Παρασκήνιο: Πώς ο Τραμπ «πούλησε» την Ουκρανία για το ρωσικό ντίζελ – και τις ψήφους

Η συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν είναι ένα σοκ. Πολλαπλό. Σοκ –θετικό– για τις αγορές που ξύπνησαν με μια υπόσχεση εκατοντάδων χιλιάδων τόνων ντίζελ στα ρεζερβουάρ της διψασμένης για καύσιμο Δύσης. Σοκ πολιτικό, καθώς η Ουκρανία –και μαζί της όλη η Δύση– βρέθηκε για ακόμη μια φορά «αδειασμένη» από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, όσον αφορά στον ρώσο εισβολέα.

To BBC, στην ανάλυσή του, κάνει λόγο για μια εντυπωσιακή «στροφή» της στάσης του αμερικανού προέδρου: μόλις πριν από τρεις εβδομάδες, ο Τραμπ είχε υπογράψει νομοθέτημα που ενέκρινε νέες αμερικανικές κυρώσεις και δασμούς σε βάρος χωρών που εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο – τώρα δηλώνει ότι ο Πούτιν συμφώνησε να προμηθεύσει τις ΗΠΑ και τις παγκόσμιες αγορές με ντίζελ κατά τους επόμενους μήνες. Ο στόχος του, σύμφωνα με το BBC, να πέσουν οι τιμές στα πρατήρια καυσίμων πριν τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, οπότε και κινδυνεύει να χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Στην ουσία, ο Τραμπ επιχειρεί να βγει από το αδιέξοδο που ο ίδιος δημιούργησε με τον πόλεμο στο Ιράν, «αδειάζοντας» τους Ουκρανούς και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Καθώς το κόστος των καυσίμων έχει εκτοξευθεί στις ΗΠΑ λόγω της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ –απότοκο της έως τώρα ελάχιστα επιτυχημένης αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης του Φεβρουαρίου κατά της Τεχεράνης–, η δημοτικότητα του Τραμπ έχει πληγεί κρίσιμα στο εσωτερικό, ιδιαίτερα σε Πολιτείες που έως τώρα οι Ρεπουμπλικανοί είχαν το προβάδισμα: περιοχές όπως η Αϊόβα, το Κάνσας, το Τέξας και το Οχάιο έχουν μετατραπεί σε απρόσμενα πεδία πολιτικής μάχης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, οι οποίες θα κρίνουν αν οι Ρεπουμπλικάνοι και ο Τραμπ θα διατηρήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ήδη χαρακτήρισε τη συμφωνία «δώρο» προς τον Πούτιν, το οποίο η Ρωσία θα «ανταπέδιδε» με «τρομοκρατία και δολιότητα». Αλλά ο ουκρανός ηγέτης βρέθηκε προ τετελεσμένων –μόνο να διαμαρτύρεται μπορεί. Το Axios περιγράφει ένα σκληρό παρασκήνιο και τις αδυσώπητες πιέσεις που δέχτηκε η ουκρανική πλευρά, εν όψει του deal του Τραμπ με τον Πούτιν για το ρωσικό πετρέλαιο: η Ουάσινγκτον απαίτησε από τους Ουκρανούς –που ηρωικά αμύνονται εδώ και σχεδόν πέντε χρόνια– να σταματήσουν τα πλήγματα κατά ρωσικών ενεργειακών δομών και όταν εκείνοι την αγνόησαν, ο Τραμπ έκλεισε τη συμφωνία με τον Πούτιν, ουσιαστικά νομιμοποιώντας τον, ύστερα από τόσα χρόνια διπλωματικής και οικονομικής απομόνωσης.

«Ο Ζελένσκι μάς αγνόησε έξι φορές»

Το δημοσίευμα του Axios επικαλείται αμερικανό αξιωματούχο που ανέφερε ότι η απόφαση του Τραμπ ήρθε έπειτα από την άρνηση του Ζελένσκι να συμμορφωθεί στις προειδοποιήσεις των Αμερικανών, που ζητούσαν να σταματήσει το Κίεβο τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι οι Ουκρανοί αγνόησαν εξι αμερικανικά αιτήματα για «πάγωμα» των ουκρανικών επιθέσεων.

Σύμφωνα πάντα με το Axios, η επιμονή της Ουκρανίας να πλήττει τα ρωσικά διυλιστήρια είχε προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στον Λευκό Οίκο. O αξιωματούχος είπε πως ο ουκρανός πρόεδορς «διαβάζει λάθος την κατάσταση», επειδή με την άρνησή τουνα σταματήσει τα πλήγματα κατά των ρωσικών διυλιστηρίων, έχει φθίρει την «καλή σχέση που είχε οικοδομήσει με τον Τραμπ τους τελευταίους μήνες».

Βέβαια, οι επιθέσεις του Κιέβου στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις αποδείχθηκαν ιδιαίτερα αποτελεσματικές, πλήττονας την εγχώρια αγορά καυσίμων και δημιουργώντας πολιτικό πρόβλημα στον Πούτιν. Η ρωσική πλευρά απάντησε με περιορισμούς στις εξαγωγές ντίζελ, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τη διεθνή αγορά, η οποία ήδη βρίσκεται υπό πίεση λόγω του πολέμου στο Ιράν. Το Axios αναγνωρίζει και αυτό πως η επίδραση των συγκεκριμένων εξελίξεων στις τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ αποτέλεσε βασικό παράγοντα για τον Τραμπ που κινδυνεύει με πανωλεθρία στις 3 Νοεμβρίου.

♦ Διαβάστε: Τα παζάρια Τραμπ-Πούτιν και η Lukoil

Σύμφωνα με όσα αποκαλύπτει το Axios, ο Τραμπ δεν είχε κρύψει το σκεπτικό του: είχε ζητήσει από το Κίεβο να σταματήσει μονομερώς τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, τονίζοντας ότι αυτές οι επιθέσεις οδηγούσαν στην άνοδο των τιμών που πληρώνουν οι αμερικανοί καταναλωτές.

Κατά το ρεπορτάζ, ο Ζελένσκι είχε αντιπροτείνει στον Τραμπ, καθώς και στους αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, μια αμοιβαία συμφωνία Ρωσίας-Ουκρανίας για μορατόριουμ όσον αφορά τις επιθέσεις τις ενεργειακές υποδομές. «Η Ουκρανία ήταν έτοιμη να σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, εφόσον η Ρωσία σταματούσε τα πλήγματα κατά των ουκρανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας», είχε πει.

Η εν λόγω πρόταση δεν έγινε αποδεκτή από τον Τραμπ, που επέμενε πως δεν ήταν «ισοδύναμες» οι ουκρανικές με τις ρωσικές επιθέσεις.

Η ένταση κλιμακώθηκε κατά τη διάρκεια των συνομιλιών που διεξήχθησαν την Παρασκευή (09.10) στο Μαϊάμι. Στις οκτάωρες διαπραγματεύσεις, Γουίτκοφ και Κούσνερ ενημέρωσαν την ουκρανική αντιπροσωπεία ότι ο Τραμπ επρόκειτο να συνομιλήσει με τον Πούτιν και ότι σχεδίαζε να άρει κυρώσεις που αφορούν τις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ.

Σύμφωνα με το Axios, οι αμερικανοί διαπραγματευτές διεμήνυσαν στους Ουκρανούς ότι η απόφαση ήταν ειλημμένη, μετά τις επίμονες αρνήσεις του Κιέβου. Ουκρανός αξιωματούχος υποστήριξε μάλιστα ότι στη διάρκεια της συζήτησης υπήρξε προειδοποίηση πως ο Τραμπ θα μπορούσε να διακόψει την παροχή αμερικανικών πληροφοριών προς την Ουκρανία, εάν συνεχιζόταν η ίδια τακτική. Η αμερικανική πλευρά, πάντως, διαψεύδει ότι διατυπώθηκε τέτοια απειλή.

Το ρεπορτάζ παραθέτει επίσης μια ακόμη κρίσιμη παράμετρο των συζητήσεων. Οπως αναφέρει, η σύγκρουση για τα καύσιμα σημειώθηκε την ίδια ώρα που οι αμερικανοί απεσταλμένοι είχαν ξεκινήσει νέο κύκλο επαφών με Ουκρανούς και Ευρωπαίους για πιθανή συμφωνία τερματισμού του πολέμου.

Στον πυρήνα των συζητήσεων στο Μαϊάμι βρίσκονταν οι εγγυήσεις ασφαλείας που θα μπορούσαν να παράσχουν οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ στην Ουκρανία στο πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας. Παράλληλα συζητήθηκαν νέες προτάσεις για τα εδαφικά ζητήματα, καθώς και ένα ευρύτερο μεταπολεμικό σχέδιο για την Ουκρανία, το οποίο θα περιλαμβάνει τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης, την ανασυγκρότηση των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων και τρόπους αντιμετώπισης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων που έχει προκαλέσει ο πόλεμος.

Συζητήθηκε, επίσης, ένας οδικός χάρτης για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η μελλοντική σχέση της με το ΝΑΤΟ και η πιθανότητα δημιουργίας ενός νέου πλαισίου ασφάλειας μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας.

Οι Γουίτκοφ και Κούσνερ παρουσίασαν ακόμη σενάρια ενεργειακών συμφωνιών με τη Ρωσία, τα οποία η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι θα μπορούσαν να έχουν διπλή χρησιμότητα: να μειώσουν τις διεθνείς τιμές ενέργειας και ταυτόχρονα να λειτουργήσουν ως κίνητρο για ρωσικές παραχωρήσεις της Μόσχας στις ειρηνευτικές συνομιλίες.

Οπως σημειώνει το δημοσίευμα, πάντως, παρά τη συμφωνία για το ντίζελ, ο Πούτιν δεν προέβη σε καμία δέσμευση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία. Κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας διάρκειας περίπου 90 λεπτών με τον Τραμπ, απέφυγε να δώσει συγκεκριμένη απάντηση για την επιστροφή στο τραπέζι των συνομιλιών.

Σύμφωνα με το Axios, παρά το βαρύ κλίμα που έχει διαμορφωθεί μετά τη συμφωνία Τραμπ – Πούτιν, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ εξετάζουν το ενδεχόμενο να μεταβούν την επόμενη εβδομάδα τόσο στη Μόσχα όσο και στο Κίεβο, προκειμένου να συνεχίσουν τις επαφές για το νέο αμερικανικό σχέδιο.

Σε κάθε περίπτωση, καταλήγει το ρεπορτάζ, τα νέα δεδομένα έρχονται να προσθέσουν ακόμη μία παράμετρο στις ήδη σύνθετες συνομιλίες, καθώς η Ουκρανία θεωρεί ότι η χαλάρωση των ενεργειακών κυρώσεων ενισχύει οικονομικά τη Ρωσία, ενώ η ο Λευκός Οίκος δίνει προτεραιότητα στη συγκράτηση των τιμών των καυσίμων στις ΗΠΑ και επιχειρεί παράλληλα να χρησιμοποιήσει τις ενεργειακές συμφωνίες ως διαπραγματευτικό εργαλείο απέναντι στη Μόσχα.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google