H Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας έφερε 5,7 εκατ. δηλωμένες υπερωρίες

Σε νέα διευρυμένη φάση περνά η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, καθώς επεκτείνεται σε δύο φάσεις η πλήρης εφαρμογή της σε επιπλέον 500.000 εργαζομένους, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα που καλύπτονται από το μέτρο σε περίπου 2,5 εκατομμύρια.

Η επέκταση συνοδεύεται από τη νέα διευκρινιστική εγκύκλιο που υπέγραψε ο Γενικός Γραμματέας Εργασιακών Σχέσεων Νίκος Μηλαπίδης, επιχειρώντας να κλείσει κρίσιμες εκκρεμότητες στην πρακτική εφαρμογή του συστήματος, ιδιαίτερα σε κλάδους όπου η εργασία δεν παρέχεται αποκλειστικά σε έναν σταθερό χώρο.

Προκειμένου μάλιστα να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες κάθε κλάδου, όλο το προηγούμενο διάστημα υπήρξε εκτεταμένος διάλογος του υπουργείου Εργασίας με εκπροσώπους των υπό ένταξη κλάδων.

Τα στοιχεία βέβαια από το σύστημα Εργάνη ΙΙ δείχνουν ότι στους κλάδους που έχουν ενταχθεί στη χρήση ψηφιακής κάρτας, υπήρξε μεγάλη αύξηση των δηλωμένων – νόμιμων υπερωριών, της τάξης του 37% κατά μέσο όρο, με το χονδρικό εμπόριο, τις διοικητικές υπηρεσίες, την εστίαση και τη βιομηχανία να βρίσκονται στις πρώτες θέσεις.

Κι όπως επισημαίνουν οι ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης, υπάρχουν ακόμη σημαντικά περιθώρια συμμόρφωσης. Είναι ενδεικτικό, ότι το +37% έρχεται μετά από ένα αντίστοιχο +80% μεταξύ Ιανουαρίου – Ιουλίου 2025 και του ίδιου διαστήματος 2024.

Η δήλωση περισσότερων υπερωριών, είτε οφείλεται στην αύξηση της απασχόλησης, είτε στη συμμόρφωση των εργοδοτών, με αποτέλεσμα να… ασπρίζει μέρος της μαύρης, υποδηλωμένης ή αδήλωτης εργασίας, είχε ως αποτέλεσμα άλλωστε την αύξηση των εσόδων του ΕΦΚΑ κατά τουλάχιστον 500 εκατ. ευρώ.

Μέρος αυτών, σύμφωνα με τον αρμόδιο υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνο Πετραλιά, διοχετεύτηκε στη χρηματοδότηση κάποιων από τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν στις αρχές του μήνα, από τον πρωθυπουργό Κ. Μητσοτάκη, από το βήμα της 90ης ΔΕΘ.

Η πρώτη φάση επέκτασης της ψηφιακής κάρτας, που ξεκίνησε πιλοτικά στις 2 Ιουνίου και ολοκληρώνεται στις 11 Οκτωβρίου, αφορά τις τηλεπικοινωνίες, τις δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας, πλην γιατρών, την υποστήριξη απασχόλησης, υπηρεσίες καθαρισμού, κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής και καθαριστήρια. Από τις 12 Οκτωβρίου ξεκινά η πλήρης εφαρμογή.

Η δεύτερη φάση, που ξεκίνησε πιλοτικά στις 29 Ιουνίου, περνά σε πλήρη εφαρμογή στις 16 Νοεμβρίου και περιλαμβάνει συμβουλευτικές και διαφημιστικές υπηρεσίες, επισκευές, logistics, διαχείριση νερού και λυμάτων και τυχερά παίγνια.

Η εγκύκλιος δίνει ιδιαίτερο βάρος στο τι ακριβώς καταγράφει η Κάρτα και ξεκαθαρίζει ότι στην παρούσα φάση αφορά τον χρόνο εργασίας με φυσική παρουσία στις εγκαταστάσεις του εργοδότη ή σε χώρο που έχει παραχωρηθεί στην επιχείρηση για αποκλειστική χρήση.

Η σήμανση αντιστοιχεί στην πραγματική είσοδο και έξοδο και συνδέεται με το δηλωμένο και προγραμματισμένο ωράριο στο Εργάνη ΙΙ. Για εργαζομένους που εργάζονται αποκλειστικά με τηλεργασία ή βρίσκονται εκτός εγκαταστάσεων για δικαιολογημένο λόγο, δεν απαιτείται «χτύπημα». Αντίθετα, όταν ο εργαζόμενος βρίσκεται στον χώρο του εργοδότη, η υποχρέωση επανέρχεται.

Σημαντική είναι και η αποσαφήνιση της ευθύνης. Ο εργοδότης είναι υπεύθυνος για την ορθή λειτουργία και τη διαβίβαση των σημάνσεων στο Εργάνη ΙΙ, με ανώτατη καθυστέρηση 15 λεπτών. Η ίδια η σήμανση, όμως, αποτελεί υποχρέωση του εργαζόμενου και δεν μπορεί να γίνεται από την επιχείρηση για λογαριασμό του. Σε συνεχές ωράριο προβλέπονται δύο χτυπήματα και σε σπαστό τέσσερα.

Παράλληλα, έως τρία μονά χτυπήματα τον μήνα μπορούν να γίνονται αποδεκτά ως αμέλεια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο εργοδότης μπορεί να επιβάλει μονομερώς άδεια ή περικοπή αποδοχών.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η δυνατότητα επιλογής απολογιστικού συστήματος για τις αλλαγές ωραρίου και τις υπερωρίες. Οι επιχειρήσεις μπορούν να επιλέξουν να καταχωρίζουν εκ των υστέρων τις μεταβολές, με την προϋπόθεση ότι η επιλογή γίνεται πριν από την έναρξη του μήνα και οι σχετικές καταχωρίσεις ολοκληρώνονται έως το τέλος του επόμενου μήνα. Το σύστημα δεν μπορεί να αλλάζει μέσα στον ίδιο μήνα.

Η επέκταση έρχεται ενώ τα στοιχεία της μέχρι σήμερα εφαρμογής καταγράφουν μεγάλη αύξηση στις δηλωμένες υπερωρίες, κατά το 7μηνο Ιανουάριος – Ιούλιος 2026, κατά περίπου 1,5 εκατ. επιπλέον ώρες, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Είναι δε, εντυπωσιακό, ότι και το 7μηνο 2025 σε σχέση με το 7μηνο 2024, τα αντίστοιχα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας έδειξαν αύξηση 80% (ή 1,5 εκατομμύριο επιπλέον ώρες), μέσα σε ένα χρόνο.

Συνολικά, το μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουλίου του τρέχοντος έτους δηλώθηκαν 5,7 εκατ. ώρες υπερωριακής απασχόλησης στους ενταγμένους κλάδους, περίπου 1,54 εκατ. περισσότερες από το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ήτοι, αύξηση 36,8%.

Το χονδρικό εμπόριο εμφανίζει άνοδο 212,8% και βρίσκεται στην πρώτη θέση. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, από περίπου 280.000 ώρες το 2025 σε περίπου 880.000 ώρες το 2026. Η διαφορά αγγίζει τις 600.000 ώρες, αποτελώντας τη μεγαλύτερη απόλυτη αύξηση μεταξύ των κλάδων που εξετάζονται.

Ακολουθούν οι διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες, με αύξηση 173%, από 27.769 σε 75.760 ώρες, ενώ στην εστίαση οι υπερωρίες αυξήθηκαν κατά 67%, φτάνοντας τις 803.989 ώρες από 480.940 ώρες ένα χρόνο νωρίτερα.

Σημαντική άνοδο καταγράφεται επίσης στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, με αύξηση 50%, στα σούπερ μάρκετ με 48%, ενώ τουρισμός και λιανικό εμπόριο εμφανίζουν αύξηση 20%.

Μάλιστα, στον τουρισμό, το +20% έρχεται μετά από ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό το διάστημα μεταξύ του 7μηνου 2025 και του 7μήνου 2024, της τάξης του +728%. Τότε, ακολουθούσε ο κλάδος της εστίασης, με αύξηση +301% σε επταμηνιαία βάση.