Η δύσκολη εξίσωση του Eurogroup και τα μηνύματα Πιερρακάκη και Ντομπρόβσκις

Την ανάγκη να προστατευθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις από το νέο κύμα ανατιμήσεων στην ενέργεια, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα της ευρωζώνης, ανέδειξε ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μετά τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών στο Λουξεμβούργο.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν τα μέτρα στήριξης απέναντι στην ενεργειακή κρίση, οι πιέσεις στις αγορές κρατικών ομολόγων και τα αιτήματα Ελλάδας και Ιταλίας για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία σε δαπάνες ενεργειακής ασφάλειας.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιέγραψε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές οικονομίες ως μια δύσκολη άσκηση ισορροπίας ανάμεσα στην ανάγκη άμεσης προστασίας των πολιτών και στη διατήρηση της εμπιστοσύνης των αγορών.

Η Ευρώπη, τόνισε, καλείται να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα χωρίς να διακινδυνεύσει τη σταθερότητά της, αλλά και να εξασφαλίσει τους αναγκαίους πόρους για τις μελλοντικές της ανάγκες, διαφυλάσσοντας παράλληλα τη δημοσιονομική της αξιοπιστία.

Αναφερόμενος στην κατάσταση της ενεργειακής αγοράς, ο πρόεδρος του Eurogroup επισήμανε ότι οι τιμές έχουν επανέλθει σε υψηλά επίπεδα από τα τέλη Αυγούστου, με τις ανατιμήσεις να επηρεάζουν ιδιαίτερα προϊόντα όπως το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα.

Η εξέλιξη αυτή, όπως αναγνώρισε, αναδεικνύει την έκθεση της Ευρώπης σε σοβαρούς εξωτερικούς ενεργειακούς κινδύνους και την ανάγκη συντονισμένης αντίδρασης.

Στο πλαίσιο αυτό, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ενωσης εξέτασαν τα μέτρα που έχουν ήδη υιοθετήσει τα κράτη-μέλη για την προστασία των πλέον ευάλωτων πολιτών.

Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, υπήρξε κοινή επιβεβαίωση της ανάγκης οι παρεμβάσεις να έχουν προσωρινό χαρακτήρα, να κατευθύνονται σε εκείνους που πλήττονται περισσότερο και να προσαρμόζονται στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε χώρας.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο σχεδιασμός των μέτρων πρέπει να αποτρέπει μια δυσανάλογη επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών, ώστε η αντιμετώπιση των άμεσων συνεπειών της ενεργειακής κρίσης να μη δημιουργήσει νέους δημοσιονομικούς κινδύνους.

Πέρα από τις βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις, ο πρόεδρος του Eurogroup έθεσε ως βασική προτεραιότητα την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τόνισε ότι, απαιτούνται μακροπρόθεσμος σχεδιασμός και επενδύσεις που θα περιορίσουν την εξάρτηση της Ευρώπης από εξωτερικούς παράγοντες.

«Η ενεργειακή ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα και η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια είναι αλληλένδετες προτεραιότητες. Η Ευρώπη πρέπει να σημειώσει πρόοδο και στους τρεις αυτούς τομείς», ανέφερε.

Ντομπρόβσκις: Οι πιέσεις στις τιμές μπορεί να συνεχιστούν και τον χειμώνα

Από την πλευρά του, ο επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, προειδοποίησε ότι οι ανατιμήσεις ενδέχεται να διατηρηθούν και τους επόμενους μήνες, καθώς η Ευρώπη εισέρχεται στη χειμερινή περίοδο.

«Βραχυπρόθεσμα, δυστυχώς, οι πιέσεις στις τιμές ενδέχεται να συνεχιστούν καθώς εισερχόμαστε στον χειμώνα», ανέφερε, επιμένοντας στην ανάγκη οι κρατικές ενισχύσεις να κατευθύνονται πρωτίστως προς τους πιο ευάλωτους.

Ο ίδιος τάχθηκε κατά των οριζόντιων μέτρων στήριξης, επισημαίνοντας ότι θα είχαν υπερβολικά υψηλό δημοσιονομικό κόστος και, αντί να περιορίσουν τις πιέσεις στην ενεργειακή αγορά, θα μπορούσαν να τις ενισχύσουν «και, ως εκ τούτου, δεν θα βοηθούσαν όσους έχουν ανάγκη».

Ο επίτροπος προειδοποίησε, επίσης, για τους κινδύνους που θα δημιουργούσε η διαρκής διεύρυνση των εξαιρέσεων από τους δημοσιονομικούς κανόνες. «Δεν μπορούμε να προσθέτουμε συνεχώς νέες δημοσιονομικές ευελιξίες», τόνισε, σημειώνοντας ότι μια τέτοια πρακτική θα μπορούσε να πλήξει την αξιοπιστία της δέσμευσης των κρατών-μελών στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και στην τήρηση του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου.

«Δεν πρέπει να θέσουμε αυτό σε κίνδυνο», υπογράμμισε.

Spreads: «Σε εγρήγορση, αλλά όχι σε κατάσταση συναγερμού»

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις εξελίξεις στις αγορές κρατικών ομολόγων, όπου καταγράφεται διεύρυνση των διαφορών στις αποδόσεις, των λεγόμενων spreads, μεταξύ χωρών της ευρωζώνης.

Ερωτηθείς σχετικά, ο Κυριάκος Πιερρακάκης εμφανίστηκε προσεκτικός, αποφεύγοντας ωστόσο να περιγράψει την κατάσταση ως κρίσιμη. Όπως εξήγησε, το διεθνές οικονομικό περιβάλλον παραμένει δύσκολο, ενώ οι υψηλές τιμές της ενέργειας ασκούν ανοδικές πιέσεις στις οικονομίες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Αναφερόμενος ειδικότερα στη Γαλλία και στις πιέσεις που δέχονται τα γαλλικά κρατικά ομόλογα, εξέφρασε εμπιστοσύνη στη δέσμευση της γαλλικής κυβέρνησης να διαχειριστεί αποτελεσματικά τα δημόσια οικονομικά της.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι διατηρεί προσωπικά μεγάλη εμπιστοσύνη στον Γάλλο υπουργό Οικονομικών, Ρολάν Λεσκίρ.

Στο ίδιο ζήτημα τοποθετήθηκε και ο Βάλντις Ντομπρόβσκις, αναγνωρίζοντας ότι τα spreads στην ευρωζώνη έχουν διευρυνθεί και ότι η εξέλιξη αυτή καθιστά περισσότερο ευάλωτες τις χώρες με υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους.

Υπό τις παρούσες συνθήκες, όπως σημείωσε, είναι ιδιαίτερα σημαντικό όλα τα κράτη-μέλη, και πρωτίστως εκείνα που αντιμετωπίζουν υψηλά ελλείμματα ή αυξημένο χρέος, να ακολουθούν συνετή δημοσιονομική πολιτική.

«Η κατάρτιση ενός υγιούς προϋπολογισμού για το επόμενο έτος θα είναι σημαντική, προκειμένου να καθησυχαστούν οι αγορές», υπογράμμισε. Ο επίτροπος εξέφρασε και αυτός εμπιστοσύνη στη γαλλική κυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι έχει ήδη καταθέσει ένα «φιλόδοξο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027».

Ελλάδα, Ιταλία και ρήτρα διαφυγής

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσίασε η αναφορά του επιτρόπου Οικονομίας στα αιτήματα της Ελλάδας και της Ιταλίας για αξιοποίηση της διευρυμένης ευελιξίας που συνδέεται με την εθνική ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, ώστε να μπορούν να καλύπτονται και μέτρα ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας.

Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις ανακοίνωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αξιολογήσει θετικά τα σχετικά αιτήματα των δύο χωρών και ότι απομένει η έγκριση του Συμβουλίου.

«Η Επιτροπή έχει πλέον αξιολογήσει θετικά τα αιτήματα τόσο της Ελλάδας όσο και της Ιταλίας για να κάνουν χρήση αυτής της διευρυμένης ευελιξίας», δήλωσε.

Παράλληλα, αναφερόμενος στα αιτήματα των δύο χωρών για περαιτέρω δημοσιονομική ευελιξία, διευκρίνισε ότι η Επιτροπή θα προχωρήσει σε αναλυτικότερη εξέτασή τους.

«Προφανώς, θα εξετάσουμε πιο διεξοδικά τα αιτήματα της Ιταλίας και της Ελλάδας. Σήμερα είχα συζητήσεις τόσο με τον κ. Πιερρακάκη όσο και με τον κ. Τζορτζέτι για το θέμα», ανέφερε, επιβεβαιώνοντας τις επαφές του με τον έλληνα υπουργό και τον ιταλό ομόλογό του.

Ο επίτροπος διαβεβαίωσε ότι η Κομισιόν παρακολουθεί στενά την κατάσταση και διατηρεί τη δυνατότητα να εισηγηθεί πρόσθετες παρεμβάσεις, εφόσον οι εξελίξεις το απαιτήσουν.

«Από την πλευρά της Επιτροπής, θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις και είμαστε έτοιμοι να προτείνουμε μέτρα αντιμετώπισης, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο», σημείωσε.

Έσπευσε, ωστόσο, να επαναλάβει ότι η ανάγκη προστασίας των οικονομιών από το ενεργειακό σοκ δεν αναιρεί την υποχρέωση για δημοσιονομική πειθαρχία.

«Η δημοσιονομική σύνεση είναι αναγκαία, ειδικά υπό το φως των σημερινών εξελίξεων στις αγορές ομολόγων», κατέληξε.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google