Χρηματοδότηση: Η Ευρώπη κρατάει τα κλειδιά της Ουκρανίας

Ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία, που ξεκίνησε με την εισβολή των ρωσικών αρμάτων στις 24 Φεβρουαρίου 2022, διανύει τον πέμπτο χρόνο χωρίς κανείς να είναι σε θέση να προβλέψει πότε και πώς θα τελειώσει. Βέβαια, όλα έχουν ένα τέλος και μια βάσιμη πρόβλεψη θα ήταν «ο πόλεμος θα τελειώσει όταν τελειώσουν τα λεφτά».

Αν κανείς πιστέψει τον Τραμπ, που δηλώνει για πολλοστή φορά ότι «ο πόλεμος βρίσκεται κοντά στη διευθέτησή του», αντιλαμβάνεται ότι οι οικονομικοί λόγοι και το τεράστιο κόστος που έχει προκαλέσει αυτή η κατάσταση για τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και ολόκληρο τον κόσμο βρίσκονται πίσω από μια πιθανή αποκλιμάκωση.

Οπως είπε ο αμερικανός πρόεδρος, η συμφωνία που θα προτείνουν οι ΗΠΑ στην τριμερή συνάντηση με εκπροσώπους της Ρωσίας και της ΕΕ στο Αμπου Ντάμπι θα αφορά κάτι περισσότερο από την Ουκρανία, ενδεχομένως ολόκληρη την Ευρώπη, για θέματα ασφάλειας και οικονομίας.

Οπως είναι γνωστό, οι ΗΠΑ από την έναρξη του πολέμου, με έγκριση του αμερικανικού Κογκρέσου, έχουν δώσει συνολικά 196 δισεκατομμύρια δολάρια για τη στήριξη της Ουκρανίας, με το 70% να αφορά στρατιωτικό υλικό.

Την τελευταία διετία, όμως, έβγαλαν την… ουρά τους απ’ έξω μετά τη συμφωνία Τραμπ-Ζελένσκι για την αξιοποίηση των σπάνιων γαιών της Ουκρανίας από κοινή εταιρία που θα δίνει τα κέρδη της για την εξόφληση αυτών των υποχρεώσεων προς τις ΗΠΑ.

Το ενδιαφέρον είναι ότι οι τελευταίες δηλώσεις Τραμπ έγιναν μετά τη συνάντησή του με τον ειδικό απεσταλμένο του Βλαντίμιρ Πούτιν, Κίριλ Ντμίτριεφ, στον Λευκό Οίκο, δυο ημέρες πριν ξεκινήσουν οι τριμερείς συνομιλίες ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας στο Αμπου Ντάμπι στις 10 και 11 Νοεμβρίου, για την εξεύρεση μιας λύσης.

Σε αυτή τη συνάντηση οι τρεις αντιπροσωπείες θα έχουν μπροστά τους (και) τον φάκελο με τις τελευταίες εκθέσεις του ΔΝΤ, το οποίο έχει αναλάβει εξ ονόματος της Δύσης και των πιστωτών της Ουκρανίας τη διάσωση της οικονομίας της, έστω και για το 80% της χώρας που έχει μείνει υπό τον έλεγχο του Κιέβου.

Τι αποκαλύπτουν οι εκθέσεις:

1. «Το πρόγραμμα στήριξης παραμένει πλήρως χρηματοδοτούμενο τόσο στο βασικό σενάριο (σ.σ: να τελειώσει ο πόλεμος το 2027) όσο και στο δυσμενές (να παραταθεί για ένα ακόμη χρόνο), με τη στήριξη διαβεβαιώσεων χρηματοδότησης από τους διεθνείς εταίρους της Ουκρανίας —συμπεριλαμβανομένου του δανείου στήριξης της Ουκρανίας ύψους 90 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και άλλων μηχανισμών, της χρηματοδότησης ERA από την G7, καθώς και άλλων μορφών διμερούς στήριξης».
2. «Η Ομάδα Πιστωτών της Ουκρανίας, η οποία κατέχει το μεγαλύτερο μέρος του επίσημου διμερούς χρέους της χώρας, παρέτεινε την αναστολή εξυπηρέτησης του χρέους και δεσμεύτηκε να προχωρήσει σε οριστική διευθέτηση του χρέους μετά την άρση της εξαιρετικά υψηλής αβεβαιότητας».
3. Η έγκαιρη και προβλέψιμη εξωτερική στήριξη (σ.σ. η οποία παρέχεται πλέον από την ΕΕ και το ΔΝΤ) παραμένει καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας, την αποκατάσταση της βιωσιμότητας του χρέους και της εξωτερικής βιωσιμότητας, καθώς και για τη στήριξη της ανάκαμψης και της ανοικοδόμησης της Ουκρανίας.

Ποιοι βάζουν τα λεφτά

Το εξωτερικό χρέος της Ουκρανίας έχει εκτοξευθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας τα 240 δισ. δολάρια. Οι βασικοί δανειστές, τα στηρίγματα της Ουκρανίας, σήμερα είναι:

1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση: Όπως γράφει η Fitch IBCA, η ΕΕ έχει αναδειχθεί στον μεγαλύτερο δανειστή της Ουκρανίας, κατέχοντας σχεδόν το 40% του συνολικού δημόσιου χρέους της χώρας. Το χρέος του Κιέβου προς την ΕΕ ξεπερνά τα 80 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ εγκρίθηκε νέο μεγάλο δάνειο στήριξης ύψους 90 δισ. ευρώ για την κάλυψη των αναγκών των ετών 2026-2027. Το δάνειο αυτό έχει τη μοναδική ιδιαιτερότητα ότι η Ουκρανία θα κληθεί να το αποπληρώσει μόνο στην περίπτωση που η Ρωσία καταβάλει πολεμικές επανορθώσεις.

Το Ukraine Support Loan, όπως λέγεται το διετές άτοκο δάνειο των 90 δισ. ευρώ, χρηματοδοτείται μέσω απευθείας δανεισμού της ΕΕ από τις διεθνείς αγορές κεφαλαίου (με την εγγύηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού) και συνδέεται με τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που είναι δεσμευμένα.

Μάλιστα, η ρήτρα αποπληρωμής προβλέπει ότι η Ουκρανία υποχρεούται να το αποπληρώσει μόνο όταν και εφόσον υπάρξουν επίσημες πολεμικές επανορθώσεις (reparations) από τη Ρωσία μετά το τέλος του πολέμου. Μέχρι τότε, η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμα να αξιοποιεί τις αποδόσεις των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για να καλύπτει τις χρηματοδοτικές ανάγκες.

2. Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ)

Το ΔΝΤ συνεχίζει το πρόγραμμα στήριξης, το Extended Fund Facility, το οποίο έφτασε στα 15 δισ. δολάρια (από 8,1 δισ. αρχικά). Αντίθετα με τα δάνεια της ΕΕ, οι εκταμιεύσεις του ΔΝΤ συνδέονται αυστηρά με σκληρές δομικές μεταρρυθμίσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς, τη φορολογική μεταρρύθμιση και τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας της Ουκρανίας.

3. Ιδιώτες πιστωτές, κάτοχοι Eurobonds: Οι διεθνείς επενδυτές και οι τράπεζες που διακρατούν τα ουκρανικά κρατικά ομόλογα σε ξένο νόμισμα (Eurobonds) κατέχουν περίπου το 10,5% του χρέους. Η Ουκρανία έχει προχωρήσει σε διαδοχικές αναδιαρθρώσεις αυτών των ομολόγων και έχει μεταθέσει τις πληρωμές στο μέλλον, μετά το τέλος του πολέμου.

4. Η Παγκόσμια Τράπεζα: Λειτουργεί κυρίως ως διαμεσολαβητής, συγκεντρώνοντας δάνεια και οικονομικές εγγυήσεις από χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιαπωνία και ο Καναδάς, για να χρηματοδοτήσει άμεσα τις βασικές κρατικές λειτουργίες (υγεία, παιδεία, συντάξεις).

Το προφίλ του χρέους

Με αυτές τις χρηματοδοτήσεις και παρά το γεγονός ότι η Ουκρανία βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση, το μεσοσταθμικό επιτόκιο του συνολικού κρατικού της χρέους είναι 4,40%, επειδή το 64% και πλέον του χαρτοφυλακίου της αποτελείται από αυτά τα εξαιρετικά φθηνά, «χαριστικά» δάνεια των συμμάχων της. Το χρέος της Ουκρανίας είναι εκφρασμένο κυρίως σε ευρώ (περίπου 45-47%) και δολάρια ΗΠΑ (περίπου 23-39%).

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google