Νομπέλ Χημείας σε δύο επιστήμονες που έλυσαν το μυστήριο του «καθρέφτη της ζωής»

Δύο επιστήμονες από τη Γαλλία και την Ιαπωνία μοιράζονται το φετινό Νομπέλ Χημείας.

Η Σουηδική Ακαδημία Επιστημών ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι το βραβείο απονέμεται στον Ανρί Καγκάν και στον Κένσο Σοάι «για την ανακάλυψη μη γραμμικών φαινομένων και της αυτοκατάλυσης στην ασύμμετρη οργανική σύνθεση».

Σύμφωνα με το σκεπτικό της Επιτροπής των Νομπέλ, ορισμένα μόρια, όπως τα αμινοξέα, υπάρχουν σε δύο παραλλαγές, που αποτελούν η μία το κατοπτρικό είδωλο της άλλης.

Ωστόσο, οι ζωντανοί οργανισμοί περιέχουν μόνο μία από αυτές τις κατοπτρικές παραλλαγές. Το πώς θα μπορούσε να προκύψει μια τέτοια χημική ασυμμετρία, αποτελούσε για πολύ καιρό μυστήριο για τους χημικούς.

Η Επιτροπή απένειμε στον Ανρί Καγκάν και στον Κένσο Σοάι το ανώτατο επιστημονικό βραβείο επειδή ανακάλυψαν τη λύση σε αυτόν τον γρίφο.

Some molecules, such as amino acids, exist as two variants that are each other’s mirror image. However, living organisms only contain one of these mirror images. How chemical asymmetry such as this could have emerged was long a mystery to chemists. Henri B. Kagan and Kenso Soai have been awarded the #NobelPrize in Chemistry 2026 for discovering a solution to this puzzle.

— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 7, 2026

Σύμφωνα με την Σουηδική Ακαδημία Επιστημών, ο 96χρονος Ανρί Καγκάν, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris-Sud, ανακάλυψε έναν νέο τρόπο χειρισμού των χημικών αντιδράσεων. Η ανακάλυψή του υπήρξε επαναστατική για τους χημικούς που εργάζονται στην παραγωγή φαρμάκων, αρωμάτων, αρωματικών ουσιών και νέων υλικών.

Thanks to the discoveries that are being recognised by the #NobelPrize in Chemistry 2026, chemists have gained fundamental new tools for use in their daily work but, above all, these discoveries have contributed to solving one of chemistry’s greatest mysteries: how homochirality – like that found in all living beings – can be created.

The Soai reaction – developed by 2026 laureate Kenso Soai – has awakened new enthusiasm in chemists who want to understand the life’s origins. Around the world, researchers are now trying to repeat Soai’s achievement, but with the aim of producing homochiral amino acids and sugars.

The non-linear effects that fellow laureate Henri B. Kagan discovered have become an important tool for chemists when they design new reactions. The fact that a reaction is non-linear provides chemists with information about how it occurs. This information can be used to optimise the reaction, so they can obtain the purest possible enantiomers of the product. This is vital for every company that manufactures substances that are intended to interact with living beings, such as pharmaceuticals, flavours, scents and agricultural chemicals. In some cases, it is also important in the production of new materials.

— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 7, 2026

Ο 76χρονος Κένσο Σοάι, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Επιστημών του Τόκιο, σχεδίασε την πρώτη χημική αντίδραση στην οποία σχηματίστηκε μόνο μία από τις πιθανές κατοπτρικές εικόνες, ο πρώτος που το κατάφερε στα χρονικά της επιστήμης. Η αντίδραση Σοάι είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά χημικά πειράματα που έχουν διεξαχθεί ποτέ, ανέφερε η Επιτροπή.

Αναλυτικότερα, στην ανακοίνωσή της, η Σογυηδική Ακαδημία Επιστημών εξήγησε ότι η χημεία της ζωής είναι «ομόχειρη», όπως την αποκαλούν οι χημικοί.

Οπως τα χέρια, όλα τα αμινοξέα υπάρχουν σε δύο κατοπτρικές παραλλαγές, αλλά μόνο η μία από αυτές βρίσκεται στις πρωτεΐνες των κυττάρων σας. Η άλλη συναντάται σπάνια στη φύση.

Για πολύ καιρό, οι χημικοί αναρωτιούνταν πώς μπορεί να προκύψει η ομοχειρία. Οταν άρχισαν να πειραματίζονται με χημικές αντιδράσεις που μπορούν να σχηματίσουν δύο κατοπτρικά μοριακά είδη, έβρισκαν πάντα ίσες αναλογίες και των δύο στους δοκιμαστικούς σωλήνες τους.

Ωστόσο, οι χημικοί προσπαθούσαν να παράγουν μόνο μία από αυτές τις κατοπτρικές εικόνες, διότι στην ανάπτυξη μορίων που θα αλληλεπιδρούν με ζωντανούς οργανισμούς –όπως στα φαρμακευτικά προϊόντα– μόνο μία κατοπτρική εικόνα θα έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

«Ο Ανρί Καγκάν και ο Κένσο Σοάι έδωσαν λύση σε ένα μυστήριο της χημείας που χρονολογείται πάνω από έναν αιώνα: πώς μπορεί να προκύψει η ομοχειρία. Οι χημικές αντιδράσεις που ανέπτυξαν είναι εντυπωσιακές», ανέφερε κατά την παρουσίαση του βραβείου, ο Χάινερ Λίνκε, πρόεδρος της Επιτροπής Νόμπελ Χημείας.

Ο Καγκάν έκανε το πρώτο αποφασιστικό βήμα το 1986, όταν ανακάλυψε έναν νέο τρόπο χειρισμού των χημικών αντιδράσεων.

Ο Σοάι προχώρησε ένα βήμα παραπέρα. Το 2003, παρουσίασε μια αντίδραση στην οποία σχηματιζόταν μόνο μία από τις δύο πιθανές κατοπτρικές εικόνες. Κανείς δεν το είχε πετύχει στο εργαστήριο μέχρι τότε.

Οι ανακαλύψεις τους υπήρξαν καθοριστικές για τους χημικούς που σχεδιάζουν αντιδράσεις για την παρασκευή φαρμακευτικών προϊόντων, τόνισε η Επιτροπή των Νομπέλ.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google