Σουηδία: Η Κεντροαριστερά επιστρέφει, η Ακροδεξιά υποχωρεί

Νίκη, έστω και ισχνή, πέτυχε η Κεντροαριστερά στη Σουηδία, με τα τελικά αποτελέσματα να δίνονται στη δημοσιότητα τέσσερις ημέρες μετά τη διεξαγωγή των εκλογών, την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου.

Μετά και την καταμέτρηση των ψήφων διά αλληλογραφίας, αλλά και εκείνων από το εξωτερικό, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα εξασφάλισε 176 έδρες, έναντι 173 της συμμαχίας Κεντροδεξιάς και Ακροδεξιάς. Ως εκ τούτου, η Κεντροαριστερά επιστρέφει στην εξουσία, ενώ το ίδιο ισχύει και για τη μέλλουσα πρωθυπουργό, Μαγκνταλένα Άντερσον.

Οπως σημειώνει και το Politico, ωστόσο, η δημιουργία της νέας κυβέρνησης δεν θα είναι διόλου εύκολη, καθώς το αριστερό Left Party έχει θέσει συγκεκριμένους όρους για τη συμμετοχή του σε κυβέρνηση συνασπισμού, με βασικότερο την ανάληψη υπουργικών θώκων, κάτι που δεν φαίνεται να γίνεται δεκτό από το φιλελεύθερο Center Party. Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να διαρκέσουν αρκετές εβδομάδες, ενώ το νέο κοινοβούλιο της χώρας θα ορκιστεί στις 29 Σεπτεμβρίου. Ανεξάρτητα από την έκβαση των διαπραγματεύσεων, το σίγουρο είναι ότι ο Ουλφ Κρίστερσον, του κεντροδεξιού κόμματος, δεν θα επιστρέψει στη θέση του πρωθυπουργού.

Φρένο στην Ακροδεξιά

Όταν το ακροδεξιό και αντιμεταναστευτικό κόμμα Σουηδοί Δημοκράτες πέτυχε, το 2022, το καλύτερο αποτέλεσμα στην ιστορία του, συγκεντρώνοντας περίπου το ένα πέμπτο των ψήφων, ο αρχηγός του, Τζίμι Άκεσον, πανηγύριζε μαζί με τους υποστηρικτές του, χορεύοντας μια αυτοσχέδια conga. Την Κυριακή, όμως, η πίστα ήταν σχεδόν άδεια, όπως χαρακτηριστικά τονίζεται σε δημοσίευμα του Reuters.

Στην έδρα του κόμματος, σε ξενοδοχείο κοντά στο κέντρο της Στοκχόλμης, τα στελέχη των Σουηδών Δημοκρατών βρέθηκαν αντιμέτωπα με κάτι που δεν είχαν ξαναδεί: την υποχώρηση της εκλογικής τους δύναμης σε βουλευτικές εκλογές.

«Γνωρίζαμε ότι υπήρχε πάντα το ενδεχόμενο να τιμωρηθούμε έπειτα από αυτά τα τέσσερα χρόνια συνεργασίας με την κυβέρνηση, αλλά δεν περίμενα ότι η πτώση θα ήταν τόσο μεγάλη», δήλωσε στο Reuters ο 57χρονος Ρίτσαρντ Γιόμσοφ, ιστορικό στέλεχος του κόμματος, την ώρα που ένας DJ έπαιζε μουσική χωρίς ιδιαίτερη ανταπόκριση. Ο Γιόμσοφ έχει μόλις κυκλοφορήσει βιβλίο για το Ισλάμ με τίτλο «Kafir», δηλαδή «Απιστος» στα αραβικά. Ο συνήθως εξωστρεφής Ακεσον αποχώρησε αθόρυβα, αφού εκφώνησε ομιλία έξι λεπτών στους υποστηρικτές του, χωρίς να κάνει δηλώσεις σε δημοσιογράφους. Το κόμμα του έχασε περίπου τρεις ποσοστιαίες μονάδες, τη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ όλων των κομμάτων.

Η υποχώρηση των Σουηδών Δημοκρατών αποδείχθηκε καθοριστική για την επικράτηση της κεντροαριστερής αντιπολίτευσης, η οποία, σύμφωνα με τα μέχρι τότε αποτελέσματα, εξασφάλισε οριακή πλειοψηφία έναντι του δεξιού κυβερνητικού συνασπισμού του πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον, με διαφορά περίπου 42.500 ψήφων και δύο εδρών.

Ο 47χρονος Ακεσον εντάχθηκε στους Σουηδούς Δημοκράτες το 1995 και επί δύο δεκαετίες ηγήθηκε της προσπάθειας να μετατρέψει ένα κόμμα που βρισκόταν στο πολιτικό περιθώριο σε υπολογίσιμη δύναμη του σουηδικού πολιτικού συστήματος. Στις εκλογές που προηγήθηκαν της ανάληψης της ηγεσίας του, το κόμμα είχε λάβει μόλις 0,25% των ψήφων.

Στην τελευταία εκλογική αναμέτρηση, ωστόσο, η σκληρή γραμμή του κόμματος φαίνεται να λειτούργησε εις βάρος του, ιδιαίτερα στις ολοένα πιο πολυπολιτισμικές πόλεις, όπου η συμμετοχή αυξήθηκε και η Κεντροαριστερά ενισχύθηκε.

Στελέχη των Σουηδών Δημοκρατών αναγνώρισαν ότι ορισμένες από τις πολιτικές που πρότεινε το κόμμα, μεταξύ άλλων η απαγόρευση της ισλαμικής μαντίλας, ενδέχεται να κινητοποίησαν ψηφοφόρους που αντιτίθενται σε αυτές.

Η συμμετοχή άλλαξε τα δεδομένα

Η Σουηδία μοιάζει έτσι να κινείται αντίθετα από την ευρωπαϊκή τάση ενίσχυσης των δεξιών κομμάτων, παρότι οι Σουηδοί Δημοκράτες έχουν ήδη μετατοπίσει σημαντικά τη σουηδική πολιτική προς αυστηρότερες θέσεις στο μεταναστευτικό, επισημαίνει στην ανάλυσή του το διεθνές δίκτυο.

Ανάλυση της εταιρείας Τεχνητής Νοημοσύνης Vera Policy για το Reuters έδειξε ότι στις 786 εκλογικές περιφέρειες όπου τουλάχιστον το 50% των κατοίκων είτε έχει γεννηθεί στο εξωτερικό είτε έχει δύο γονείς που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό, η Κεντροαριστερά εξασφάλισε 73.000 περισσότερες ψήφους σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές. «Αυτές οι εκλογές αφορούσαν εν μέρει την κινητοποίηση των ψηφοφόρων, κάτι ασυνήθιστο για τη Σουηδία», δήλωσε ο Γκούσταβ Κάρρεσκογκ Ρέμπιντερ, ιδρυτής της Vera Policy.

Η συμμετοχή στις συγκεκριμένες, σχεδόν αποκλειστικά αστικές, περιοχές αυξήθηκε κατά περίπου τρεις ποσοστιαίες μονάδες, στο 67,5%. Exit poll έδειξε επίσης ότι το 67% των ψηφοφόρων μη ευρωπαϊκής καταγωγής, οι οποίοι αντιστοιχούν περίπου στο 13% του εκλογικού σώματος, ψήφισε την Κεντροαριστερά.

«Οι Σουηδοί Δημοκράτες ήταν πολύ επιτυχημένοι στο να προωθήσουν μια αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική», δήλωσε η πολιτική επιστήμονας Τζένι Μάντεσταμ του Πανεπιστημίου Σέντερτορν. «Οταν όμως περνάμε στο επόμενο στάδιο, στην πολιτική αφομοίωσης που θέλουν να εφαρμόσουν οι Σουηδοί Δημοκράτες, νομίζω ότι πολλές ομάδες μεταναστών έχουν αρχίσει να ανησυχούν».

Το τίμημα της εξουσίας

Οι Σουηδοί Δημοκράτες υποχώρησαν σε 285 από τους 290 δήμους της χώρας σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκλογές, σύμφωνα με την Εκλογική Αρχή. «Είχαμε έναν συγκεκριμένο ρόλο ως κόμμα του περιθωρίου και αυτό βοηθούσε να κινητοποιούνται ψηφοφόροι που ασκούν κριτική στο σύστημα», δήλωσε ο Γιόακιμ Λάρσον, πρόεδρος των Σουηδών Δημοκρατών στην Τίερπ, μια μικρή εργατική περιοχή βόρεια της Στοκχόλμης.

«Αν, αντίθετα, επιλέξουμε έναν δρόμο στον οποίο θα είμαστε απλώς μια ελαφρώς καλύτερη εκδοχή του Μετριοπαθούς Κόμματος του πρωθυπουργού Ούλφ Κρίστερσον, τότε δεν νομίζω ότι θα προσελκύσουμε αυτούς τους ψηφοφόρους που ασκούν κριτική στο σύστημα», πρόσθεσε.

Οι Σουηδοί Δημοκράτες είχαν ζητήσει πέρυσι συγγνώμη για παλαιότερους δεσμούς με νεοναζιστικούς κύκλους και για αντισημιτισμό, στο πλαίσιο της προσπάθειάς τους να παρουσιάσουν ένα πιο μετριοπαθές προφίλ, διατηρώντας παράλληλα την πιο έντονη ρητορική τους στο μεταναστευτικό.

Ο γραμματέας του κόμματος, Μάτιας Μπάκστρομ Γιόχανσον, δήλωσε ότι τα κόμματα που συμμετέχουν στην κυβέρνηση συχνά τιμωρούνται εκλογικά, πρόσθεσε όμως ότι η πρόταση για απαγόρευση της παραδοσιακής ισλαμικής μαντίλας για τις γυναίκες, καθώς και οι επιχορηγήσεις για τον επαναπατρισμό μεταναστών, ενδέχεται να κινητοποίησαν τους αντιπάλους του κόμματος.

«Είναι πρόβλημα για τη δημοκρατία όταν μια εναλλακτική πολιτική δύναμη συγκεντρώνει 97% σε ορισμένες περιοχές», δήλωσε στο Reuters, υποστηρίζοντας ότι οι αντίπαλοι του κόμματος καλλιέργησαν φόβο σε ορισμένες αστικές περιοχές.

Μία από αυτές τις περιοχές ήταν το Ρίνκεμπι, ένα μικρό προάστιο στη βόρεια Στοκχόλμη με μεγάλο σουηδοσομαλικό πληθυσμό. Εκεί περίπου 94% των ψηφοφόρων στήριξαν την Κεντροαριστερά, ενώ η συμμετοχή αυξήθηκε κατά περίπου 10 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές.

Η 37χρονη Αΐσα Χασάν Αμπντι, κόρη Σομαλών μεταναστών, η οποία φορά χιτζάμπ, δήλωσε ότι ψήφισε την Κεντροαριστερά και ότι η πρόταση για την απαγόρευση της μαντίλας την είχε ενοχλήσει. «Λένε ότι αυτή είναι μια ελεύθερη χώρα, αλλά παρεμβαίνουν στις κουλτούρες και τις επιλογές των άλλων», δήλωσε στο Reuters στην κεντρική πλατεία του προαστίου, όπου ο Άκεσον είχε ψηφίσει, εκφράζοντας την άποψη ότι η περιοχή δεν έμοιαζε με τη Σουηδία. «Είναι ένα βαθιά προσωπικό ζήτημα για μένα».

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google