Σύνοδος Κορυφής: Το σχέδιο της ΕΕ για την ενεργειακή κρίση και τον νέο προϋπολογισμό

Η αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ενέργειας απαιτεί μια πολυεπίπεδη δέσμη μέτρων και όχι μεμονωμένες λύσεις, όπως επεσήμανε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, υπογράμμισε την κρισιμότητα ενός κοινού ευρωπαϊκού βηματισμού για την υπέρβαση της τρέχουσας κρίσης.

Η οικονομική επιβάρυνση και οι 5 άμεσες παρεμβάσεις

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε η επικεφαλής της Κομισιόν, οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή οδήγησαν σε επιπλέον δαπάνες ύψους 106 δισ. ευρώ για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, χωρίς να αυξηθούν οι εισαγόμενες ποσότητες. Παράλληλα, οι τιμές του φυσικού αερίου κατέγραψαν άνοδο 140% από τα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ το ντίζελ διπλασιάστηκε.

Καθώς το ενεργειακό προφίλ κάθε χώρας διαφέρει, η κ. Φον ντερ Λάιεν παρουσίασε πέντε βραχυπρόθεσμα βήματα:

– Διάθεση 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου και ντίζελ εντός τετραμήνου μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.

– Επέκταση και διεύρυνση του προσωρινού πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις.

– Ετήσια αναστολή της εφαρμογής του κανονισμού για τις εκπομπές μεθανίου.

– Έναρξη στρατηγικού διαλόγου για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων με στόχο την αποκλιμάκωση των τιμών.

– Ενδυνάμωση του μηχανισμού κοινών αγορών ενέργειας για τη βελτίωση της διαπραγματευτικής θέσης της ΕΕ διεθνώς.

Ενεργειακή μετάβαση και μεταρρυθμίσεις στις αγορές

Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, δίνεται έμφαση στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών και της πυρηνικής ενέργειας, καθώς και στην αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς. Παράλληλα, ζητήθηκε η ταχεία ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος εμπορίας εκπομπών (ETS1).

Από την πλευρά του, ο Αντόνιο Κόστα σημείωσε ότι η Ευρώπη υφίσταται τις συνέπειες της εξάρτησής της από εξωτερικούς προμηθευτές ορυκτών καυσίμων και τόνισε ότι η στρατηγική αυτονομία της Ηπείρου περνά μέσα από την πλήρη ενεργειακή μετάβαση.

Το χρονοδιάγραμμα για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (2028-2034)

Όσον αφορά το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έθεσε ως στόχο την επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026, ώστε το πρόγραμμα να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2028, καλύπτοντας τις ανάγκες των αγροτών, των επιχειρήσεων και της ακαδημαϊκής κοινότητας. Ο κ. Κόστα ξεκαθάρισε ότι οι εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις δεν πρέπει να καθυστερήσουν τις συνομιλίες, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη ισορροπίας μεταξύ των εθνικών συνεισφορών και της εύρεσης νέων ιδίων πόρων.

Δημοσιονομική ευελιξία για την αντιμετώπιση κρίσεων

Τέλος, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να διαθέτει επαρκή ευελιξία για να ανταποκρίνεται σε έκτακτες καταστάσεις, όπως αποδείχθηκε από τις πρόσφατες εμπειρίες της πανδημίας, των φυσικών καταστροφών και του πολέμου στην Ουκρανία, υπογραμμίζοντας εκ νέου τη σημασία ενός φιλόδοξου πακέτου νέων ιδίων πόρων.