξαρχής σχεδιαστεί για το καλώδιο, από τη θαλάσσια περιοχή βόρεια της Κρήτης προς την Κάσο και ανατολικότερα, σε περιοχές ελληνικών θαλάσσιων δικαιωμάτων.

«Η τουρκική NAVTEX βασίζεται στον χάρτη που είχε καταθέσει η Τουρκία με τη δική της θεώρηση θαλασσίων ζωνών στα Ηνωμένα Έθνη το 2020», σημείωσε, χαρακτηρίζοντας τις σχετικές τουρκικές θέσεις «έωλες».

«Η Ελλάδα ασκεί κανονικά τα δικαιώματά της και συνεχίζει τον σχεδιασμό, όπως είχε συμφωνηθεί από την αρχή. Επομένως, δεν υπάρχει για εμάς κάποιος λόγος να αλλάξουμε τον προγραμματισμό μας», υπογράμμισε.

Όπως υποστήριξε, η ηλεκτρική διασύνδεση δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά υπόθεση της Ελλάδας και της Κύπρου, αλλά ένα έργο με ευρύτερη γεωπολιτική σημασία.

«Το έργο αυτό, πέρα από την ελληνική, κυπριακή και ισραηλινή ταυτότητα που φέρει, εκπροσωπεί πλέον και τα γαλλικά συμφέροντα και τα ευρωπαϊκά», ανέφερε.

Υπενθύμισε ότι το έργο λαμβάνει σημαντική χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και απολαμβάνει τη στήριξη συμμάχων και εταίρων, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Μέτωπο δικαίου» στην Ανατολική Μεσόγειο απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο
Ο υφυπουργός Εξωτερικών συνέδεσε τις αντιδράσεις της Άγκυρας με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο χαρακτήρισε παράνομο.

Υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει διαμορφώσει ένα ευρύ πλέγμα συνεργασιών στην περιοχή, το οποίο λειτουργεί ως αντίβαρο στις τουρκικές διεκδικήσεις.

«Η Ελλάδα δεν είναι μόνη απέναντι σε αυτό το παράνομο μνημόνιο. Έχουμε χτίσει ένα μέτωπο δικαίου με όλες τις χώρες της περιοχής μας», ανέφερε. «Από την Αίγυπτο μέχρι το Ισραήλ έχουμε χτίσει μέτωπο δικαίου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με όλες τις χώρες οι οποίες στην ευρύτερη γειτονιά μας διαφωνούν με την παράλογη λογική του τουρκολιβυκού μνημονίου», σημείωσε.

Πρόσθεσε ότι η ελληνική πλευρά θα συνεχίσει τον σχεδιασμό για το καλώδιο χωρίς αλλαγή προγραμματισμού.