Οι ΗΠΑ ψηφίζουν: Έξι κρίσιμα «μέτωπα» για τον έλεγχο του Κογκρέσου

Ταυτόχρονα, τα αποτελέσματα που θα εξαχθούν από την εκλογική διαδικασία αναμένεται να αποτελέσουν και την πρώτη πανεθνική ετυμηγορία για την προεδρία του Τραμπ.

Το τι θα δείξει η κάλπη θα αποκαλύψει, κοινώς, εάν οι πολίτες θα ήθελαν να περιορίσουν την εξουσία του Ρεπουμπλικανού προέδρου, δίνοντας στους Δημοκρατικούς μεγαλύτερο έλεγχο της μίας ή και των δύο νομοθετικών σωμάτων του Κογκρέσου, ή εάν είναι διατεθειμένοι να αποδεχθούν την παρούσα κατάσταση, παρά τη δυσαρέσκεια για το αυξημένο κόστος διαβίωσης και τον πόλεμο με το Ιράν.

Το αποτέλεσμα θα μπορούσε επίσης να αλλάξει την ατζέντα στο εσωτερικό και των δύο κομμάτων σχετικά με το ποια μηνύματα και ποιες πολιτικές έχουν τη μεγαλύτερη απήχηση στους ψηφοφόρους, ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028, όπως αναφέρει ρεπορτάζ του Reuters.

Ποια είναι, όμως, τα έξι βασικά σημεία που πρέπει να προσέξουμε για την ημέρα των αμερικανικών εκλογών;

Οι εκλογικές αναμετρήσεις που θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου

Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρή αύξηση τεσσάρων εδρών τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία, προκειμένου να ανατρέψουν τις οριακές πλειοψηφίες των Ρεπουμπλικανών, οι οποίοι διαθέτουν 218 έναντι 214 εδρών στη Βουλή και 53 έναντι 47 στη Γερουσία.

Όπως δείχνουν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις, οι Δημοκρατικοί εκτιμάται πως θα ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, ωστόσο η μάχη για τη Γερουσία παραμένει ιδιαίτερα αμφίρροπη. Οι «μάχες» που θα κερδήσουν οι Δημοκρατικοί στο ένα ή και στα δύο σώματα θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την ικανότητα του Τραμπ να προωθήσει την πολιτική του ατζέντα.

Μια νίκη των Δημοκρατικών σε ένα από τα δύο νομοθετικά σώματα είναι πιθανό να οδηγήσει στην έναρξη ερευνών σχετικά με ζητήματα δεοντολογίας που αφορούν τον Τραμπ και την διακυβέρνησή του, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκαν την εφαρμογή της μεταναστευτικής πολιτικής και τον πόλεμο με το Ιράν.

Απεναντίας, εάν οι Ρεπουμπλικάνοι διαψεύσουν τα προγνωστικά και πάνε καλύτερα απ’ ό,τι αναμένεται, αυτό θα μπορούσε να ενισχύσει τον έλεγχο που ασκεί ο Τραμπ στο κόμμα του. Αντίθετα, μια βαριά εκλογική ήττα θα μπορούσε να αυξήσει τις πιέσεις για επανεξέταση αντιδημοφιλών πολιτικών, όπως οι δασμοί και ο πόλεμος, ενώ παράλληλα θα επηρέαζε τη στρατηγική και τα μηνύματα των υποψηφίων που θα διεκδικήσουν τη διαδοχή του.

Τι δείχνουν τα πρώτα αποτελέσματα

Τα πρώτα αποτελέσματα από εκλογικές περιφέρειες της Φλόριντα και της Βιρτζίνια, όπου οι Ρεπουμπλικανοί κατέχουν σήμερα τις έδρες, θα μπορούσαν να δώσουν ενδείξεις για το μέγεθος των ενδεχόμενων εκλογικών κερδών των Δημοκρατικών.

Νίκες σε αμφίρροπες περιφέρειες θα προμήνυαν μια θετική εκλογική βραδιά για τους Δημοκρατικούς, ενώ επικρατήσεις σε περιοχές με ισχυρότερη εκλογική βάση των Ρεπουμπλικανών θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν μια πολύ ευρύτερη αντίδραση των ψηφοφόρων απέναντι στον Τραμπ και τις πολιτικές που ασκεί.

Η αμφίρροπη μάχη για τη Γερουσία αναμένεται να κριθεί σε έξι έως οκτώ εκλογικές αναμετρήσεις. Οι Δημοκρατικοί χρειάζεται να κερδίσουν αρκετές έδρες που σήμερα κατέχουν οι Ρεπουμπλικανοί, σε πολιτείες όπου ο Τραμπ είχε επικρατήσει με διψήφια διαφορά στις εκλογές του 2024, μεταξύ των οποίων το Οχάιο, η Αϊόβα, η Αλάσκα και το Τέξας.

Ακόμη και το Κάνσας, παρά τη νίκη του Τραμπ εκεί με διαφορά 16 ποσοστιαίων μονάδων, έχει εξελιχθεί σε ανταγωνιστική εκλογική περιφέρεια τις τελευταίες εβδομάδες. Μια νίκη των Δημοκρατικών στην πολιτεία θα αποτελούσε ένδειξη ενός ευρύτερου εκλογικού κύματος υπέρ τους.

Οι Ρεπουμπλικανοί μπορούν να διατηρήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας κερδίζοντας τις περισσότερες από αυτές τις αναμετρήσεις, ενώ οι Δημοκρατικοί θα χρειαστεί πιθανότατα να διατηρήσουν την έδρα τους στο Μίσιγκαν και να κερδίσουν εκείνη του Μέιν.

Προβλήματα στα εκλογικά τμήματα και στην καταμέτρηση των ψήφων

Οι αρμόδιες Αρχές που είναι υπεύθυνες για τον έλεγχο της εκλογικής διαδικασίες έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι οι εκλογικές αναμετρήσεις με οριακά αποτελέσματα, ενδέχεται να προκαλέσουν διαφωνίες σχετικά με το δικαίωμα συμμετοχής των ψηφοφόρων, την καταμέτρηση των ψηφοδελτίων και την επίσημη επικύρωση των αποτελεσμάτων.

Παράλληλα, οι μεγάλες ουρές στα εκλογικά τμήματα, οι δυσλειτουργίες των εκλογικών μηχανημάτων ή οι ενστάσεις από κομματικούς παρατηρητές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε δικαστικές προσφυγές και καθυστερήσεις στην ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης σχεδιάζει να αναπτύξει περίπου 1.000 παρατηρητές σε ολόκληρη τη χώρα την ημέρα των εκλογών, αριθμός σχεδόν τριπλάσιος σε σχέση με εκείνον που είχε χρησιμοποιηθεί στις προηγούμενες ενδιάμεσες εκλογές. Η κίνηση αυτή προκαλεί ανησυχία σε ορισμένους αξιωματούχους των Πολιτειών, οι οποίοι φοβούνται ότι ενδέχεται να εκφοβίσει τους ψηφοφόρους, αν και το υπουργείο Δικαιοσύνης υποστηρίζει ότι οι φόβοι αυτοί είναι αβάσιμοι.

Ορισμένοι εκλογικοί αξιωματούχοι και νομικοί εμπειρογνώμονες εκφράζουν φόβους ότι οι ομοσπονδιακές έρευνες και οι δικαστικές προσφυγές θα μπορούσαν να καθυστερήσουν ή να παρεμποδίσουν την επίσημη επικύρωση των εκλογικών αποτελεσμάτων σε αμφίρροπες αναμετρήσεις.

Το χρονικό των προσφυγών

Ήδη στις 22 Οκτωβρίου, το υπουργείο Δικαιοσύνης προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, σε μια προσπάθεια να εμποδίσει… προληπτικά την πολιτεία της Αλάσκας να επικυρώσει τα αποτελέσματα των εκλογών για τη Γερουσία, σε περίπτωση που ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών που κατέχει σήμερα την έδρα ηττηθεί με οριακή διαφορά.

Το υπουργείο υποστήριξε ότι οι ψηφοφόροι ενδέχεται να μπερδευτούν, καθώς στο ψηφοδέλτιο συμμετέχουν δύο Ρεπουμπλικανοί υποψήφιοι με σχεδόν πανομοιότυπα ονόματα.

Στις 22 Οκτωβρίου, ο υπουργός Δικαιοσύνης Τοντ Μπλανς απέφυγε να αποκλείσει το ενδεχόμενο παρέμβασης του υπουργείου Δικαιοσύνης στη διαδικασία επικύρωσης των εκλογικών αποτελεσμάτων από τις πολιτείες, δηλώνοντας ότι σε εξαιρετικές περιστάσεις μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να δικαιολογείται.

Αρκετές πολιτείες είναι επίσης πιθανό να μην έχουν ολοκληρώσει την καταμέτρηση των ψήφων το βράδυ των εκλογών, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου η εκλογική αναμέτρηση είναι αμφίρροπη, δημιουργώντας έτσι πρόσφορο έδαφος για αμφισβητήσεις και διαφωνίες.

Η αντίδραση Τραμπ στα εκλογικά αποτελέσματα

Ο τρόπος με τον οποίο θα αντιδράσει ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ στα αποτελέσματα, ιδιαίτερα εάν οι Ρεπουμπλικανοί χάσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες ειδήσεις της εκλογικής βραδιάς.

Άλλωστε, η ιστορία έχει «μιλήσει»: Τα ξημερώματα της 4ης Νοεμβρίου 2020, προτού ολοκληρωθεί η καταμέτρηση των ψήφων σε αρκετές πολιτείες, ο Τραμπ ανακήρυξε τη νίκη του και ζήτησε να σταματήσει η καταμέτρηση.

Τελικά ηττήθηκε από τον Δημοκρατικό Τζο Μπάιντεν, ωστόσο συνέχισε να υποστηρίζει ψευδώς ότι οι εκλογές είχαν «κλαπεί». Η αντίδραση αυτή, φαίνεται να συνέβαλε στην υποκίνηση της εισβολής στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ, με στόχο να εμποδίσουν την επικύρωση από το Κογκρέσο της νίκης του Μπάιντεν στις 6 Ιανουαρίου 2021.

Ακόμη και σήμερα, ο Τραμπ εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι κέρδισε τις εκλογές του 2020 και έχει αμφισβητήσει την αξιοπιστία των φετινών ενδιάμεσων εκλογών, ενισχύοντας το ενδεχόμενο οι Ρεπουμπλικανοί να αμφισβητήσουν τα αποτελέσματα εάν χάσουν τον έλεγχο του ενός ή και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου.

Φέτος, η κυβέρνηση Τραμπ έχει ασκήσει πιέσεις στις πολιτείες για την παροχή στοιχείων σχετικά με τους ψηφοφόρους και έχει ξεκινήσει έρευνες για την ψήφο μη Αμερικανών πολιτών, έναν ισχυρισμό για τον οποίο οι ειδικοί σε εκλογικά ζητήματα και σχετικές μελέτες έχουν εντοπίσει ελάχιστα αποδεικτικά στοιχεία. Πρόσφατα, μάλιστα, προσέφυγε στη Δικαιοσύνη κατά της Καλιφόρνιας, επικαλούμενη την ύπαρξη ψηφοδελτίων που φέρεται να προέρχονται από μη Αμερικανούς πολίτες.

Η συμμετοχή των ψηφοφόρων

Η συμμετοχή των βασικών εκλογικών ακροατηρίων των δύο κομμάτων θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι οι Δημοκρατικοί εμφανίζονταν σημαντικά πιο πρόθυμοι να προσέλθουν στις κάλπες από ό,τι οι Ρεπουμπλικανοί, ενόψει της ημέρας των εκλογών.

Ωστόσο, πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι ομάδες ψηφοφόρων που αποτελούν σημαντική εκλογική βάση των Δημοκρατικών, όπως οι νέοι, οι Αφροαμερικανοί και οι ισπανόφωνοι, παρουσιάζουν ιστορικά χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής στις ενδιάμεσες εκλογές σε σύγκριση με τις προεδρικές εκλογές.

Οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν τη διαρκή επιφυλακτικότητα αυτών των ομάδων απέναντι και στα δύο κόμματα, ιδιαίτερα όσον αφορά το αυξημένο κόστος διαβίωσης. Εάν η συμμετοχή τους στις κάλπες υπολείπεται των προσδοκιών, οι Δημοκρατικοί ενδέχεται να καταγράψουν χαμηλότερες επιδόσεις από τις αναμενόμενες.

Τα στοιχεία για την πρόωρη ψηφοφορία σε πολιτείες όπου οι ψηφοφόροι εγγράφονται στους εκλογικούς καταλόγους με βάση την κομματική τους ταυτότητα έδειξαν μεγαλύτερη κινητοποίηση των Δημοκρατικών. Ωστόσο, οι Ρεπουμπλικανοί υποστηρίζουν ότι πολλοί από τους δικούς τους ψηφοφόρους παραδοσιακά επιλέγουν να ψηφίζουν την ίδια την ημέρα των εκλογών.

Τι σημαίνουν τα αποτελέσματα για τις εκλογές του 2028;

Μετά τη βαριά ήττα τους στις προεδρικές εκλογές του 2024, οι Δημοκρατικοί έχουν διχαστεί ανάμεσα σε εκείνους που υποστηρίζουν την υιοθέτηση ενός πιο λαϊκιστικού οικονομικού μηνύματος και σε όσους τάσσονται υπέρ μιας κεντρώας προσέγγισης, με στόχο την ανάκτηση της υποστήριξης των αναποφάσιστων ψηφοφόρων.

Οι ισχυρές επιδόσεις τόσο των μετριοπαθών όσο και των υποψηφίων της αριστερής πτέρυγας του κόμματος την Τρίτη θα επιτρέψουν και στις δύο τάσεις να υποστηρίξουν ότι οι πολιτικές τους επιλογές δικαιώθηκαν από τους ψηφοφόρους.

Αυτό θα μπορούσε να προετοιμάσει το έδαφος για μια πολυπληθή και ενδεχομένως έντονα ανταγωνιστική διαδικασία ανάδειξης του υποψηφίου των Δημοκρατικών για τις προεδρικές εκλογές του 2028.

Απέδωσε το πλεονέκτημα χρηματοδότησης των Ρεπουμπλικάνων;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις εκλογές έχει και η χρηματοδότηση των δύο κομμάτων. Οι Ρεπουμπλικανοί διέθεταν σημαντικό οικονομικό πλεονέκτημα και κατέκλυσαν τα μέσα ενημέρωσης με διαφημιστικές εκστρατείες που εξαπέλυαν επιθέσεις κατά των υποψηφίων των Δημοκρατικών.

Αν και ορισμένοι Δημοκρατικοί κατάφεραν να εξασφαλίσουν αντίστοιχη ή ακόμη και μεγαλύτερη χρηματοδότηση από τους αντιπάλους τους, οι Ρεπουμπλικανοί διατήρησαν συνολικά προβάδισμα δαπανών αρκετών εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων, εάν συνυπολογιστούν οι κομματικές επιτροπές και οι ανεξάρτητες πολιτικές οργανώσεις.

Το βασικό ερώτημα είναι εάν αυτό το οικονομικό πλεονέκτημα συνέβαλε στην επηρεασμό του αποτελέσματος στις αμφίρροπες εκλογικές αναμετρήσεις ή εάν οι ανησυχίες των ψηφοφόρων για τις υψηλές τιμές και τον πόλεμο με το Ιράν αποδείχθηκαν σημαντικότερες.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Εκλογικής Επιτροπής (FEC), ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δαπαντήσει περισσότερα από 277 εκατομμύρια δολάρια, για μια εκτεταμένη εκστρατεία προβολής στην τηλεόραση και μέσω απευθείας ταχυδρομικών αποστολών, κατά την τελική προεκλογική περίοδο, με στόχο να ενισχύσει τους υποψηφίους των Ρεπουμπλικανών που αντιμετώπιζαν δυσκολίες.