Για πολύ αυξημένο κόστος του GSI κάνει λόγο η Λευκωσία

Περιπλέκεται ακόμα περισσότερο το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, μέσω του καλωδίου Great Sea Interconnector (GSΙ), μετά τις χθεσινές τοποθετήσεις του Κύπριου υπουργού Οικονομικών, Μάκη Κεραυνού, και της ρυθμιστικής αρχής ενέργειας ΡΑΕΚ.

Σύμφωνα με τα όσα μετέδωσε το ΚΥΠΕ, σε συνεδρίαση της επιτροπής Ενέργειας, ο κ. Κεραυνός δήλωσε πως το καλώδιο GSI αναμένεται να στοιχίσει αρκετά παραπάνω από το 1,9 δισ. ευρώ που έχει προσδιοριστεί.

Ο ίδιος σχολίασε ότι τα 1.9 δισ. ευρώ αφορούν κατά κύριο λόγο το κόστος του καλωδίου, προσθέτοντας πως υπάρχουν άλλα κατασκευαστικά έργα, ασφαλιστικές καλύψεις, αποθήκες, και ανάγκες συντήρησης, που θα ανεβάσουν κατά πολύ το τελικό κόστος που θα κληθεί να επωμισθεί ο Κύπριος καταναλωτής.

Ο υπουργός επικαλέστηκε μελέτη που ανέθεσε παλαιότερα η κυπριακή κυβέρνηση σε αμερικανικό οίκο, τα αποτελέσματα της οποίας δεν ήταν ενθαρρυντικά. Όπως είπε, για αυτό το λόγο κρίθηκε σκόπιμο να γίνει κι άλλη μελέτη εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ).

Σε αυτό το σημείο, ο κ. Κεραυνός ανέφερε ότι η ΕΤΕπ είχε εκφράσει προβληματισμούς το 2023 για την οικονομική βιωσιμότητα του έργου, ενώ είχε εισηγηθεί στην Κύπρο να εξετάσει και τη λύση της αποθήκευσης ενέργειας για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Άκης Χατζηγεωργίου, μέλος της ΡΑΕΚ, σχολίασε πως είναι αφέλεια να πιστεύει κανείς ότι το καλώδιο θα κοστίσει μόνο €1.9 δισ. Όπως τόνισε, το έργο εφόσον υλοποιηθεί, προγραμματίζεται να λειτουργήσει από το 2031 και μετά.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός, υπενθύμισε ότι η νέα μελέτη της ΕΤΕπ θα είναι έτοιμη ως τα τέλη του φετινού έτους.

Ως εκ τούτου, η Κύπρος θα τοποθετηθεί για τη συμμετοχή της μόνο όταν γίνει γνωστό το αναθεωρημένο κόστος της διασύνδεσης. Ερωτηθείς εάν μπορεί η Κυπριακή Δημοκρατία να μην υλοποίησει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε το 2021 για τη διασύνδεση, ο κ. Δαμιανός δήλωσε πως είναι «πολύ σύνθετο νομικό ζήτημα».

Παπασταύρου: Προχωράμε με στήριξη από Γαλλία και ΗΠΑ

Στο θέμα του καλωδίου αναφέρθηκε χθες και ο Έλληνας υπουργός περιβάλλοντος και ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, εστιάζοντας όμως κυρίως στο γεωπολιτικό σκέλος.

Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφων, τόνισε ότι «προχωράμε σε άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων χωρίς να λαμβάνονται υπόψη άκυρες και ατεκμηρίωτες θέσεις της Τουρκίας»

Σύμφωνα με τον ίδιο, η είσοδος της γαλλικής Meridiam στο έργο είναι ψήφος εμπιστοσύνης: «Η εταιρεία αυτή έχει υλοποιήσει μεγάλες επενδύσεις αυτού του είδους, όπως η διασύνδεση Γαλλίας-Γερμανίας. Κατ’ επέκταση αν κάποιος γνωρίζει καλά το αν ένα έργο είναι βιώσιμο ή όχι, είναι η Meridiam», σχολίασε.

Ο υπουργός στάθηκε παράλληλα στον αμερικανικό παράγοντα, υπενθυμίζοντας δύο θετικές εξελίξεις που σημειώθηκαν το τελευταίο διάστημα. Η πρώτη ήταν η επιστολή έξι μελών του Κογκρέσου προς το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, με την οποία ζητούσαν να στηριχθεί ο GSI και έλαβαν θετική απάντηση.

Ταυτόχρονα, ξεκίνησε φέτος τον Ιούνιο για πρώτη φορά η λειτουργία του ενεργειακού κέντρου Ανατολικής Μεσογείου στο Χιούστον: «Το κέντρο αυτό φέρνει μια άλλη λογική στην περιοχή, με συνεργασία στα πλαίσια διεθνούς δικαίου που αποκλείει αναθεωρητισμούς, περιθωριοποιεί απειλές και εκφοβισμούς», σημείωσε ο κ. Παπασταύρου.

Ο χειμώνας θα φέρει αποφασιστικές εξελίξεις

Με βάση τα παραπάνω προκύπτει ότι η κυπριακή πλευρά συνεχίζει να δίνει μεγάλη έμφαση στο οικονομικό θέμα του κόστους/οφέλους και η ελληνική ασχολείται κυρίως με το γεωπολιτικό, δηλαδή τη συνέχιση των βυθομετρικών ερευνών για τις οποίες αντιδρά η Τουρκία.

Έτσι, κεντρικό ερώτημα για τη συνέχεια θα είναι το τί θα δείξει η ΕΤΕπ: Αν η ευρωπαϊκή μελέτη φανερώσει ότι με βάση τα νέα δεδομένα το καλώδιο θα είναι οικονομικά βιώσιμο, τότε η Κύπρος δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να καταβάλλει τα χρωστούμενα που προβλέπει ο επιμερισμός του κόστους. Σε διαφορετική περίπτωση, μοιραία ανοίγουν σενάρια από το επ’ αόριστον πάγωμα έως ακόμα και τη ματαίωση του GSI.

Πάντως, οι χθεσινές δηλώσεις στη Λευκωσία μαρτυρούν αφενός μια σύμπλευση του υπουργείου Οικονομικών και της ρυθμιστικής αρχής, και αφετέρου μια διάθεση να προδικαστεί το αποτέλεσμα της ευρωπαϊκής μελέτης.

Επιπλέον, παρατηρείται ξανά μια διγλωσσία, καθώς σε επίπεδο υπουργείου και ΡΑΕΚ εκφράζονται απόψεις που ουδέποτε διατυπώνει ο ίδιος ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης δημοσίως στις τοποθετήσεις του.

Πάντως, όλα δείχνουν ότι έρχονται κρίσιμες εξελίξεις για το καλώδιο προς τα τέλη αυτής της χρονιάς, αφού υποτίθεται ότι θα έχουμε και τη μελέτη της ΕΤΕπ και την έκδοση NAVTEX για να βγουν και πάλι στα ανοικτά τα πλοία των βυθομετρικών ερευνών.