Μετά τη συμφωνία Τραμπ–Πούτιν η Ευρώπη μένει μόνη

Να κρατήσει όρθια την Ουκρανία για ακόμη μία διετία, στηρίζοντάς την οικονομικά και στρατιωτικά, με την ελπίδα ότι το 2028 θα κλείσει ο κύκλος του Τραμπ και του τραμπισμού. Σε αυτή την ιδιότυπη τακτική «παθητικής αντίστασης» -όπως το θέτει σε ανταπόκρισή του από τις Βρυξέλλες ο Κλάουντιο Τίτο της La Repubblica- προσανατολίζεται η Ευρώπη, μην έχοντας ακόμα συνέλθει από το σοκ. Η νέα αλλαγή στάσης του αμερικανού προέδρου απέναντι στο Κίεβο και στη Μόσχα δεν αιφνιδίασε απλώς την ΕΕ, την έθεσε σε κατάσταση συναγερμού.

Τις τελευταίες ημέρες οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία με την Κομισιόν, με το γενικό συμπέρασμα να είναι τόσο απλό όσο και δραματικό: η Ευρώπη οφείλει να αποδεχθεί πως στο εξής θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις όποιες προκλήσεις και απειλές αποκλειστικά με τις δικές της δυνάμεις. Ταυτόχρονα καλείται να θωρακιστεί έναντι και του πρώην «προνομιακού συμμάχου» της, τουλάχιστον έως ότου να αποχωρήσει ο Ντόναλντ Τραμπ από τον Λευκό Οίκο.

Η τελευταία αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον άρχισε πριν από δύο εβδομάδες. Η εκτίναξη της τιμής του ντίζελ οδήγησε τον Λευκό Οίκο να ζητήσει από τους ευρωπαίους εταίρους να διαθέσουν στην αγορά μέρος των πετρελαϊκών τους αποθεμάτων. Τα ευρωπαϊκά μέλη της G7 ανταποκρίθηκαν. Οι ποσότητες, όμως, που διατέθηκαν δεν ήταν αρκετές για τον αμερικανό πρόεδρο. Ακολούθησε ένα μπαράζ αμερικανικών διαμαρτυριών μέσω διπλωματικών διαύλων και η κατάληξη ήταν το τηλεφώνημα του περασμένου Σαββάτου με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, το οποίο η Ουάσιγκτον δικαιολόγησε επικαλούμενη την υποτιθέμενη απροθυμία των Ευρωπαίων να συνεργαστούν.

Η στροφή ήταν απροσδόκητη, δεδομένων των πολύμηνων αμερικανικών πιέσεων περί μη αγοράς ρωσικού πετρελαίου. Πάντως η Κομισιόν επισήμανε τη Δευτέρα πως «μειώνουμε σταδιακά την εξάρτησή μας από τις εισαγωγές ρωσικών ορυκτών καυσίμων […] Γνωρίζουμε πολύ καλά πόσο ακριβά πληρώνεται η εξάρτηση από τις ρωσικές εισαγωγές και για αυτό και συνεχίζουμε στον ίδιο δρόμο». Παράλληλα, οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ ενέκριναν νέο πακέτο κυρώσεων κατά του Κρεμλίνου.

Ομως η ολοένα αυξανόμενη ανησυχία στις Βρυξέλλες οφείλεται και σε ένα άλλο δεδομένο: σύμφωνα με πληροφορίες που συνέλεξαν διάφορες ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών, το τηλεφώνημα Τραμπ–Πούτιν οδήγησε και σε άλλες συνεννοήσεις, κυρίως για την ενέργεια και την εκμετάλλευση κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου. Ο ιταλός ανταποκριτής στις Βρυξέλλες κάνει λόγο για «σχεδόν» συμφωνίες που θα οριστικοποιηθούν μετά το τέλος του πολέμου. «Ουσιαστικά πρόκειται για ένα παζάρι με τα καύσιμα στη μία πλευρά και την Ουκρανία στην άλλη, το οποίο θέτει σε σοβαρό κίνδυνο την ασφάλεια -και την οικονομική- της Ευρώπης», σχολιάζει.

Στις διαβουλεύσεις ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της προσεχούς Πέμπτης διαμορφώνεται, λοιπόν, αυτή η τακτική της «παθητικής αντίστασης». Σε αυτό το πλαίσιο η Ευρώπη πρέπει καταρχάς να αποδεχτεί πως πλέον είναι μόνη της αλλά και να θεωρεί δεδομένο ότι ο Τραμπ θα αλλάζει κάθε τόσο στάση.

Ως εκ τούτου οι Ευρωπαίοι καλούνται να επιβεβαιώσουν αλλά και να ενισχύσουν και την στρατιωτική και την οικονομική υποστήριξη της Ουκρανίας (τα φορολογικά έσοδα της χώρας έχουν πλέον περιοριστεί στο ελάχιστο και χωρίς την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση το Κίεβο δεν θα μπορούσε να καλύψει ούτε τις στοιχειώδεις ανάγκες επιβίωσης της χώρας).

Με λίγα λόγια ο στόχος της Ευρώπης στην παρούσα περίσταση είναι να αντέξει ακόμη δύο χρόνια, το 2027 και το 2028, έως ότου, δηλαδή, να ολοκληρωθεί η θητεία του Τραμπ, ευελπιστώντας ότι τότε οι Ηνωμένες Πολιτείες θα γυρίσουν σελίδα. Οι Ευρωπαίοι ποντάρουν επίσης στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, προσδοκώντας μια ήττα που δεν θα του επιτρέψει να θέσει υπό αμφισβήτηση το σύνολο των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Βεβαίως το να καταφέρει η Ευρώπη να αντιστέκεται στις μεταστροφές του Τραμπ, συνεχίζοντας, παράλληλα να αντεπεξέρχεται στις στρατιωτικές και οικονομικές ανάγκες της Ουκρανίας, έως το 2028, είναι κάθε άλλο παρά απλή υπόθεση.

Ενόψει της συμμετοχής του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επανέλαβε το αίτημά του για ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας της χώρας του, με πρώτη προτεραιότητα την παράδοση πυραύλων Patriot. Οι ευρωπαίοι εταίροι δηλώνουν αποφασισμένοι να ανταποκριθούν. Την ίδια ώρα, όμως, οι στρατιωτικές ηγεσίες αρκετών χωρών προειδοποιούν ότι δεν πρέπει να αποδυναμωθούν τα δικά τους οπλοστάσια (δεδομένης της ρωσικής επιθετικότητας αλλά και της αποστασιοποίησης της Αμερικής).

Επιπλέον, χωρίς τη δορυφορική υποστήριξη που εξασφαλίζουν μέχρι σήμερα οι Αμερικανοί, η αντιαεροπορική άμυνα της Ουκρανίας δεν είναι αποτελεσματική. Αυτό σημαίνει πως εάν ο Τραμπ αποφάσιζε να αποσύρει και την υλικοτεχνική υποστήριξη και ο Ελον Μασκ διέκοπτε την πρόσβαση στο δίκτυο Starlink, τότε η συνέχιση της ουκρανικής αντίστασης θα καθίστατο μια πραγματικά αδύνατη αποστολή.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google