SOS: 120 χρόνια από τη γέννηση του σήματος κινδύνου που έγινε παγκόσμιο σύμβολο σωτηρίας 

Έναν αιώνα και είκοσι χρόνια μετά τη θέσπισή του σε διεθνή διάσκεψη στο Βερολίνο, στις 3 Νοεμβρίου 1906, το SOS γιορτάζει την 120ή επέτειό του ως το πιο αναγνωρίσιμο σήμα κινδύνου στον πλανήτη και οικουμενικό σύμβολο έκκλησης για βοήθεια.

Η επέτειος του SOS θυμίζει μια εποχή κατά την οποία οι ναυτικοί δεν διέθεταν κοινό, διεθνώς αναγνωρισμένο σήμα κινδύνου. Τα πλοία που κινδύνευαν έκαναν ό,τι μπορούσαν για να ειδοποιήσουν άλλα σκάφη, από σημαίες και φωτεινά σήματα μέχρι φωτοβολίδες, κανονιοβολισμούς και κόρνες ομίχλης.

Η εμφάνιση της ασύρματης τηλεγραφίας επέτρεψε στα πλοία να εκπέμπουν κλήσεις βοήθειας σε μεγάλες αποστάσεις, ακόμη και με περιορισμένη ορατότητα, όπως τη νύχτα ή μέσα στην ομίχλη. Όμως κάθε χώρα και κάθε εταιρεία ασύρματων επικοινωνιών χρησιμοποιούσε το δικό της σήμα, γεγονός που δημιουργούσε σοβαρά εμπόδια στη διεθνή επικοινωνία. 

Από τις τελείες και τις παύλες στις δορυφορικές κλήσεις 

Η λύση αναζητήθηκε τον Οκτώβριο του 1906, όταν, με πρόσκληση της Γερμανίας, αντιπρόσωποι 27 κρατών βρέθηκαν στο Βερολίνο. Στη διάσκεψη, που φιλοξενήθηκε στο τότε γερμανικό κοινοβούλιο, τέθηκε στο τραπέζι η καθιέρωση ενιαίων κανόνων για τις διεθνείς ναυτιλιακές ραδιοεπικοινωνίες. 

Με τη Συνθήκη του Βερολίνου, που υπεγράφη στις 3 Νοεμβρίου 1906, οι κλήσεις κινδύνου απέκτησαν προτεραιότητα σε όλους τους ραδιοφωνικούς σταθμούς. Το διεθνές σήμα έκτακτης ανάγκης ορίστηκε σε κώδικα Μορς ως τρία σύντομα, τρία μακρά και ξανά τρία σύντομα σήματα, που διαβάζονται ως S, O και S. Έτσι γεννήθηκε το SOS, με τον κανονισμό να τίθεται σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1908. 

Η τεχνολογική πρόοδος άλλαξε τη θέση του SOS στη ναυσιπλοΐα. Το Παγκόσμιο Σύστημα Θαλάσσιου Κινδύνου και Ασφάλειας (GMDSS), σε ισχύ από το 1999, επέτρεψε την εκπομπή κλήσεων κινδύνου από κάθε γωνιά του κόσμου μέσω δορυφόρων και σύγχρονων ραδιοτεχνολογιών. 

Οι τρεις τελείες και οι τρεις παύλες που κάποτε διέσχιζαν τους ωκεανούς έχουν πλέον παραχωρήσει σε μεγάλο βαθμό τη θέση τους στις ψηφιακές επικοινωνίες. Ωστόσο, το SOS παραμένει κομμάτι της καθημερινότητας και της κοινής πολιτιστικής μνήμης.