Ψυχογιός (ΡΑΑΕΥ): Στα «σκαριά» πλατφόρμα για την παρακολούθηση των υδάτινων πόρων – Οι στόχοι

Μία νέα πλατφόρμα, που θα συγκεντρώνει στοιχεία και πληροφορίες των αποθεμάτων των υδάτινων πόρων της χώρας από τους παρόχους υπηρεσιών ύδατος, καθώς και από βάσεις δεδομένων, βρίσκεται στα «σκαριά», με στόχο, όπως τονίζει στο CNN Greece ο αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ, επικεφαλής του Κλάδου Υδάτων και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Δημήτριος Ψυχογυιός το νέο αυτό εργαλείο να βρίσκεται σε λειτουργία από το 2027, μετά το Πάσχα. 

Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) προχωρούν στην υλοποίηση του έργου «Κεντρικό Πληροφοριακό Σύστημα για τον Τομέα των Υδάτων» προϋπολογισμού τριών εκατομμυρίων ευρώ, με στόχο την ενίσχυση της βιώσιμης διαχείρισης των υδάτινων πόρων και την αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων προς όφελος των πολιτών.

Η νέα αυτή πλατφόρμα αποσκοπεί στην παρακολούθηση, ρύθμιση και διαχείριση των υπηρεσιών ύδατος και αποτελεί ένα νέο «όπλο στη φαρέτρα» του κράτους για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της κλιματικής κρίσης και την εξοικονόμηση των υδάτινων πόρων.

Η ανάπτυξή του καλύπτει ένα κρίσιμο κενό, καθώς θα επιτρέψει για πρώτη φορά τη συστηματική και αξιόπιστη αποτύπωση της διαθεσιμότητας των υδατικών πόρων και της κατάστασης των σχετικών υποδομών σε εθνική κλίμακα.

«Όσο η κλιματική κρίση εντείνεται, θα πρέπει να γνωρίζουμε την διαθεσιμότητα του πόρου και το βαθμό ανθεκτικότητας των υποδομών που αφορούν το νερό, τόσο για να μπορούμε να προχωρήσουμε σε μία σωστή αποτίμησή του, όσο και για να μπορούμε να λαμβάνουμε τα κατάλληλα, στοχευμένα μέτρα σε περιοχές που έχουν το μεγαλύτερο πρόβλημα» σημειώνει ο αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ.

Πρόκειται για ένα εργαλείο «που θα έπρεπε ήδη να διαθέτουμε» επισημαίνει.

Πώς θα λειτουργεί;

Όπως εξηγεί ο κ. Ψυχογιός η συγκεκριμένη πλατφόρμα θα δέχεται τις μετρήσεις και δεδομένα που αφορούν στη διαχείριση των υπηρεσιών ύδατος. «Θα λειτουργεί ως ένα πληροφοριακό σύστημα (τύπου ERP) για τη συγκέντρωση δεδομένων και θα συνδέεται με όλα τα πληροφοριακά συστήματα των εποπτευόμενων φορέων (παραδείγματος χάριν την ΕΥΔΑΠ, την ΕΥΑΘ και τις ΔΕΥΑ)» αναφέρει και συμπληρώνει πως «για όσους φορείς δεν διαθέτουν πληροφοριακά συστήματα, θα δημιουργηθεί ένα γενικό σύστημα υποδοχής δεδομένων στο cloud».

Μέσω αυτής της αρχιτεκτονικής θα διασφαλίζεται η αυτοματοποιημένη συλλογή δεδομένων, όπως: ποσοτικά-ποιοτικά στοιχεία του νερού, καταναλώσεις, τεχνικά χαρακτηριστικά δικτύων, στοιχεία λειτουργίας και συντήρησης υποδομών, οικονομικά δεδομένα τιμολογιακές πληροφορίες κτλ.

«Ό,τι χρειαζόμαστε για να υπάρχει μία ολοκληρωμένη εποπτεία και στη συνέχεια ρύθμιση των φορέων. Και τα δεδομένα αυτά θα τα συλλέγουμε αυτόματα και σε καθορισμένες χρονικές περιόδους/ σε τακτά χρονικά διαστήματα» περιγράφει ο καθηγητής.

«Σε ένα Α4 θα βλέπουμε πόσο νερό έχουμε»

Όπως τονίζει: « Σε μία κόλλα χαρτί Α4 θα βλέπουμε πόσο νερό έχει η χώρα, ποια είναι τα προβλήματα που έχει η κάθε ΔΕΥΑ (ή πάροχος υπηρεσιών ύδατος) και στο τέλος όλη η πληροφορία θα αποτυπώνεται σε, θα δημιουργηθεί ένα διαδραστικό χάρτη» που θα οπτικοποιεί όλες αυτές τις πληροφορίες.

Τα δεδομένα, δε, που αφορούν τη μέση κατανάλωση τα αποθέματα και την ποιότητα του νερού θα είναι διαθέσιμα σε όλους τους πολίτες.

Το «αγκάθι» της έλλειψης δεδομένων

Ωστόσο, μία από τις βασικές προκλήσεις του έργου αφορά την ελλιπή διαθεσιμότητα αξιόπιστων δεδομένων από σημαντικό αριθμό παρόχων.

Υπάρχουν ελάχιστα εργαλεία μέτρησης, και βάσεις δεδομένων, που το νέο πληροφοριακό σύστημα θα κληθεί να ενοποιήσει.

Απάντηση στο πρόβλημα της έλλειψης αξιόπιστων δεδομένων μπορούν να δώσουν οι έξυπνοι μετρητές και η εγκατάσταση συστημάτων τηλεμετρίας. Η εγκατάσταση των έξυπνων μετρητών υλοποιείται ήδη ενώ των συστημάτων τηλεμετρίας ήδη έχει αρχίσει να σχεδιάζεται από την Πολιτεία.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη στη «μάχη» των δεδομένων: «Εξοικονόμηση οκτώ ωρών καθημερινά για 30 εργαζόμενους»

Παράλληλα, στη «μάχη» των δεδομένων θα εισέλθει και η τεχνητή νοημοσύνη. Σύμφωνα με τον κ. Ψυχογιό «έχει προβλεφθεί ένας δεύτερος διαγωνισμός για την ανάπτυξη ενός συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο θα διενεργεί την αρχική εποπτεία ή διαφορετικά το compliance supervision.

Με την «επιστράτευση» της τεχνητής νοημοσύνης, αναμένεται σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της ΡΑΑΕΥ η μείωση της ανθρώπινης παρέμβασης.

«Η AI αναμένεται να μειώσει σημαντικά τον φόρτο εργασίας των ανθρώπινων χειριστών. Εκτιμάται ότι θα εξοικονομούνται περίπου οκτώ ώρες εργασίας καθημερινά για 30 άτομα. Με τον τρόπο αυτό επιταχύνονται και θα αυτοματοποιούνται μια σειρά από εποπτικές διαδικασίες όπως η έγκριση γενικών σχεδίων ή τιμολογίων που χρειάζονται υπό άλλες συνθήκες μέρες, σε 10 μόλις λεπτά» αναφέρει ο κ. Ψυχογιός.

Όπως διευκρινίζει, παρά την αυτοματοποίηση των διαδικασιών «η τελική απόφαση θα παραμένει στην ευθύνη του ανθρώπου-χειριστή, ο οποίος θα ελέγχει την ποιότητα των δεδομένων, θα τα αξιολογεί και θα επιλύει τυχόν προβλήματα».

Ξεκαθαρίζει, ωστόσο, ότι «η χρήση Software που λειτουργούν με Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πια μονόδρομος».

Η καινοτομία απαραίτητη για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και την εξοικονόμηση νερού

Το μήνυμα που στέλνει ο κ. Ψυχογιός είναι ότι στη σύγχρονη εποχή που διανύουμε και με τις προκλήσεις να αυξάνονται «η εξοικονόμηση νερού και η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης περνάει και μέσα από την καινοτομία.

Μάλιστα, στην περίπτωση του εργαλείου αυτού, ο καθηγητής σημειώνει πως η ελληνική ρυθμιστική αρχή «καινοτομεί σε σχέση με όλους τους ρυθμιστές της Ευρώπης. «Αυτή τη στιγμή, με εξαίρεση τη Γαλλία, δεν διαθέτει κανείς άλλος ένα ολιστικό πληροφοριακό σύστημα που θα διαχειρίζεται τους υδάτινους πόρους και την εποπτεία τους» επισημαίνει και τονίζει πως αυτή η καινοτομία οφείλεται στους «νέους ανθρώπους που συνδράμουν στο έργο της ΡΑΑΕΥ».

Στρατηγικός στόχος είναι η δημιουργία ενός αξιόπιστου και διαλειτουργικού οικοσυστήματος δεδομένων, το οποίο θα υποστηρίζει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής (policymakers) στη διαμόρφωση μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τη βιώσιμη διαχείριση των υδατικών πόρων της χώρας.