Η επικίνδυνη στρατιωτική ισχύς των Χούθι

Οι φονικές πυραυλικές επιθέσεις στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ την τελευταία εβδομάδα αποκαλύπτουν την αυξανόμενη στρατιωτική ισχύ των ανταρτών Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι έχουν εξελιχθεί από ένα αντάρτικο κίνημα σε μία από τις ισχυρότερες μη κρατικές ένοπλες δυνάμεις της Μέσης Ανατολής.

Η επίθεση του Σαββάτου (10/10) προκάλεσε τον θάνατο 13 ανθρώπων και τον τον τραυματισμό τουλάχιστον 300 άλλων, ενώ ακολούθησε και νέο πλήγμα την Κυριακή. Σύμφωνα με τους Financial Times, πρόκειται για μέρος μιας κλιμακούμενης σύγκρουσης με τη Σαουδική Αραβία, η οποία στηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης.

Οι Χούθι έχουν πλήξει σαουδαραβικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και έχουν καταλάβει νέες περιοχές στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, μεταξύ των οποίων το λιμάνι της Μόχα. Παράλληλα, κατέλαβαν το νησί Περίμ, στο στρατηγικής σημασίας στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, αποκτώντας θέση ελέγχου στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας. Οι κυβερνητικές δυνάμεις, που υποστηρίζονται από το Ριάντ, έχουν εξαπολύσει αντεπίθεση. Από τον Ιούλιο, οι Χούθι έχουν ανακοινώσει αποκλεισμό σαουδαραβικών λιμανιών και έχουν επανειλημμένα επιτεθεί σε πλοία, πλήττοντας τις εξαγωγές πετρελαίου του βασιλείου.

«Ολοι εξακολουθούν να υποτιμούν τη στρατιωτική ισχύ των Χούθι», επισημαίνει στους FT ο Φαρέα αλ Μουσλίμι, ειδικός για την Υεμένη στο βρετανικό ινστιτούτο Chatham House. Η εικόνα των ανταρτών ως «ατάκτων με σαγιονάρες», όπως συχνά περιγράφονται, αποκρύπτει μια δεκαετή προσπάθεια ανάπτυξης όπλων και στρατιωτικών δυνατοτήτων με ιρανική βοήθεια. Οπως λέει, δεν πρόκειται απλώς για μαχητές, αλλά και για ειδικούς που πλέον κατασκευάζουν και προμηθεύουν όπλα σε χώρες από τις οποίες παλαιότερα εισήγαν εξοπλισμό.

Το σιιτικό κίνημα, που υποστηρίζεται από το Ιράν, είχε μείνει σε μεγάλο βαθμό εκτός της περιφερειακής σύγκρουσης μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο. Ενεπλάκη ενεργότερα στα τέλη του καλοκαιριού, όταν σαουδαραβικές δυνάμεις έπληξαν το αεροδρόμιο της Σαναά, ενώ αντιπροσωπεία των Χούθι ταξίδευε στο Ιράν για την κηδεία του δολοφονημένου ανώτατου ηγέτη της χώρας. Η επίθεση έσπασε την εκεχειρία που σε γενικές γραμμές τηρούνταν από το 2022 και επανέφερε τις δύο πλευρές σε ανοιχτό πόλεμο.

Οι στρατιωτικές βάσεις των Χούθι, ωστόσο, είχαν τεθεί πολύ νωρίτερα. Τον Σεπτέμβριο του 2014, υπενθυμίζουν οι FT, κατέλαβαν τη Σαναά και κληρονόμησαν μεγάλο μέρος του οπλοστασίου του υεμενίτικου στρατού, μεταξύ άλλων τους βαλλιστικούς πυραύλους της Ρεπουμπλικανικής Φρουράς και τα αντιπλοϊκά όπλα του ναυτικού. «Δεν ξεκίνησαν από το μηδέν· είχαν ήδη μια βάση», εξηγεί ο Μοχάμεντ αλ Μπάσα, επικεφαλής της εξειδικευμένης εταιρείας συμβούλων ασφαλείας Basha Report στην Ουάσιγκτον. Μαζί με τον εξοπλισμό απέκτησαν έμπειρους αξιωματικούς και τεχνικούς πυραυλικών συστημάτων, τους οποίους ενσωμάτωσαν σε μια πιο συνεκτική στρατιωτική δομή.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν και η Χεζμπολάχ του Λιβάνου συνέβαλαν με εκπαίδευση και τεχνική τεχνογνωσία. Νεότερες γενιές ειδικών των Χούθι ταξίδεψαν στο Ιράν, βελτιώνοντας ιδιαίτερα τις δυνατότητές τους σε αντιπλοϊκούς πυραύλους και μη επανδρωμένα σκάφη. Οπως αναφέρουν οι FT, οι αντάρτες μπορούν πλέον να κατασκευάζουν σε μεγάλο βαθμό αυτόνομα τα χαρακτηριστικά επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη Σαμάντ, χρησιμοποιώντας τοπικά παραγόμενες ίνες υάλου και εμπορικά εξαρτήματα, πολλά από τα οποία εισάγονται από την Κίνα. Οι πιο προηγμένοι βαλλιστικοί πύραυλοι και πύραυλοι cruise εξακολουθούν, ωστόσο, να εξαρτώνται σημαντικά από ιρανική τεχνολογία και εξαρτήματα.

Το οπλοστάσιό τους περιλαμβάνει τον βαλλιστικό πύραυλο Palestine-2, τον οποίο οι ίδιοι χαρακτηρίζουν υπερηχητικό, τον αντιπλοϊκό βαλλιστικό πύραυλο μεγάλης εμβέλειας Asef και τους πυραύλους cruise Quds. Διαθέτουν επίσης ιρανικής σχεδίασης υβριδικά μη επανδρωμένα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, που έχουν καταρρίψει αμερικανικά και ισραηλινά αεροσκάφη επιτήρησης, καθώς και εκρηκτικά μη επανδρωμένα σκάφη για επιθέσεις σε εμπορικά πλοία.

Οι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ, της Βρετανίας και του Ισραήλ δεν έχουν καταφέρει να εξουδετερώσουν τις πυραυλικές δυνατότητές τους. Τον Ιανουάριο του 2024, Ουάσιγκτον και Λονδίνο έπληξαν εκτοξευτές πυραύλων, ραντάρ και αποθήκες όπλων, μετά τις επιθέσεις των Χούθι στη ναυσιπλοΐα της Ερυθράς Θάλασσας. Το Ισραήλ πραγματοποίησε επίσης επανειλημμένους βομβαρδισμούς από τον Ιούλιο του 2024. Ωστόσο, στις 4 Μαΐου 2025, πύραυλος των Χούθι έπεσε κοντά στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν, λίγες ημέρες αφότου το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι είχε πλήξει 1.000 στόχους στην Υεμένη. Δύο ημέρες αργότερα, οι ΗΠΑ και οι Χούθι συμφώνησαν σε εκεχειρία. Οι FT επισημαίνουν ότι η ανθεκτικότητα του οπλοστασίου τους παραμένει σημαντική, παρά τη συνεχή στρατιωτική πίεση.

Ενδείξεις τεχνολογικής εξέλιξης υπάρχουν και στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης. Σύμφωνα με έκθεση ασφαλείας της Anthropic, χρήστες στη βόρεια Υεμένη, υπό τον έλεγχο των Χούθι, επιχείρησαν να αξιοποιήσουν το μοντέλο Claude για την ανάπτυξη και τη βελτίωση προηγμένων πυραυλικών συστημάτων.

Η κατάληψη της Μόχα ανέδειξε, παράλληλα, την αποτελεσματικότητα της οργάνωσης στο πεδίο της μάχης. Οι δυνάμεις που ήταν πιστές στον Ταρίκ Σαλέχ, μέλος του Προεδρικού Συμβουλίου Ηγεσίας της Υεμένης και ανιψιό του πρώην προέδρου Αλί Αμπντάλα Σαλέχ, κατέρρευσαν μέσα σε λίγες ημέρες. Ο αλ Μουσλίμι αποδίδει την επιτυχία στον συνδυασμό συλλογής πληροφοριών, παραβίασης επικοινωνιών, καλύτερου συντονισμού και υποστήριξης από ιρανούς συμβούλους, αλλά και στην υπεροχή των Χούθι σε πυρομαχικά πυροβολικού.

Καθοριστική, ωστόσο, είναι και η αδυναμία των αντιπάλων τους. Ο Βολφ-Κρίστιαν Πάες, του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών και πρώην μέλος ομάδας εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για την Υεμένη, υποστηρίζει ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις εμφανίζουν σοβαρά προβλήματα διοίκησης, με ανύπαρκτους στρατιώτες στα μισθολόγια και καθυστερήσεις ή υπεξαιρέσεις μισθών. Αντίθετα, οι Χούθι διαθέτουν καλύτερα εκπαιδευμένους διοικητές, μεγαλύτερο κίνητρο και συνεκτικό πολιτικό σχέδιο. Οπως εξηγεί στους FT, οι πρόσφατες επιτυχίες τους οφείλονται περισσότερο στην αδυναμία της αντίπαλης πλευράς παρά στην τεχνολογική υπεροχή τους.

Η κατάληψη της Μόχα δυσκολεύει επίσης την αναχαίτιση των αποστολών όπλων προς τις περιοχές που ελέγχουν οι αντάρτες. Ακόμη σημαντικότερη θεωρείται η κατάληψη του νησιού Περίμ και των γειτονικών εδαφών στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, καθώς διευκολύνει τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα σκάφη εναντίον διερχόμενων πλοίων. Οι σχέσεις των Χούθι με το εξωτερικό έχουν διευρυνθεί πέρα από το Ιράν: η Ρωσία φέρεται να έχει προσφέρει πληροφορίες στόχευσης, ενώ κινεζικές βιομηχανίες προμηθεύουν ηλεκτρονικά και εξαρτήματα διπλής χρήσης.

Η στρατιωτική τους ενίσχυση δεν σημαίνει ότι μπορούν ή επιδιώκουν να κατακτήσουν ολόκληρη την Υεμένη, όπου παραμένουν αντιδημοφιλείς στον νότο. Ομως, όπως καταλήγουν οι FT, ο έλεγχος κρίσιμων θαλάσσιων περασμάτων και η δυνατότητα να πλήττουν τον μεγαλύτερο εξαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο καθιστούν τους Χούθι απειλή με παγκόσμιες συνέπειες, ακόμη κι αν η βάση τους βρίσκεται στα απομακρυσμένα βουνά της Υεμένης.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google