Κοινό μέτωπο σούπερ μάρκετ-προμηθευτών για το κόστος

Σε μια περίοδο κατά την οποία το αυξημένο κόστος και οι ανατιμήσεις επιβαρύνουν τους καταναλωτές και δοκιμάζουν τις σχέσεις μεταξύ σούπερ μάρκετ και προμηθευτών, η ελληνική αγορά φαίνεται, τουλάχιστον σύμφωνα με τους εκπροσώπους της, να προκρίνει τη συνεργασία έναντι της σύγκρουσης.

Αυτή είναι η εικόνα που μεταφέρει ο πρόεδρος του ECR Hellas, Θοδωρής Γεροστεργιούδης, αντιπαραβάλλοντας την εγχώρια πρακτική με όσα έχουν καταγραφεί σε ευρωπαϊκές αγορές, όπου μεγάλες αλυσίδες έχουν κατά καιρούς αποσύρει επώνυμα προϊόντα από τα ράφια τους εξαιτίας διαφωνιών για τις τιμές.

«Εγώ δεν είμαι σύμφωνος με αυτές τις πρακτικές», αναφέρει, υποστηρίζοντας ότι «η Ελλάδα αυτή τη στιγμή επιλέγει τη συνεργασία».

Η επιλογή αυτή, ωστόσο, δεν αναιρεί τις πιέσεις που δέχονται οι δύο πλευρές. «Υπάρχει τρομερή πίεση από το κόστος και, φυσικά, τρομερή πίεση από την άλλη πλευρά, από τον καταναλωτή, ο οποίος ζητάει όλο και καλύτερες τιμές. Και καλά κάνει», σημειώνει ο κ. Γεροστεργιούδης. Όπως εξηγεί, οι ανατιμήσεις μπορεί να περιορίσουν τη ζήτηση ή να στρέψουν τους καταναλωτές σε φθηνότερες επιλογές. «Μια ανατίμηση δεν είναι καλά νέα», υποστηρίζει.

Η διαπραγμάτευση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη όταν αφορά ισχυρά εμπορικά σήματα, καθώς η απόσυρση ενός δημοφιλούς προϊόντος ενέχει τον κίνδυνο απώλειας πελατών. Από την άλλη, η αποφυγή μιας τέτοιας σύγκρουσης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι συμφωνίες που επιτυγχάνονται οδηγούν σε χαμηλότερες τιμές για τον καταναλωτή.

Το πεδίο συνεργασίας και τα όριά του

Σε αυτό το περιβάλλον, το ECR Hellas επιχειρεί να αναδείξει πεδία στα οποία λιανέμποροι και προμηθευτές μπορούν να συνεργαστούν, παρά τις διαφορετικές εμπορικές τους επιδιώξεις.

Όπως εξηγεί ο κ. Γεροστεργιούδης, ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός, στον οποίο συμμετέχουν επιχειρήσεις του λιανεμπορίου, της βιομηχανίας καταναλωτικών προϊόντων και των υπηρεσιών, επικεντρώνεται στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της εφοδιαστικής αλυσίδας και στον περιορισμό του λειτουργικού κόστους.

Η συνεργασία, πάντως, έχει σαφή όρια. Δεν αφορά τις τιμές, τις εκπτώσεις ή τους εμπορικούς όρους. «Τα ζητήματα αυτά παραμένουν αντικείμενο ανεξάρτητων επιχειρηματικών αποφάσεων, στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού», σημειώνει ο ίδιος.

Το κοινό έδαφος εντοπίζεται, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ECR Hellas, στη μείωση δαπανών που δεν προσθέτουν αξία, όπως οι αναποτελεσματικές μεταφορές, οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις και η μη ορθολογική διαχείριση αποθεμάτων.

Η διάκριση έχει σημασία, καθώς οι επιχειρήσεις μπορεί να συμφωνούν στην ανάγκη περιορισμού των λειτουργικών επιβαρύνσεων, όχι όμως απαραίτητα και στον τρόπο κατανομής του οφέλους. Ακόμη και αν μειωθεί το κόστος διακίνησης ενός προϊόντος, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα ποιος θα καρπωθεί την εξοικονόμηση. Ο παραγωγός, ο λιανέμπορος ή ο καταναλωτής.

Στην πράξη, οι πρωτοβουλίες του ECR Hellas περιλαμβάνουν τη χρήση κοινών τεχνικών προτύπων στις αποθήκες και στις μεταφορές, τη βελτίωση των διαδικασιών διανομής και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των αποθεμάτων.

Ο οργανισμός έχει επίσης εξετάσει τη δυνατότητα κοινών κόμβων διανομής για την τροφοδοσία των νησιών, όπου η γεωγραφική διασπορά, το μεταφορικό κόστος και η εποχικότητα της ζήτησης δημιουργούν πρόσθετες επιβαρύνσεις.

Η εφαρμογή τέτοιων λύσεων σε μεγαλύτερη κλίμακα προϋποθέτει, ωστόσο, επενδύσεις, συμμετοχή των επιχειρήσεων και συντονισμό διαφορετικών δικτύων διανομής. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, κυρίως για την πρόβλεψη της ζήτησης και τη διαχείριση αποθεμάτων.

Η ακριβέστερη πρόβλεψη των πωλήσεων θα μπορούσε να περιορίσει τόσο τις ελλείψεις στα ράφια όσο και τα αδιάθετα προϊόντα, ιδιαίτερα στις κατηγορίες των ευπαθών τροφίμων. Παράλληλα, μέσω του SmartGen FMCG, σε συνεργασία με το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το ECR Hellas επιδιώκει να συνδέσει νεοφυείς επιχειρήσεις με τη βιομηχανία και το λιανεμπόριο για την ανάπτυξη τεχνολογικών λύσεων.

Το όφελος που μένει να αποδειχθεί

Το εύρος των πρωτοβουλιών, ωστόσο, δεν συνοδεύεται ακόμη από αντίστοιχη ποσοτική αποτίμηση. Παρά τις μελέτες και τις δράσεις, δεν υπάρχουν συγκεντρωτικά στοιχεία που να δείχνουν πόσο έχουν μειωθεί οι λειτουργικές δαπάνες των επιχειρήσεων ή αν μέρος της εξοικονόμησης έχει περάσει στις τιμές λιανικής.

Ο κ. Γεροστεργιούδης αναγνωρίζει την ανάγκη καλύτερης τεκμηρίωσης. «Παρά το γεγονός ότι δεν άπτεται των αρμοδιοτήτων του ECR Hellas, θα εξετάσουμε τρόπους ώστε να ποσοτικοποιήσουμε ακόμη περισσότερο το όφελος των πρωτοβουλιών», αναφέρει.

Το ζήτημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην παρουσίαση των αποτελεσμάτων. Άλλο η δυνητική εξοικονόμηση και άλλο το πραγματικό οικονομικό όφελος, η αξιολόγηση του οποίου προϋποθέτει στοιχεία για την εφαρμογή των προτάσεων, το κόστος υλοποίησης και την απόδοσή τους.

Ακόμη και αν προκύψει εξοικονόμηση, δεν είναι δεδομένο ότι θα μεταφερθεί στις τελικές τιμές. Οι επιχειρήσεις μπορούν να την αξιοποιήσουν για να απορροφήσουν άλλες επιβαρύνσεις, να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις ή να ενισχύσουν την κερδοφορία τους.

Το κατά πόσο θα ωφεληθούν οι καταναλωτές εξαρτάται, τελικά, από τις συνθήκες ανταγωνισμού και τις εμπορικές αποφάσεις κάθε επιχείρησης. Έτσι, ενώ η συνεργασία σούπερ μάρκετ και προμηθευτών μπορεί να δημιουργεί προϋποθέσεις για αποτελεσματικότερη λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας, το πραγματικό οικονομικό της αποτύπωμα και κυρίως η επίδρασή του στις τιμές που πληρώνουν τα νοικοκυριά παραμένει προς τεκμηρίωση.