Όλα τα νεότερα για τις Καρδιακές Παθήσεις

Η επένδυση στην πρόληψη αφορά ολόκληρη την κοινωνία και αποτελεί τη μοναδική λύση για τη μείωση των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Όπως εξηγεί ο πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ, Κωνσταντίνος Τούτουζας «Οι καρδιοπάθειες παραμένουν μια από τις κυριότερες απειλές για τη δημόσια υγεία στη χώρα μας. Παράγοντες όπως η υψηλή πίεση, η χοληστερόλη, ο διαβήτης, το κάπνισμα, το αυξημένο βάρος, η καθιστική ζωή και η κακή διατροφή είναι κίνδυνοι που μπορούμε να ελέγξουμε και να αλλάξουμε. Οφείλουμε να εστιάσουμε με συνέπεια στην πρόληψη.

Εντοπίζοντας έγκαιρα τους κινδύνους, κάνοντας τακτικά check-up, αλλάζοντας συνήθειες και ξεκινώντας την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή όπου χρειάζεται, μπορούμε να προλάβουμε τα χειρότερα.

Καρδιακή ανεπάρκεια: «Αθόρυβη Επιδημία» που απειλεί χιλιάδες Έλληνες

Με αφορμή τις Ημέρες Ευαισθητοποίησης για την ΚΑ της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, η Ομάδα Εργασίας ΚΑ της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ) έδωσε στη δημοσιότητα μερικά σημαντικά στοιχεία αναφορικά με τη νόσο ενώ πραγματοποίησε  Πανελλήνια Καμπάνια ενημέρωσης πολιτών και ασθενών για άμεση δράση, έγκαιρη διάγνωση και ισότιμη πρόσβαση σε όλες τις σύγχρονες θεραπείες της ΚΑ.

Υπολογίζεται ότι περίπου 300.000 άνθρωποι στην Ελλάδα πάσχουν από Καρδιακή Ανεπάρκεια (ΚΑ), μία χρόνια και εξελισσόμενη νόσος που αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες νοσηλειών και θανάτων παγκοσμίως, αλλά και στη χώρα μας.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η Καρδιακή Ανεπάρκεια (ΚΑ), είναι μια πολύ συχνή και πολύ σοβαρή πάθηση από την οποία πάσχει περίπου το 3% του ενήλικου πληθυσμού ενώ, πάνω από το 10% των ατόμων είναι άνω των 70 ετών.

Όπως εξηγούν οι επιστήμονες 1 στα 4 άτομα άνω των 40 ετών θα αναπτύξει καρδιακή ανεπάρκεια κατά τη ζωή του.

Τι είναι όμως η καρδιακή ανεπάρκεια; Είναι η κατάσταση κατά την οποία η καρδιά αδυνατεί να καλύψει με επαρκή ποσότητα αίματος, τις ανάγκες του οργανισμού. Εκδηλώνεται με ποικιλία συμπτωμάτων όπως δύσπνοια, οίδημα στα κάτω άκρα, εύκολη κόπωση και μειωμένη ικανότητα για σωματική δραστηριότητα — συμπτώματα που επιβαρύνουν πολύ την ποιότητα ζωής και συχνά αποδίδονται εσφαλμένα στη «φυσιολογική γήρανση». Προκαλείται από πάρα πολλά αίτια (στεφανιαία νόσος και έμφραγμα μυοκαρδίου, μυοκαρδιοπάθειες, βαλβιδοπάθειες, χρόνια αρτηριακή υπέρταση, συγγενείς καρδιοπάθειες, κολπική μαρμαρυγή και άλλα) και ουσιαστικά είναι η κατάληξη όλων των καρδιαγγειακών παθήσεων.

Η καρδιακή ανεπάρκεια δεν είναι αναπόφευκτη, αλλά μπορεί να προληφθεί

Η πρόληψη ξεκινά με τον έλεγχο των βασικών παραγόντων κινδύνου που δεν είναι άλλοι από τους: Υπέρταση – Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 – Παχυσαρκία και καθιστική ζωή – Κατανάλωση αλκοόλ & κάπνισμα Αρρυθμίες (κυρίως κολπική μαρμαρυγή).

Η έγκαιρη διάγνωση είναι πολύ σημαντική για την έναρξη εξατομικευμένης θεραπείας

Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική έρευνα έχει φέρει επανάσταση στη θεραπεία της ΚΑ, που περιλαμβάνει σήμερα πολλά διαφορετικά φάρμακα, και εμφυτεύσιμες συσκευές ρυθμού (απινιδωτές, αμφικοιλιακοί βηματοδότες).

Χάρη στις θεραπείες αυτές και τις νέες κατηγορίες φαρμάκων, έχουν μειωθεί σημαντικά οι θάνατοι και οι νοσηλείες των ασθενών. Παρά τις εξελίξεις όμως, η καρδιακή ανεπάρκεια παραμένει η πιο συχνή αιτία νοσηλειών σε άτομα άνω των 65 ετών,  η πιθανότητα θανάτου φθάνει έως και το 50% στα 5 χρόνια μετά τη διάγνωση και τελικά η ΚΑ έχει ακόμη σήμερα χειρότερη έκβαση από τις περισσότερες μορφές καρκίνου.

Κρίσιμη όμως παραμένει και η εξατομικευμένη παρακολούθηση σε Ειδικά Ιατρεία και Κέντρα Καρδιακής Ανεπάρκειας που θα εξασφαλίζουν τη βέλτιστη αντιμετώπιση των ασθενών με όλες τις σύγχρονες θεραπείες και τη συμμόρφωση με τα φάρμακα, καθώς και η αποκατάσταση με φυσική άσκηση, στοιχεία που ο Έλληνας ασθενής συχνά δεν έχει διαθέσιμα και δε λαμβάνει ισότιμα.

Η Καρδιακή Ανεπάρκεια στην Ελλάδα σήμερα

Η χώρα μας αντιμετωπίζει ιδιαίτερες προκλήσεις στη διαχείριση της ΚΑ, καθώς αυτές επιδεινώθηκαν τα τελευταία χρόνια λόγω της οικονομικής κρίσης και της γήρανσης του πληθυσμού. Κάποιες από τις προκλήσεις είναι:

Υποδιάγνωση: Εκτιμάται ότι σημαντικός αριθμός ασθενών παραμένει αδιάγνωστος για χρόνια, λόγω μη ειδικών συμπτωμάτων και ελλιπούς ευαισθητοποίησης.

Καθυστερημένη πρόσβαση σε ειδικές υπηρεσίες: Η έλλειψη Ιατρείων ΚΑ εκτός μεγάλων αστικών κέντρων δυσκολεύει τη διαχείριση των ασθενών.

Μεγάλος αριθμός επανεισαγωγών: Οι έκτακτες και επανειλημμένες νοσηλείες λόγω απορρύθμισης της ΚΑ, εκτός από τους ασθενείς και τις οικογένειές τους, επιβαρύνουν σοβαρά το Εθνικό Σύστημα Υγείας, με εκτιμώμενο κόστος εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ κάθε χρόνο.

Ανισότητες στη θεραπεία: Δεν έχουν όλοι οι ασθενείς της χώρας ισότιμη πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες που προτείνουν οι Ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες.

Ελλείψεις στην αντιμετώπιση της προχωρημένης ΚA: Υπολογίζεται ότι στη χώρα μας υπάρχουν 200-300 ασθενείς με προχωρημένη καρδιακή ανεπάρκεια, οι οποίοι δεν λαμβάνουν τις θεραπείες που είναι διαθέσιμες στις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες, με αποτέλεσμα η θνητότητα σε αυτούς να φθάνει το 50% στους 6-12 μήνες. Η μεταμόσχευση καρδιάς παραμένει σε χαμηλούς αριθμούς λόγω του μικρού αριθμού δοτών, ενώ οι συσκευές χρόνιας υποβοήθησης της κυκλοφορίας χρησιμοποιούνται σε ελάχιστο αριθμό ασθενών.

Δεν υπάρχουν ακόμη προγράμματα καρδιακής αποκατάστασης, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη. Αυτό δυσκολεύει πολύ την επανένταξη των ασθενών με ΚΑ σε μια κανονική ζωή και λειτουργική καθημερινότητα.

Υπέρταση: Η κύρια αιτία πρόωρου θανάτου

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία και η Ομάδα Εργασίας Αρτηριακής Υπέρτασης της ΕΚΕ, επεσήμαναν ότι η υπέρταση παραμένει η κύρια αιτία πρόωρου θανάτου που μπορεί να προληφθεί παγκοσμίως. Υπολογίζεται ότι 1,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν με υπέρταση παγκοσμίως και παρά τη διαθεσιμότητα αποτελεσματικών και οικονομικά προσιτών θεραπειών, πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν την πάθησή τους και μόνο περίπου ένα στα τέσσερα άτομα με υπέρταση έχουν την αρτηριακή τους πίεση επαρκώς ελεγχόμενη.

Συχνά αποκαλείται «σιωπηλός δολοφόνος» επειδή συνήθως δεν έχει συμπτώματα, αλλά αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου, νεφρικής νόσου και πρόωρου θανάτου. Η έγκαιρη ανίχνευση, η τακτική παρακολούθηση και η συνεχής θεραπεία μπορούν να αποτρέψουν τις περισσότερες επιπλοκές που σχετίζονται με την υπέρταση

Σύμφωνα με πόρισμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η υπέρταση παραμένει ένα τεράστιο παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας, καθώς ευθύνεται για περισσότερους θανάτους από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα κινδύνου. Συνήθως αναφέρεται ως «σιωπηλός δολοφόνος», επειδή συνήθως δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα μέχρι την εμφάνιση σοβαρών επιπλοκών.

Η υπέρταση ευθύνεται για το 16% όλων των θανάτων, το 53% των καρδιαγγειακών θανάτων, το 58% των θανάτων από εγκεφαλικό επεισόδιο και το 31% των θανάτων από νεφρική ανεπάρκεια ενώ επίσης προκαλεί καρδιακή ανεπάρκεια και άνοια.

Η υπέρταση στην Ελλάδα: ένα τεράστιο και υποτιμημένο πρόβλημα

·         Περίπου 3 εκατομμύρια άτομα έχουν υπέρταση

·         1 στους 3 υπερτασικούς ασθενείς είναι αδιάγνωστος

·         Μόνο 1 στους 3 έχει καλή ρύθμιση της πίεσης με θεραπευτική αγωγή

Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η υπέρταση παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιάγνωστη ή ανεπαρκώς ελεγχόμενη δημιουργώντας ένα κρίσιμο κενό στη δημόσια υγεία.

«Μέτρα την πίεσή σου σήμερα — είναι απλό και μπορεί να σώσει τη ζωή σου»

Το πρόγραμμα MMM

Το May Measurement Month ξεκίνησε το 2017 από τη Διεθνή Εταιρεία Υπέρτασης και αποτελεί τη μεγαλύτερη παγκόσμια δράση μέτρησης της αρτηριακής πίεσης, με στόχο την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού και τη βελτίωση της διάγνωσης και ρύθμισης της υπέρτασης διεθνώς. Μέχρι σήμερα έχουν συνολικά μετρηθεί πάνω από 7 εκατομμύρια άτομα σε σχεδόν 100 χώρες. Το πρόγραμμα MMM έχει υλοποιηθεί και στην Ελλάδα (2019–2025) σε πάνω από 20 αστικά κέντρα και έχουν μετρηθεί περίπου 35.000 άτομα.

Συντονιστής του προγράμματος ΜΜΜ στην Ελλάδα είναι ο καθηγητής Παθολογίας & Υπέρτασης Γεώργιος Στεργίου, στο Κέντρο Υπέρτασης STRIDE-7, Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο Σωτηρία στην Αθήνα, ο οποίος είναι πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης. Το ΜΜΜ στην Ελλάδα πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης με προέδρο τον καθηγητή Καρδιολογίας Κωσταντίνο Τσιούφη, ο οποίος είναι διευθυντής της Α’ Καρδιολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο και διετέλεσε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης. Στην διεξαγωγή του ΜΜΜ 2026 συμμετέχουν πολλά μέλη Ιατρικών Σχολών και γιατροί του Εθνικού Συστήματος Υγείας, αλλά και πολλοί φοιτητές της Ιατρικής Σχολής, προπτυχιακοί, μεταπτυχιακοί και διδακτορικοί.

Ειδικό Κέντρο μη χειρουργικής εμφύτευσης συσκευών διόρθωσης ενδοκαρδιακών βλαβών

Το Καρδιολογικό Τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Γεώργιος Παπανικολάου», σε συνεργασία με την Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του Νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ συγκροτούν το πρώτο στην Ελλάδα κοινό δημόσιο Κέντρο με έδρα την Θεσσαλονίκη για διαδερμικές επεμβάσεις σε καρδιακές βαλβίδες.

Η αναγνώριση του Ειδικού Κέντρου μη χειρουργικής εμφύτευσης συσκευών διόρθωσης ενδοκαρδιακών βλαβών σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα για τη δημόσια υγεία επιτρέποντας την εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων, όπως το σύστημα MitraClip.

Οι επεμβάσεις θα πραγματοποιούνται στο ΑΧΕΠΑ από ενιαία εξειδικευμένη ιατρική ομάδα με τη συμμετοχή γιατρών της «ομάδας καρδιάς» και των δυο νοσοκομείων διασφαλίζοντας υψηλό επίπεδο επιστημονικής επάρκειας και φροντίδας.

Το νέο Ειδικό Κέντρο αναμένεται να καλύψει τις ανάγκες ασθενών από ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα παρέχοντας εξειδικευμένες υπηρεσίες σε ασθενείς με βαλβιδοπάθειες και άλλες σύνθετες καρδιακές παθήσεις. Ενώ, να σημειωθεί ότι το Καρδιολογικό Τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Γεώργιος Παπανικολάου» υπό την Διεύθυνση του Δρ Ι. Ζαρίφη είναι ήδη, από το 2017, αναγνωρισμένο Κέντρο για τη διαδερμική αντικατάσταση αορτικής βαλβίδας (TAVI) έχοντας εξυπηρετήσει μεγάλο αριθμό ασθενών με θετικά αποτελέσματα.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η επεμβατική καρδιολογία βρίσκεται στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής προσφέροντας λύσεις σε ασθενείς που δεν μπορούν να υποβληθούν σε ανοιχτό χειρουργείο. Οι ελάχιστα επεμβατικές αυτές τεχνικές αποτελούν πλέον αξιόπιστες και προσβάσιμες θεραπευτικές επιλογές στο πλαίσιο του δημόσιου συστήματος υγείας.