Το διπλωματικό μενού της επίσκεψης Ρούμπιο και η έντονη γεύση από τον τουρκικό αναθεωρητισμό

Πίσω από τις τυπικές διπλωματικές φιλοφρονήσεις και τα χαμόγελα της επίσημης υποδοχής του Μάρκο Ρούμπιο, στο τραπέζι βρέθηκαν μερικά από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου.

Στο δείπνο που πραγματοποιήθηκε σε κεντρικό ξενοδοχείο της πρωτεύουσας, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και άλλων κυβερνητικών στελεχών, σερβιρίστηκε το μενού της διπλωματίας με τα ελληνοτουρκικά να είναι το κυρίως πιάτο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Μάρκο Ρούμπιο πήρε μια έντονη γεύση από τις τουρκικές μαξιμαλιστές αιτιάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο όπως την παράνομη και ανυπόστατη την ανακήρυξη δύο «Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων» από την Τουρκία.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας δεν άκουσε απλώς τις ελληνικές θέσεις. Έλαβε μια αναλυτική εικόνα για τις κινήσεις της Άγκυρας καθώς παραμένει πιστή στο αναθεωρητικός της αφήγημα ανοίγοντας σε καθημερινή βάση πλέον τη βεντάλια των προκλήσεων και των παράνομων διεκδικήσεων.

Η Αθήνα θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών γνωρίζει σε βάθος τις ισορροπίες της περιοχής, ενώ η διπλή ιδιότητά του, ως επικεφαλής του State Department και συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας προσδίδει πρόσθετη βαρύτητα στις επαφές του.

Η επίσκεψη ήταν «αυτοτελής» σημείωσε ανώτατη διπλωματική πηγή. Υπενθυμίζεται πώς ο Μάρκο Ρούμπιο επέλεξε να μην επισκεφθεί την Τουρκία. Η επίσκεψη του στην ελληνική πρωτεύουσα, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, εντάσσεται σε ένα ήδη διαμορφωμένο πλαίσιο στενής επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και Ουάσιγκτον.

Εξάλλου ο Μάρκο Ρούμπιο με ανάρτησή του, ξεκαθάρισε ότι η παρουσία του στην Αθήνα, δεν ήταν τυπική: «Πιστεύουμε ότι η Δύση μπορεί να ξυπνήσει από τον μακρύ της λήθαργο – και να αναζωπυρώσει τη φλόγα που άναψε για πρώτη φορά στην αρχαία Ελλάδα πριν από αιώνες», αναφέρει στην ανάρτη΄ση του ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών.

Οι δύο υπουργοί Εξωτερικών έχουν συναντηθεί αρκετές φορές, από την στιγμή που ανέλαβε η σημερινή αμερικανική διοίκηση, ενώ η Αθήνα υπενθυμίζει ότι ο Γιώργος Γεραπετρίτης ήταν μεταξύ των πρώτων υπουργών Εξωτερικών που επισκέφθηκαν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Τονίζεται επίσης το γεγονός πώς η χθεσινή κατ΄ιδίαν συνάντηση των δύο Υπουργών διήρκησε 45 λεπτά και «αυτό δεν είναι σύνηθες κατά το πρωτόκολλο» των ΗΠΑ, διευκρινίζει η ίδια πηγή προσθέτοντας πώς η Ελλάδα προβλήθηκε ως σημαντικός διεθνής παίκτης.

Το μήνυμα για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, τον Great Sea Interconnector, καθώς και στη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Μάρκο Ρούμπιο αναφέρθηκε στις «ευαισθησίες» άλλων χωρών της περιοχής αναφορικά με τα έργα ενεργειακής διασύνδεσης. Η ελληνική πλευρά, ωστόσο, έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι η ύπαρξη αντιδράσεων από τρίτες χώρες δεν δημιουργεί αυτομάτως δικαιώματα.

«Η ευαισθησία δεν σημαίνει και δικαίωμα», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμα ανώτατης διπλωματικής πηγής, αποτυπώνοντας τη θέση της Αθήνας πώς τα έργα ενεργειακής διασύνδεσης πρέπει να προχωρούν με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

«Σε ό,τι αφορά το ζήτημα της ιδιωτικής διπλωματίας, η δήλωση του Μάρκο Ρούμπιο ήταν πάρα πολύ σαφής και σίγουρα δεν έχει πει “βρείτε τα”. Το αντίθετο διαβάζω», διευκρίνισε η ίδια πηγή.

Από την ελληνική πλευρά υπογραμμίζεται επίσης ότι η Ουάσιγκτον έχει επανειλημμένα εκφράσει τη στήριξή της στην ενεργειακή διαφοροποίηση και διασυνδεσιμότητα. Η αναφορά του Μάρκο Ρούμπιο στην «ιδιωτική διπλωματία» ερμηνεύεται στην Αθήνα ως ένδειξη ότι ορισμένοι χειρισμοί δεν μπορούν να γίνουν αντικείμενο δημόσιας συζήτησης.

Σε ό,τι αφορά την επανεκκίνηση των εργασιών, αρμόδιες πηγές ξεκαθαρίζουν ότι η διαδικασία δεν εξαρτάται από την ελληνική κυβέρνηση ούτε όμως από κάποιον ελληνικό φορέα. Η αρμόδια ανάδοχος γαλλική εταιρεία θα πρέπει να υποβάλει το σχετικό αίτημα και στη συνέχεια θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης και η σχετική NAVTEX.

Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση εκτιμά ότι η ενεργειακή συνεργασία με τις ΗΠΑ θα συνεχιστεί με αυξημένους ρυθμούς, ενισχύοντας τον ρόλο της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.

Στην ατζέντα το Κυπριακό

Στις συνομιλίες Γεραπετρίτη – Ρούμπιο βρέθηκε και το Κυπριακό, το οποίο η Αθήνα εξακολουθεί να θεωρεί ζήτημα υψηλής προτεραιότητας. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην επικείμενη διαδικασία επιλογής νέου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, με την ελληνική πλευρά να επιδιώκει τη διατήρηση του Κυπριακού ψηλά στη διεθνή ατζέντα.

Το στίγμα της ελληνικής θέσης έδωσε ο Γιώργος Γεραπετριτης κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Αμερικανό ομόλογό του, στέλνοντας παράλληλα σαφές μήνυμα προς την Τουρκία , τονίζοντας πώς η Μεγαλόνησος ότι αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ανατολικής Μεσογείου.

Όπως επισημάνθηκε, η εξεύρεση λύσης για την επανένωση του νησιού αποτελεί αναγκαίο βήμα και θα πρέπει να προχωρήσει στο πλαίσιο των αποφάσεων και των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, με στόχο τον τερματισμό της παράνομης κατοχής.

Η ελληνική θέση, όπως διατυπώθηκε, έχει ως βασική πυξίδα το Διεθνές Δίκαιο, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προώθηση του διαλόγου και της διπλωματίας ως των μέσων μέσω των οποίων μπορεί να επιτευχθεί η αποκατάσταση της ειρήνης και της ευημερίας στην περιοχή.

Παράλληλα, το μήνυμα που εκπέμφθηκε είναι ότι απαιτείται σταθερή προσήλωση στην αποτροπή οποιασδήποτε αναθεωρητικής απόπειρας ή απειλής, με την Ελλάδα να θέτει στο επίκεντρο την τήρηση του Διεθνούς Δικαίου .