Ο θρίαμβος των γυναικών στα δημαρχεία του κόσμου

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, έως τα μέσα του αιώνα μας το 68% του παγκόσμιου πληθυσμού θα κατοικεί σε αστικές περιοχές. Ο πρωτοφανής ρυθμός αστικοποίησης προκαλεί και κρίσεις –από έλλειψη οικονομικά προσιτών κατοικιών έως αυξημένη κυκλοφοριακή συμφόρηση και ρύπανση–, μειώνοντας παράλληλα την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής.

Οι συνέπειες αυτών των κρίσεων επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή, που πλήττει πολλές περιοχές με σοβαρούς καύσωνες, βροχοπτώσεις, πλημμύρες και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα. Παρότι οι επιπτώσεις αυτών των αλλαγών επηρεάζουν τους πάντες, γίνονται δυσανάλογα αισθητές στις πιο ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες, όπως αναφέρει ανάλυση του Guardian.

Η επικρατούσα λογική σε πολλές μεγαλουπόλεις είναι να σχεδιάζονται για τη χρήση ΙΧ, με βάση την υπόθεση ότι σχεδόν όλοι οι κάτοικοι είναι οδηγοί αυτοκινήτων. Αλλά δεν υπολογίζει τις ανάγκες παιδιών, γυναικών, ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρίες, για τους οποίους η οδήγηση δεν συνιστά επιλογή.

Παράλληλα, η κυκλοφορία περισσότερων αυτοκινήτων μειώνει τους χώρους για περπάτημα, ποδήλατο, ή για τη χρήση αναπηρικών αμαξιδίων με ασφάλεια, προκαλώντας άγχος σε όσους κυκλοφορούν στους δρόμους με τη μεγαλύτερη κυκλοφοριακή συμφόρηση.

Στον αντίποδα, πόλεις όπως το Ντελφτ της νότιας Ολλανδίας είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να συνυπάρχουν αρμονικά τα αυτοκίνητα, οι  δημόσιες συγκοινωνίες, τα μηχανοκίνητα οχήματα και οι ποδηλάτες με τους πεζούς – με άλλα λόγια, οι δημόσιοι χώροι εξυπηρετούν όλες τις κοινωνικές ανάγκες.

Οι μεγαλουπόλεις του πλανήτη χρειάζονται μια ανατρεπτική προσέγγιση όσον αφορά τη ρυμοτομία και τη χρήση των υποδομών. Ορισμένες  έχουν αρχίσει να το επιτυγχάνουν – ειδικά όσες έχουν γυναίκες στο τιμόνι των δήμων. Η Αντα Κολάου, δήμαρχος της Βαρκελώνης έως το 2023, κατάφερε να ανακτήσει ένα εκατομμύριο τετραγωνικά μέτρα για πεζοδρομήσεις, αντικαθιστώντας τις ασφαλτοστρωμένες εκτάσεις της πόλης με πολύχρωμες πλατείες γειτονιάς.

Στην οκταετία της δημαρχίας της η Κολάου τριπλασίασε το μήκος των ποδηλατοδρόμων, στα 273 χιλιόμετρα, τοποθετώντας το 90% του πληθυσμού της πόλης σε απόσταση 300 μέτρων από μια διαδρομή μέσου δημόσιας μεταφοράς. Δημιούργησε περίπου 800.00 τετραγωνικά πρασίνου, ενώ μείωσε την κυκλοφορία των αυτοκινήτων κατά το ήμισυ και την ατμοσφαιρική ρύπανση κατά 20% μεταξύ 2019-2023, σύμφωνα με στοιχεία του Guardian.

Στο Μόντρεαλ του Καναδά, η Βαλερί Πλαντ, που διετέλεσε δήμαρχος από το 2017 ως το 2025, έθεσε σε εφαρμογή ένα φιλόδοξο σχέδιο για μείωση της κυκλοφορίας αυτοκινήτων, επενδύοντας 7,5 εκατ. ευρώ για την πεζοδρόμηση μιας έκτασης περίπου 10 χλμ., μειώνοντας έτσι την κυκλοφορία σε 11 εμπορικές αρτηρίες κάθε καλοκαίρι, και βελτιώνοντας τα κέρδη 2.000 επιχειρήσεων που στεγάζονται κατά μήκος τους.

Παράλληλα, η πρώην δήμαρχος είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από ένα δίκτυο ταχείας ποδηλασίας, που μόλις ολοκληρωθεί θα διαθέτει 17 διαδρομές με προστατευμένες λωρίδες κυκλοφορίας, έκτασης 191 χλμ. Επίσης, εισήγαγε το πρόγραμμα «Δρόμοι Σφουγγάρια», που συμβάλλει στη δημιουργία διαπερατών και απορροφητικών επιφανειών για την αντιστάθμιση των πλημμυρών, αντικαθιστώντας την γκρίζα άσφαλτο με χώρους πρασίνου.

Στο Παρίσι, η απερχόμενη δήμαρχος Αν Ινταγκό έδωσε νέα πνοή στους δρόμους της γαλλικής πρωτεύουσας με τη φιλόδοξη εισαγωγή 1.000 χλμ. ποδηλατοδρόμων, εκ των οποίων τα 350 προστατεύονται από την κυκλοφορία οχημάτων. Παράλληλα έθεσε σε λειτουργία ένα πλάνο πεζοδρόμησης 300 δρόμων κοντά σε σχολεία και αφαίρεσε 70.000 θέσεις στάθμευσης αυτοκινήτων, φυτεύοντας στη θέση τους 145.000 δέντρα και δημιουργώντας πάρκα έκτασης 45 χλμ.

Αυτές οι ιστορίες επιτυχίας είναι τα αποτελέσματα ενεργειών πρωτοπόρων γυναικών, που γίνονται φορείς ριζοσπαστικών αστικών αλλαγών για τις ανάγκες όλων, και όχι μόνο των φορέων συμφερόντων, εφαρμόζοντας ενσυναίσθηση και μακροπρόθεσμα οράματα για τις καθημερινές λειτουργίες των πόλεών τους, όπως σημειώνει ο Guardian. Παράλληλα καταδεικνύουν την ανάγκη για εναλλαγή των φύλων  στις ηγεσίες των δήμων σε όλον τον κόσμο.

Μόλις 25 από τις 300 μεγαλύτερες πόλεις του πλανήτη έχουν γυναίκες δημάρχους, ενώ μόλις το 5% των δημοτικών συμβούλων και το 10% των υψηλόβαθμων θέσεων σε κορυφαίες εταιρείες αρχιτεκτονικής και πολεοδομίας καλύπτονται από γυναίκες. Η υποαντιπροσώπευση του γυναικείου φύλου σε θέσεις ευθύνης με περιβαλλοντικές συνέπειες δεν εξυπηρετεί ούτε τα συμφέροντα των πολιτών ούτε τον σχεδιασμό πιο πράσινων πόλεων, συμπεραίνει ο Guardian.

. . .