Ελίφ Εράλπ: Η «Τουρκάλα Μαμντάνι» που διεκδικεί το Βερολίνο

Το Βερολίνο μπορεί την Κυριακή να προσφέρει στη γερμανική Αριστερά μια εικόνα που θυμίζει Ζοράν Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη: μια νέα, δυναμική και ανοιχτά αντικαπιταλιστική υποψήφια να διεκδικεί την πρώτη θέση, αξιοποιώντας την οργή για τα ενοίκια και την άνοδο της Ακροδεξιάς. Η Ελίφ Εράλπ, επικεφαλής υποψήφια της Die Linke, φιλοδοξεί να γίνει η πρώτη δήμαρχος του Βερολίνου τουρκικής καταγωγής.

Η 45χρονη Εράλπ έχει αρκετά κοινά με τον Μαμντάνι, τον δημοκρατικό σοσιαλιστή που εξελέγη δήμαρχος της Νέας Υόρκης και έδωσε νέα ώθηση στην αμερικανική Αριστερά. «Η επιτυχία ενός δημοκρατικού σοσιαλιστή στη Νέα Υόρκη, στην καρδιά του καπιταλισμού, είναι τεράστιο επίτευγμα», είχε πει η ίδια, σύμφωνα με τους Financial Times. Οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει ιδέες, ενώ σύμβουλος της προεκλογικής εκστρατείας του Μαμντάνι επισκέφθηκε την άνοιξη το Βερολίνο για να συμβουλεύσει την Εράλπ και το κόμμα της.

Οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν τη Die Linke να δίνει μάχη στήθος με στήθος με τους Χριστιανοδημοκράτες του γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς. Οι Χριστιανοδημοκράτες είχαν κερδίσει τις προηγούμενες εκλογές στην παραδοσιακά αριστερή πόλη, για πρώτη φορά εδώ και περισσότερο από δύο δεκαετίες. Ομως, όπως σημειώνουν οι FT, το κόμμα επιβαρύνεται από τη βαθιά αντιδημοτικότητα του δημάρχου του Βερολίνου και από τη γενικότερη δυσαρέσκεια απέναντι στον Μερτς.

Η Die Linke έχει τις ρίζες της στο κομμουνιστικό SED, το κόμμα που κυβερνούσε την Ανατολική Γερμανία μέχρι την πτώση του Τείχους το 1989. Τα τελευταία τρία χρόνια, όμως, έχει υποστεί εντυπωσιακή γενεαλογική αλλαγή. Η παλιά ηγεσία αντικαταστάθηκε από μια νεότερη γενιά, στην οποία πρωταγωνιστούν αρκετές γυναίκες με έντονη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σκληρή αντιπαράθεση με την Εναλλακτική για τη Γερμανία, AfD.

Η ίδια η Εράλπ είναι κόρη τούρκων αριστερών που εγκατέλειψαν την Τουρκία μετά το πραξικόπημα του 1980. Εντάχθηκε στη Die Linke το 2017, την ημέρα που η AfD μπήκε για πρώτη φορά στη γερμανική Βουλή. Μαζί με άλλα στελέχη του κόμματος έχει δημιουργήσει μια πολύ αναγνωρίσιμη εικόνα: κοντές φράντζες, τατουάζ, μεγάλοι κρίκοι στα αυτιά, τζιν, αθλητικά παπούτσια, μπουφάν τύπου bomber και, φυσικά, κόκκινο κραγιόν. Το αγαπημένο της χρώμα, μάλιστα, λέγεται Red Poppy. Η μεταμόρφωση αυτή έχει φέρει νέο κόσμο στο κόμμα. Σύμφωνα με τους FT, τα μέλη του διπλασιάστηκαν μέσα σε έναν χρόνο και έφτασαν τις 123.000 στο τέλος του 2025.

Το μεγάλο όπλο της Εράλπ είναι, ωστόσο, το στεγαστικό. Η Die Linke υπόσχεται την απαλλοτρίωση 220.000 διαμερισμάτων που ανήκουν σε μεγάλες εταιρείες ακινήτων. Το Βερολίνο, που τη δεκαετία του 1980 και του 1990 ήταν γνωστό για τα φθηνά ενοίκια, τα άδεια κτίρια και τις καταλήψεις, έχει αλλάξει δραματικά. Η αύξηση του πληθυσμού και οι ιδιωτικές επενδύσεις εκτόξευσαν τις τιμές των κατοικιών.

Το 2021, το 58% των Βερολινέζων ψήφισε σε δημοψήφισμα υπέρ της απαλλοτρίωσης κατοικιών που ανήκουν σε μεγάλους εταιρικούς ιδιοκτήτες. Η Die Linke θέλει να εφαρμόσει αυτή την απόφαση, στρεφόμενη μεταξύ άλλων κατά της Vonovia, η οποία διαθέτει περίπου 130.000 κατοικίες στην πόλη. Το κόστος του σχεδίου αποτελεί αντικείμενο έντονης διαφωνίας: οι εκτιμήσεις κυμαίνονται από 7 έως 36 δισ. ευρώ. Το κόμμα υποστηρίζει ότι το κόστος θα ανακτάται σταδιακά από τα ενοίκια.

Η Εράλπ φορά μάλιστα χρυσό κολιέ με τη λέξη «Mietdeckel», δηλαδή «πλαφόν στα ενοίκια». Θέλει να επιβάλει ανάλογο όριο και στα 400.000 διαμερίσματα που ανήκουν στον δημόσιο τομέα. Οι επιχειρηματικοί κύκλοι ανησυχούν. Τον Ιούνιο, γράφουν οι FT, ομάδα τραπεζών προειδοποίησε ότι η Die Linke «παίζει με τη φωτιά» και ότι η πολιτική της μπορεί να αποθαρρύνει επενδύσεις και νέες κατασκευές.

Παρά τις αμφιβολίες για το αν το σχέδιο είναι εφαρμόσιμο, η στεγαστική κρίση κινητοποιεί νέους ψηφοφόρους. Σε πρόσφατη συγκέντρωση της Die Linke, ένας 25χρονος δήλωσε ότι η εμπειρία του σε ένα κακής ποιότητας διαμέρισμα της Vonovia τον έκανε διατεθειμένο να δοκιμάσει την απαλλοτρίωση, παρότι δεν γνώριζε αν θα πετύχει.

Παράλληλα, η Die Linke κερδίζει έδαφος και από την αντιπαράθεσή της με την AfD, η οποία στο Βερολίνο συγκεντρώνει περίπου 18%. Η αντίθεση ανάμεσα στο κέντρο της πόλης και τα προάστια είναι έντονη: όπως λέει ένας πολιτικός επιστήμονας στους FT, «η μάχη είναι AfD εναντίον CDU».

Η Εράλπ έχει επίσης υιοθετήσει ιδιαίτερα επικριτική στάση απέναντι στην ισραηλινή κυβέρνηση και τις ενέργειές της στη Γάζα. Στην Ουκρανία, η Die Linke έχει απομακρυνθεί από την παλαιότερη, περισσότερο φιλορωσική γραμμή της: αντιτίθεται στην αποστολή όπλων στο Κίεβο και θέλει τη διάλυση του ΝΑΤΟ, αλλά ταυτόχρονα αποδίδει ρητά στη Ρωσία την ευθύνη για τον πόλεμο και στηρίζει ορισμένες κυρώσεις κατά της Μόσχας.

Το ερώτημα, πάντως, είναι τι θα συμβεί ακόμη και αν η Die Linke έρθει πρώτη. Η εκλογική πρωτιά δεν σημαίνει αυτομάτως και δημαρχία. Το CDU θα μπορούσε να αναζητήσει εταίρους για να σχηματίσει πλειοψηφία, ενώ οι Σοσιαλδημοκράτες έχουν ήδη απορρίψει τις απαλλοτριώσεις. Ο υποψήφιός τους, Στέφεν Κραχ, θα μπορούσε να επιλέξει συνεργασία με τους Χριστιανοδημοκράτες.

Η Εράλπ, πάντως, ποντάρει σε μια συμφωνία των αριστερών κομμάτων. Και το μήνυμά της είναι σαφές, καταλήγουν οι FT: αν η Die Linke γίνει η ισχυρότερη δύναμη στο Βερολίνο, τότε, όπως υποστηρίζει, δεν θα έχει κερδίσει μόνο τις εκλογές· θα έχουν κερδίσει και οι πολιτικές της.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google