Φορολογικός έλεγχος «έκοψε» leasing αυτοκινήτου από φαρμακείο

Δύο παγίδες που μπορούν να κοστίσουν σε χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις αναδεικνύει υπόθεση φαρμακείου που έφτασε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) και αφορά το leasing ενός αυτοκινήτου.

Η περίπτωση του εν λόγω φαρμακείο δείχνει πως, από τη μία, το leasing δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η σχετική δαπάνη περνά στην εφορία και, από την άλλη, το γεγονός ότι ένα παραστατικό έχει ανέβει στο myDATA δεν αρκεί από μόνο του για να «σώσει» τη δαπάνη σε έναν φορολογικό έλεγχο.

Η υπόθεση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί ο έλεγχος δεν στάθηκε μόνο στα τιμολόγια, αλλά εξέτασε εάν το αυτοκίνητο που είχε αποκτηθεί μέσω leasing χρησιμοποιούνταν πραγματικά για τις ανάγκες του φαρμακείου. Στο μικροσκόπιο μπήκαν ακόμη και η απόσταση ανάμεσα στην κατοικία και την επιχείρηση, αλλά και τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά της περιοχής.

Με απλά λόγια, για να περάσει μια δαπάνη αυτοκινήτου στα επαγγελματικά έξοδα δεν αρκεί να υπάρχει σύμβαση leasing και να πληρώνονται κανονικά οι δόσεις. Ο φορολογούμενος θα πρέπει, εφόσον ελεγχθεί, να μπορεί να δείξει και τη σύνδεση του οχήματος με την επιχειρηματική του δραστηριότητα.

Η απόσταση από το σπίτι στο φαρμακείο

Αυτό ήταν ένα από τα στοιχεία που βάρυναν στην υπόθεση.

Η μικρή απόσταση ανάμεσα στην κατοικία του φορολογούμενου και το φαρμακείο χρησιμοποιήθηκε από τον φορολογικό έλεγχο στην αξιολόγηση του κατά πόσο η μίσθωση του αυτοκινήτου εξυπηρετούσε πραγματικές επαγγελματικές ανάγκες.

Δεν σημαίνει βέβαια ότι όποιος μένει κοντά στην επιχείρησή του δεν μπορεί να έχει επαγγελματικό αυτοκίνητο, αλλά πως όταν ζητείται η έκπτωση μιας δαπάνης από τα φορολογητέα έσοδα, πρέπει να μπορεί να τεκμηριωθεί ότι αυτή πραγματοποιείται προς το συμφέρον της επιχείρησης και συνδέεται με τη δραστηριότητά της.

Στην περίπτωση του φαρμακείου, η επαγγελματική χρήση του οχήματος δεν κρίθηκε επαρκώς τεκμηριωμένη και οι σχετικές δαπάνες leasing δεν αναγνωρίστηκαν.

Πρακτικά, επομένως, ένα αυτοκίνητο που έχει περαστεί στα βιβλία μιας επιχείρησης δεν αποκτά αυτομάτως «επαγγελματικό» χαρακτήρα στα μάτια της εφορίας. Σε περίπτωση ελέγχου μπορεί να ζητηθούν στοιχεία που να εξηγούν πού και γιατί χρησιμοποιείται.

Το myDATA δεν αντικαθιστά τα δικαιολογητικά

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το δεύτερο σκέλος της υπόθεσης.

Ο φορολογούμενος βρέθηκε αντιμέτωπος με μη αναγνώριση και άλλων επαγγελματικών δαπανών, παρότι τα σχετικά παραστατικά είχαν αναρτηθεί στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA.

Το πρόβλημα ήταν ότι δεν προσκομίστηκαν τα πρωτότυπα φορολογικά στοιχεία που ζητήθηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου.

Η κρίσιμη λεπτομέρεια εδώ είναι πως η παρουσία μιας συναλλαγής στο myDATA δεν σημαίνει από μόνη της ότι η δαπάνη έχει οριστικά αναγνωριστεί φορολογικά.

Η ψηφιακή διαβίβαση αποτυπώνει τη συναλλαγή στο σύστημα της ΑΑΔΕ. Σε έναν φορολογικό έλεγχο, όμως, η επιχείρηση εξακολουθεί να πρέπει να είναι σε θέση να τεκμηριώσει τη δαπάνη με τα κατάλληλα δικαιολογητικά.

Αυτό σημαίνει ότι η καταγραφή στο myDATA δεν αποτελεί από μόνη της απάντηση στον έλεγχο.

Τι πρέπει να προσέχουν οι επαγγελματίες

Η συγκεκριμένη υπόθεση αφορά φαρμακείο, αλλά το ζήτημα είναι πολύ ευρύτερο και αγγίζει ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν οχήματα μέσω leasing ή καταχωρούν καθημερινά δαπάνες οι οποίες διαβιβάζονται στο myDATA.

Σε ό,τι αφορά το leasing, πρέπει να μπορεί να αποδειχθεί η σχέση του αυτοκινήτου με την επιχειρηματική δραστηριότητα και όχι απλώς η ύπαρξη της σύμβασης μίσθωσης.

Και για τις υπόλοιπες δαπάνες, η ψηφιακή εικόνα στο myDATA δεν καταργεί την ανάγκη να υπάρχουν τα φορολογικά στοιχεία και τα υπόλοιπα δικαιολογητικά που μπορούν να ζητηθούν σε έναν έλεγχο.

Στην πράξη, λοιπόν, η ψηφιοποίηση της εφορίας μπορεί να έχει περιορίσει σημαντικά το χαρτί στην καθημερινή λειτουργία μιας επιχείρησης, αλλά δεν έχει καταργήσει την υποχρέωση του φορολογούμενου να μπορεί να αποδείξει τι ακριβώς πλήρωσε και, κυρίως, γιατί η συγκεκριμένη δαπάνη αφορά την επιχείρησή του.