Φαρμακευτική ή επεμβατική έκτρωση: τι διαφέρει στην πράξη

Γράφει ο Δρ. Σπυρίδων Καπελής
Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος στην Αθήνα
KYISIS BY KAPELIS

Όταν μια γυναίκα έχει αποφασίσει να προχωρήσει σε διακοπή κύησης, οι απορίες της γίνονται συγκεκριμένες. Πόσο θα διαρκέσει η διαδικασία; Τι θα αισθανθεί; Πώς θα γνωρίζει ότι ολοκληρώθηκε; Θα χρειαστεί να λείψει από τη δουλειά της; Στην πρώιμη εγκυμοσύνη, η φαρμακευτική και η επεμβατική μέθοδος αποτελούν δύο διαφορετικές επιλογές. Η πρώτη αποφεύγει την επέμβαση. Η δεύτερη, που πραγματοποιείται συνήθως με αναρρόφηση, προσφέρει μια σύντομη διαδικασία, με την ιατρική ομάδα παρούσα και πιο συγκεκριμένο χρονικό προγραμματισμό. Αυτές οι διαφορές έχουν πρακτική σημασία, πέρα από την ίδια την ιατρική πράξη.

Τι σημαίνει επεμβατική διακοπή με αναρρόφηση

Στο πρώτο τρίμηνο, η αναρρόφηση γίνεται μέσω ενός λεπτού σωλήνα που περνά από τον τράχηλο στη μήτρα. Με ελεγχόμενη αναρρόφηση αφαιρείται το περιεχόμενο της κύησης. Δεν απαιτείται τομή στην κοιλιά.

Αξίζει εδώ να ξεκαθαριστεί κάτι: η αναρρόφηση δεν είναι το ίδιο με την κλασική απόξεση με αιχμηρό ξέστρο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει την αναρρόφηση ως τεχνική χειρουργικής διακοπής στην πρώιμη κύηση και συνιστά να μη χρησιμοποιείται η αιχμηρή απόξεση ως μέθοδος ρουτίνας. Η σύσταση αφορά την επιλογή της χειρουργικής τεχνικής, όχι την απόρριψη της φαρμακευτικής μεθόδου.

Πριν από την αναρρόφηση μπορεί να χορηγηθεί φαρμακευτική αγωγή για την προετοιμασία του τραχήλου. Επομένως, το «επεμβατική» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν θα χρησιμοποιηθούν καθόλου φάρμακα. Σημαίνει ότι η αφαίρεση της κύησης θα γίνει από τον γιατρό, με τη συγκεκριμένη τεχνική.

Ένα ουσιαστικό πλεονέκτημα είναι ο χρόνος

Η ίδια η αναρρόφηση διαρκεί συνήθως περίπου πέντε έως δέκα λεπτά. Η συνολική παραμονή στη μονάδα είναι μεγαλύτερη, καθώς προηγούνται η προετοιμασία και η αναισθησία και ακολουθεί παρακολούθηση. Στις περισσότερες περιπτώσεις η επιστροφή στο σπίτι γίνεται την ίδια ημέρα.

Στη φαρμακευτική μέθοδο, η διαδικασία εξελίσσεται σε στάδια. Μετά τη χορήγηση των φαρμάκων, η μήτρα συσπάται και αποβάλλει την κύηση. Η ολοκλήρωση μπορεί να απαιτήσει ώρες ή και περισσότερο χρόνο, ενώ το ακριβές χρονοδιάγραμμα δεν είναι εξίσου προβλέψιμο. Η αιμορραγία μπορεί να συνεχιστεί και μετά την αποβολή.

Για μια γυναίκα που χρειάζεται να οργανώσει την εργασία της, τη φροντίδα των παιδιών της ή την παρουσία ενός συνοδού, ο προγραμματισμός έχει βάρος στην απόφαση. Το ίδιο ισχύει όταν η αναμονή για την αποβολή είναι κάτι που η ίδια προτιμά να αποφύγει.

Η αναρρόφηση προσφέρει αυτή τη δυνατότητα: η κύρια διαδικασία γίνεται σε προγραμματισμένο χρόνο και σε συγκεκριμένο χώρο φροντίδας. Αυτό δεν καταργεί την ανάρρωση, αλλά βοηθά να είναι σαφέστερο τι θα συμβεί την ημέρα της επέμβασης.

Πόσο πιθανό είναι να χρειαστεί συμπληρωματική αντιμετώπιση;

Η επεμβατική μέθοδος έχει πολύ υψηλή αποτελεσματικότητα. Στην ενημέρωση του βρετανικού Βασιλικού Κολεγίου Μαιευτήρων και Γυναικολόγων, η πιθανότητα να συνεχιστεί η εγκυμοσύνη μετά τη διαδικασία υπολογίζεται περίπου σε 1 ανά 1.000 επεμβατικές διακοπές, έναντι 10 έως 20 ανά 1.000 φαρμακευτικές. Πρόκειται για γενικές εκτιμήσεις και όχι για εγγύηση του αποτελέσματος σε κάθε γυναίκα.

Χρειάζεται, όμως, να διαβάζονται σωστά αυτοί οι αριθμοί. Αφορούν τη συνέχιση της εγκυμοσύνης, όχι το σύνολο των πιθανών επιπλοκών. Παραμονή ιστού στη μήτρα και ανάγκη πρόσθετης θεραπείας μπορεί να εμφανιστεί στη φαρμακευτική μέθοδο.

Αναισθησία και πόνος: τι πρέπει να έχει εξηγηθεί

Η λέξη «επέμβαση» μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι απαιτείται πάντα γενική αναισθησία. Στην πράξη υπάρχουν διαφορετικές δυνατότητες: τοπική αναισθησία, καταστολή ή γενική αναισθησία. Η κατάλληλη επιλογή εξαρτάται από την περίπτωση, τις διαθέσιμες υπηρεσίες και την εκτίμηση της ιατρικής ομάδας.

Ο τρόπος αντιμετώπισης του πόνου πρέπει να έχει συζητηθεί πριν από την ημέρα της διαδικασίας. Με τοπική αναισθησία ή καταστολή μπορεί να υπάρχει ενόχληση ή κράμπες. Με γενική αναισθησία η γυναίκα κοιμάται κατά την επέμβαση.

Η αναρρόφηση είναι γενικά ασφαλής, χωρίς να είναι απαλλαγμένη από κινδύνους. Πιθανές επιπλοκές είναι η λοίμωξη, η έντονη αιμορραγία, η παραμονή ιστού και, σπανιότερα, ο τραυματισμός του τραχήλου ή της μήτρας. Η ενημέρωση γι’ αυτά αποτελεί μέρος της προετοιμασίας, μαζί με την εξέταση του ιστορικού και των φαρμάκων που λαμβάνει η γυναίκα.

Τι ακολουθεί στο σπίτι

Μετά την αναρρόφηση μπορεί να εμφανιστούν κράμπες και κολπική αιμορραγία. Η ένταση και η διάρκειά τους διαφέρουν. Η σύντομη διάρκεια της επέμβασης δεν σημαίνει ότι το σώμα επανέρχεται αμέσως.

Εφόσον έχει χρησιμοποιηθεί καταστολή ή γενική αναισθησία, χρειάζονται συγκεκριμένες οδηγίες για τη μετακίνηση, την οδήγηση και την παρουσία συνοδού. Αυτά καλό είναι να έχουν οργανωθεί εκ των προτέρων.

Πριν από την έξοδο πρέπει επίσης να είναι ξεκάθαρο σε ποιον θα απευθυνθεί η γυναίκα αν παρουσιαστεί πρόβλημα. Έντονη αιμορραγία, πόνος που επιδεινώνεται, πυρετός ή δύσοσμες εκκρίσεις χρειάζονται άμεση ιατρική επικοινωνία. Αν υπάρχει μεγάλη αιμορραγία με έντονη αδυναμία ή τάση λιποθυμίας, απαιτείται επείγουσα αξιολόγηση.

Η φαρμακευτική μέθοδος παραμένει επιλογή

Η φαρμακευτική διακοπή είναι ασφαλής και αποτελεσματική όταν εφαρμόζεται στις κατάλληλες συνθήκες. Αποφεύγει την εισαγωγή εργαλείων στη μήτρα και την αναισθησία της επέμβασης, κάτι που ορισμένες γυναίκες προτιμούν. Συνοδεύεται όμως από συσπάσεις και αιμορραγία κατά την αποβολή και χρειάζεται σαφές σχέδιο για την επιβεβαίωση της ολοκλήρωσής της.

Η επιλογή, επομένως, δεν πρέπει να στηρίζεται στην εντύπωση ότι «τα χάπια είναι πάντοτε πιο εύκολα» ή ότι «η επέμβαση είναι πάντοτε καλύτερη». Η ηλικία της κύησης, το ιστορικό, οι τυχόν αντενδείξεις και η προτίμηση της γυναίκας καθορίζουν ποιες επιλογές είναι κατάλληλες.

Η αναρρόφηση μπορεί να επιλεγεί εξαρχής. Δεν χρειάζεται να έχει προηγηθεί αποτυχημένη φαρμακευτική προσπάθεια. Για μια γυναίκα που προτιμά μια σύντομη, προγραμματισμένη διαδικασία με την ιατρική ομάδα δίπλα της, αποτελεί μια ουσιαστική επιλογή που αξίζει να συζητηθεί. Η τελική απόφαση χρειάζεται να ανταποκρίνεται στη δική της κατάσταση και στις δικές της προτεραιότητες, έπειτα από πλήρη ενημέρωση και χωρίς πίεση.