11η Σεπτεμβρίου: Η ημέρα που άλλαξε το κόσμο

Το πρωινό της Τρίτης 11 Σεπτεμβρίου 2001 ξεκίνησε σαν μία συνηθισμένη εργάσιμη ημέρα στη Νέα Υόρκη. Λίγες ώρες αργότερα, το Μανχάταν είχε καλυφθεί από καπνό και σκόνη, το σύμβολο της οικονομικής ισχύος των Ηνωμένων Πολιτειών είχε καταρρεύσει και η Ουάσινγκτον βρισκόταν σε κατάσταση συναγερμού.

Δεκαεννέα μέλη της Αλ Κάιντα κατέλαβαν τέσσερα επιβατικά αεροσκάφη που είχαν απογειωθεί από την ανατολική ακτή των ΗΠΑ. Δύο οδηγήθηκαν στους πύργους του World Trade Center, ένα στο Πεντάγωνο και το τέταρτο συνετρίβη στην Πενσιλβάνια, όταν επιβάτες και μέλη του πληρώματος επιχείρησαν να ανακτήσουν τον έλεγχο.

Τα 102 λεπτά που συγκλόνισαν τον πλανήτη

Στις 08:46 τοπική ώρα, η πτήση American Airlines 11 προσέκρουσε στον Βόρειο Πύργο του World Trade Center.

Αρχικά, αρκετοί πίστεψαν ότι επρόκειτο για ένα τρομακτικό αεροπορικό δυστύχημα. Μόλις 17 λεπτά αργότερα, όμως, στις 09:03, η United Airlines 175 καρφώθηκε στον Νότιο Πύργο, μπροστά στις κάμερες που ήδη μετέδιδαν ζωντανά από τη Νέα Υόρκη.

Ήταν πλέον ξεκάθαρο: η Αμερική δεχόταν επίθεση.

Στις 09:37, η American Airlines 77 έπεσε πάνω στο Πεντάγωνο, στην Αρλινγκτον της Βιρτζίνια. Στις 09:59, ο Νότιος Πύργος κατέρρευσε. Λίγα λεπτά αργότερα, στις 10:03, η United Airlines 93 συνετρίβη κοντά στο Σάνκσβιλ της Πενσιλβάνια, μετά την αντίδραση των επιβατών. Στις 10:28, κατέρρευσε και ο Βόρειος Πύργος.

Μέσα σε περίπου μιάμιση ώρα, το τοπίο της Νέας Υόρκης είχε αλλάξει για πάντα.

Ο επίσημος απολογισμός των επιθέσεων ανέρχεται σε 2.977 νεκρούς, χωρίς να υπολογίζονται οι 19 αεροπειρατές: 2.753 άνθρωποι στη Νέα Υόρκη, 184 στο Πεντάγωνο και 40 επιβάτες και μέλη πληρώματος της πτήσης 93. Τα θύματα προέρχονταν από περισσότερες από 90 χώρες.

Ο Τζορτζ Μπους και η στιγμή που πάγωσε η Αμερική

Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν τότε ο Τζορτζ Ουόκερ Μπους. Την ώρα της πρώτης επίθεσης βρισκόταν σε δημοτικό σχολείο στη Φλόριντα.

Οι εικόνες του Μπους να ενημερώνεται ψιθυριστά ότι «ένα δεύτερο αεροπλάνο χτύπησε τον δεύτερο πύργο» έμελλε να γίνουν ένα από τα χαρακτηριστικότερα στιγμιότυπα εκείνης της ημέρας.

Το ίδιο βράδυ απευθύνθηκε στον αμερικανικό λαό από το Οβάλ Γραφείο, χαρακτηρίζοντας όσα είχαν συμβεί «σκόπιμες και θανατηφόρες τρομοκρατικές πράξεις».

Η 11η Σεπτεμβρίου θα καθόριζε ολόκληρη την προεδρία του. Ακολούθησε ο αποκαλούμενος «Πόλεμος κατά της Τρομοκρατίας», η αμερικανική επέμβαση στο Αφγανιστάν και μία συνολική αναδιάρθρωση των μηχανισμών ασφαλείας και πληροφοριών των ΗΠΑ.

Ο Οσάμα Μπιν Λάντεν και η Αλ Κάιντα

Πίσω από την οργάνωση που πραγματοποίησε το χτύπημα βρισκόταν ο Οσάμα Μπιν Λάντεν, ιδρυτής και ηγέτης της Αλ Κάιντα.

Ο Σαουδάραβας εξτρεμιστής είχε ήδη κηρύξει ανοιχτά τον πόλεμο στις Ηνωμένες Πολιτείες και η οργάνωσή του είχε συνδεθεί με σειρά τρομοκρατικών ενεργειών πριν από την 11η Σεπτεμβρίου.

Μετά τις επιθέσεις, ο Μπιν Λάντεν εξελίχθηκε στον πλέον καταζητούμενο άνθρωπο στον κόσμο. Για σχεδόν μία δεκαετία κατάφερε να διαφεύγει, μέχρι τον Μάιο του 2011, όταν Αμερικανοί κομάντος τον εντόπισαν και τον σκότωσαν σε επιχείρηση στο Αμποταμπάντ του Πακιστάν.

Χαλίντ Σεΐχ Μοχάμεντ: Ο «αρχιτέκτονας» της 11ης Σεπτεμβρίου

Αν ο Μπιν Λάντεν ήταν ο ηγέτης της Αλ Κάιντα και εκείνος που ενέκρινε το σχέδιο, ως «κύριος αρχιτέκτονας» των επιθέσεων περιγράφεται από την επίσημη Επιτροπή της 11ης Σεπτεμβρίου ο Χαλίντ Σεΐχ Μοχάμεντ, γνωστός με τα αρχικά KSM.

Ήταν εκείνος που ανέπτυξε την ιδέα της χρησιμοποίησης αεροσκαφών ως κατευθυνόμενων όπλων και είχε κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό της λεγόμενης «planes operation». Η επιχείρηση πέρασε στη συνέχεια υπό την ομπρέλα της Αλ Κάιντα, με τον Μπιν Λάντεν και τον στενό του συνεργάτη Μοχάμεντ Ατέφ να συμμετέχουν στις κρίσιμες αποφάσεις.

Ο Χαλίντ Σεΐχ Μοχάμεντ συνελήφθη στο Πακιστάν το 2003 και κρατείται στο Γκουαντάναμο. Ακόμη και 25 χρόνια μετά τις επιθέσεις, η δικαστική υπόθεση παραμένει ανοιχτή. Μόλις τον περασμένο Αύγουστο ορίστηκε η έναρξη της δίκης του ίδιου και τριών συγκατηγορουμένων του για τον Ιούνιο του 2028, έπειτα από χρόνια καθυστερήσεων και δικαστικών εμπλοκών.

Ο Μοχάμεντ Άτα – Ο άνθρωπος που ηγήθηκε των αεροπειρατών

Κομβικό πρόσωπο στο επιχειρησιακό σκέλος ήταν και ο Αιγύπτιος Μοχάμεντ Άτα.

Η Επιτροπή της 11ης Σεπτεμβρίου τον χαρακτηρίζει τακτικό διοικητή της επιχείρησης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ήταν ο αεροπειρατής-πιλότος της American Airlines 11, του πρώτου αεροσκάφους που χτύπησε το World Trade Center, και μέχρι τις τελευταίες ημέρες συντόνιζε τις διαφορετικές ομάδες των αεροπειρατών.

Μία ημερομηνία που χώρισε την ιστορία στα δύο

Η 11η Σεπτεμβρίου δεν άφησε πίσω της μόνο τα συντρίμμια των Δίδυμων Πύργων.

Άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύει ο κόσμος, οδήγησε σε δρακόντεια μέτρα ασφαλείας στα αεροδρόμια, αναμόρφωσε τις υπηρεσίες πληροφοριών, πυροδότησε πολέμους και επηρέασε για δεκαετίες την εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών και τις διεθνείς σχέσεις.

Σήμερα, στη θέση όπου κάποτε υψώνονταν οι δύο πύργοι βρίσκονται δύο τεράστιες δεξαμενές του 9/11 Memorial, πάνω στις οποίες είναι χαραγμένα τα ονόματα των θυμάτων.

Είκοσι πέντε χρόνια μετά, οι εικόνες των αεροσκαφών, των φλεγόμενων πύργων, των ανθρώπων που έτρεχαν στους δρόμους του Μανχάταν και των πυροσβεστών που κατευθύνονταν προς το σημείο από το οποίο όλοι οι υπόλοιποι προσπαθούσαν να απομακρυνθούν παραμένουν ανεξίτηλες. Η 11η Σεπτεμβρίου του 2001 δεν ήταν απλώς μια τρομοκρατική επίθεση. Ήταν μία από εκείνες τις ημέρες μετά τις οποίες ο κόσμος δεν ήταν ποτέ ξανά ο ίδιος.