DNA από τρίχες του Τόμας Τζέφερσον ρίχνει νέο φως στη σχέση του με τη Σάλι Χέμινγκς

Γενετική έρευνα που διήρκεσε περισσότερο από μία δεκαετία εντόπισε ισχυρή σύνδεση ανάμεσα στον Τόμας Τζέφερσον και τους απογόνους της Σάλι Χέμινγκς, της Αφροαμερικανίδας σκλάβας του τότε Προέδρου των ΗΠΑ. 

Μια τρίχα κρυμμένη ανάμεσα στις σελίδες μιας Βίβλου που ανήκε στον Τόμας Τζέφερσον έβαλε πριν από περισσότερο από μία δεκαετία τους επιστήμονες σε μια έρευνα που σήμερα προσφέρει νέα στοιχεία για ένα από τα πιο επίμονα ιστορικά ερωτήματα γύρω από τον πρώην πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η τρίχα εντοπίστηκε το 2011 από εργαζομένους του Smithsonian National Museum of American History και θεωρήθηκε αρχικά ότι μπορεί να είχε ανήκει στον ίδιο τον Τζέφερσον. Η ανάλυση του γενετικού υλικού της, ωστόσο, δεν επιβεβαίωσε αυτή την υπόθεση. Η έρευνα δεν σταμάτησε εκεί. Οι επιστήμονες στράφηκαν σε άλλες τρίχες που αποδίδονται στον Τζέφερσον και φυλάσσονταν στις συλλογές του Smithsonian και του Thomas Jefferson Foundation στο Monticello.

Από τη συνδυαστική ανάλυση γενετικού υλικού προέκυψαν στοιχεία που συνδέουν τον Τζέφερσον με απογόνους δύο γιων της Σάλι Χέμινγκς, του Έστον και του Μάντισον.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα γενετικά δεδομένα δείχνουν πιθανότητα 99,96% ότι ο Τζέφερσον ήταν ο πατέρας τουλάχιστον ενός από τα παιδιά της Χέμινγκς.

Η νέα έρευνα παρουσιάζεται στο βιβλίο «History by a Hair: Thomas Jefferson, Sally Hemings & Solving a 200-Year-Old Mystery» του Ρίτσαρντ Κούριν, ανώτερου στελέχους και μελετητή του Smithsonian. Ο Κούριν είναι επίσης επικεφαλής συγγραφέας της σχετικής επιστημονικής εργασίας, η οποία δημοσιεύθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου σε πλατφόρμα προδημοσιεύσεων. Η μελέτη δεν έχει ακόμη περάσει από τη διαδικασία αξιολόγησης από ανεξάρτητους επιστήμονες.

Η τρίχα που δεν έδωσε την απάντηση

Η αρχική ανακάλυψη στη Βίβλο αποδείχθηκε τελικά ένα γενετικό αδιέξοδο. Οι ερευνητές συνέκριναν το DNA της τρίχας με το μιτοχονδριακό DNA μιας ζωντανής γυναίκας που κατάγεται απευθείας από τη μητέρα του Τζέφερσον μέσω της μητρικής γραμμής. Τα δύο δείγματα δεν ταίριαζαν, γεγονός που απέκλεισε την πιθανότητα η τρίχα να προερχόταν από τον Τζέφερσον.

Η ομάδα, όμως, είχε πλέον έναν άλλο στόχο: να εντοπίσει αυθεντικά δείγματα γενετικού υλικού του Τζέφερσον που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως σημείο αναφοράς.

Μεταξύ των δειγμάτων που εξετάστηκαν ήταν και μια τούφα μαλλιών που είχε κοπεί από τον Τζέφερσον την ημέρα του θανάτου του, στις 4 Ιουλίου 1826. Οι ερευνητές κατάφεραν να ανασυνθέσουν τμήματα του ιστορικού γονιδιώματός του και να τα συγκρίνουν με γενετικό υλικό από 16 ζωντανούς ανθρώπους, μεταξύ των οποίων αρκετοί απόγονοι του Έστον και του Μάντισον Χέμινγκς.

Η διαφορά σε σχέση με προηγούμενες έρευνες ήταν η δυνατότητα σύγκρισης πολλών διαφορετικών κλάδων των οικογενειακών δέντρων. Όπως εξήγησε η πληθυσμιακή γενετιστής Έινταον Χάρνεϊ, η οποία δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη, η εξέταση περισσότερων ανθρώπων από διαφορετικές γραμμές της ίδιας οικογένειας επιτρέπει στους ερευνητές να προσδιορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις μεταξύ τους γενετικές σχέσεις.

Τι έδειξε η προηγούμενη έρευνα

Η υπόθεση δεν είναι καινούργια. Για περισσότερα από 200 χρόνια υπήρχαν αναφορές ότι ο Τζέφερσον είχε αποκτήσει παιδιά με τη Χέμινγκς. Η τελευταία ήταν σκλαβωμένη γυναίκα στο Monticello και ανήκε στο περιβάλλον του Τζέφερσον.

Οι φήμες ενισχύθηκαν από ιστορικά αρχεία που συνέδεαν τις εγκυμοσύνες της Χέμινγκς με τις περιόδους κατά τις οποίες ο Τζέφερσον βρισκόταν στο Monticello της Βιρτζίνια. Ήδη από το 1902, δημοσίευμα της Richmond Recorder υποστήριζε ότι η ιστορία ήταν ευρέως γνωστή στην περιοχή.

Ένα σημαντικό βήμα προς την επίλυση της υπόθεσης έγινε το 1998, όταν ομάδα με επικεφαλής τον γενετιστή Γιουτζίν Φόστερ πραγματοποίησε ανάλυση του χρωμοσώματος Y απογόνων της οικογένειας Τζέφερσον. Η έρευνα εντόπισε έναν σπάνιο γενετικό συνδυασμό σε άνδρες απογόνους ενός θείου του Τζέφερσον, ο οποίος εμφανιζόταν επίσης σε απογόνους της Χέμινγκς.

Η μελέτη, ωστόσο, αμφισβητήθηκε από ορισμένους ειδικούς, καθώς δεν υπήρχε διαθέσιμο DNA του ίδιου του Τόμας Τζέφερσον. Επομένως, τα αποτελέσματα μπορούσαν να συνδέσουν τους απογόνους της Χέμινγκς με την ανδρική γενετική γραμμή της οικογένειας Τζέφερσον, αλλά όχι να αποδείξουν με βεβαιότητα ότι ο ίδιος ο Τζέφερσον ήταν ο πατέρας.

Δύο χρόνια αργότερα, το Thomas Jefferson Foundation αναγνώρισε ότι τα διαθέσιμα στοιχεία έδειχναν ισχυρή πιθανότητα μιας σχέσης που είχε οδηγήσει στη γέννηση ενός ή και περισσότερων από τα γνωστά παιδιά της Χέμινγκς.

Μια έρευνα που ξεκίνησε από μια τρίχα

Η νέα γενετική ανάλυση επιχειρεί να καλύψει ακριβώς αυτό το κενό. Αντί να βασίζεται αποκλειστικά στη γενετική σύνδεση με άλλους άνδρες της οικογένειας Τζέφερσον, χρησιμοποιεί ιστορικό DNA που αποδίδεται στον ίδιο τον Τζέφερσον και το συγκρίνει με γενετικό υλικό από απογόνους διαφορετικών κλάδων των δύο οικογενειών.

Για τον Κούριν, η έρευνα ξεκίνησε ουσιαστικά από ένα λάθος αφετηριακό εύρημα. Η τρίχα στη Βίβλο δεν ήταν εκείνη που περίμεναν να βρει η ομάδα. Παρ’ όλα αυτά, η αποτυχία αυτή οδήγησε στην αναζήτηση άλλων διαθέσιμων δειγμάτων.

«Είχαμε φτάσει σε αδιέξοδο, αλλά οι επιστήμονες αναζητούν πάντα εναλλακτικές λύσεις», δήλωσε ο Κούριν, εξηγώντας ότι η επιστημονική και ιστορική περιέργεια ήταν αυτή που κράτησε την έρευνα ενεργή για περισσότερα από δέκα χρόνια.

Το αρχικό μυστήριο, πάντως, δεν έχει λυθεί πλήρως. Οι ερευνητές κατάφεραν να διαπιστώσουν ότι η τρίχα που βρέθηκε στη Βίβλο ανήκε σε γυναίκα από την οικογένεια Τζέφερσον, όμως το διαθέσιμο γενετικό υλικό ήταν τόσο περιορισμένο ώστε δεν κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί η ταυτότητά της.

Έτσι, η τρίχα που βρέθηκε ανάμεσα στις σελίδες μιας παλιάς Βίβλου παραμένει ένα μικρό ιστορικό μυστήριο, την ώρα που άλλες τρίχες, κλεισμένες επί σχεδόν δύο αιώνες σε αρχεία και συλλογές, έδωσαν στους επιστήμονες το γενετικό υλικό που χρειάζονταν για να επανεξετάσουν μια από τις πιο πολυσυζητημένες οικογενειακές ιστορίες της αμερικανικής ιστορίας.

DNA evidence from Thomas Jefferson’s hair reveals the truth about his relationship with Sally Hemings, CNNi