Τραμπ εναντίον Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου – Κυρώσεις και πιέσεις σε συμμάχους

Η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την Παρασκευή (09/10) την επιβολή κυρώσεων στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), κλιμακώνοντας την αντιπαράθεση της Ουάσινγκτον με τον διεθνή δικαστικό θεσμό και προκαλώντας νέες εντάσεις στις σχέσεις των ΗΠΑ με τους ευρωπαίους συμμάχους τους. Η απόφαση ανακοινώθηκε λίγες ώρες μετά την απονομή του Νομπέλ Ειρήνης στη νοτιοαφρικανή νομικό Νάβι Πιλάι, η οποία είχε διατελέσει δικαστής στο Εφετείο του ΔΠΔ.

Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του Reuters, η νέα αμερικανική κίνηση υπερβαίνει τις προηγούμενες κυρώσεις που είχαν επιβληθεί σε εισαγγελείς και δικαστές του Δικαστηρίου, καθώς ενδέχεται να επεκταθεί και σε εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες στον οργανισμό, επηρεάζοντας έτσι τη λειτουργία του.

«Ο πρόεδρος Τραμπ δεν θα επιτρέψει ποτέ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να διώξει Αμερικανούς», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέτασε το Reuters πριν από την επίσημη δημοσιοποίησή της. Οπως πρόσθεσε, η Ουάσινγκτον θα απαγορεύσει συναλλαγές με το Δικαστήριο, με στόχο να περιορίσει τους πόρους του και να υπονομεύσει τη δυνατότητά του να λειτουργεί.

Η αμερικανική κυβέρνηση αντιτίθεται εδώ και καιρό στη δράση του ΔΠΔ, ιδίως μετά την έκδοση ενταλμάτων σύλληψης σε βάρος ισραηλινών αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου. Παράλληλα, η Ουάσινγκτον είχε εκφράσει την έντονη δυσαρέσκειά της για παλαιότερη έρευνα του Δικαστηρίου σχετικά με ενέργειες αμερικανών στρατιωτών στο Αφγανιστάν, την οποία το ΔΠΔ έχει έκτοτε τερματίσει.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ιδρύθηκε το 2002 με αποστολή τη δίωξη εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονιών. Διαθέτει 125 κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων όλα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και τα μέλη του ΝΑΤΟ, με εξαίρεση τις ΗΠΑ και την Τουρκία. Η έδρα του βρίσκεται στην Ολλανδία, χώρα που συμμετέχει τόσο στην ΕΕ όσο και στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Η συγκυρία της ανακοίνωσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της βράβευσης της Νάβι Πιλάι με το Νομπέλ Ειρήνης. Η νοτιοαφρικανή νομικός υπηρέτησε στο Εφετείο του ΔΠΔ από το 2003 έως το 2008. Στην ανακοίνωσή της η επιτροπή των Νομπέλ υπογράμμισε ότι επιδίωξε να στείλει ένα μήνυμα σε μια περίοδο κατά την οποία «οι δικαστές και οι θεσμοί του διεθνούς Δικαίου δέχονται πολιτικές επιθέσεις». Παράλληλα επισήμανε ότι η λογοδοσία των εγκληματιών πολέμου και η απονομή δικαιοσύνης στα θύματα αποτελούν προϋποθέσεις για την ειρήνη.

Ο Ρούμπιο ανέφερε ότι οι κυρώσεις σχεδιάστηκαν με τρόπο που αφήνει περιθώριο στο Δικαστήριο και στα κράτη-μέλη του να αντιμετωπίσουν τις αμερικανικές ανησυχίες. Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε ότι το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα εκδώσει ειδικές άδειες για την προστασία των αμερικανικών συμφερόντων, οι οποίες αναμένεται να προβλέπουν προσωρινές εξαιρέσεις από ορισμένους περιορισμούς.

Οι αμερικανικές κυρώσεις μπορούν να υποχρεώσουν εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ να διακόψουν τις συναλλαγές τους με τον οργανισμό που βρίσκεται στο στόχαστρο. Μια τέτοια εξέλιξη ενδέχεται να επηρεάσει τραπεζικές υπηρεσίες, ασφαλιστική κάλυψη και συνεργασίες με εταιρείες λογισμικού.

Το ΔΠΔ προετοιμάζεται εδώ και μήνες για το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων σε βάρος του ίδιου του οργανισμού. Σύμφωνα με το Reuters έχει ήδη προχωρήσει σε αλλαγές στις τεχνολογικές υποδομές του, μεταφέροντας υπολογιστές γραφείου από το λογισμικό της Microsoft σε εναλλακτικές λύσεις ανοιχτού κώδικα, ενώ έχει αναζητήσει νέες διευθετήσεις για τραπεζικές υπηρεσίες και ασφαλιστική κάλυψη υγείας.

Μάλιστα, ο γραμματέας του Δικαστηρίου, Οσβάλντο Ζαβάλα Γκίλερ, κάλεσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα την ΕΕ να είναι έτοιμη να ενεργοποιήσει τον λεγόμενο «μηχανισμό αποκλεισμού», ο οποίος αποσκοπεί στην προστασία των ευρωπαϊκών χωρών και επιχειρήσεων από τις εξωεδαφικές επιπτώσεις ξένων κυρώσεων.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας υποστήριξε ότι η Ουάσινγκτον καθυστέρησε την επιβολή των μέτρων προκειμένου να δοθεί χρόνος στο ΔΠΔ και στα κράτη που έχουν προσχωρήσει στο Καταστατικό της Ρώμης να απαντήσουν στις ανησυχίες των ΗΠΑ, χωρίς ωστόσο να υπάρξει αποτέλεσμα.

«Είτε το ΔΠΔ θα σταματήσει τις απειλές του είτε θα τερματίσουμε τη λειτουργία του», δήλωσε ο Ρούμπιο, καλώντας παράλληλα τους συμμάχους των ΗΠΑ, πολλοί από τους οποίους συμμετέχουν στο Δικαστήριο, να περιορίσουν τη δράση του. Πρόσθεσε ότι η Ουάσινγκτον παραμένει διατεθειμένη να διαπραγματευθεί μια λύση, προειδοποιώντας ωστόσο ότι θα προσαρμόσει τα μέτρα της εάν οι συνομιλίες δεν αποδώσουν.

Οι αντιδράσεις ΕΕ και ΔΠΔ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει τη σταθερή στήριξή της στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, μετά την ανακοίνωση των ΗΠΑ για την επιβολή κυρώσεων, υπογραμμίζοντας ότι παραμένει περιθώριο για διάλογο. Παράλληλα, διαμηνύει ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση του έργου του Δικαστηρίου και η ανεξαρτησία του.

Ολόκληρη η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε σταθερός υποστηρικτής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου . Είναι βαθιά λυπηρό το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να επιβάλουν κυρώσεις.

Η ΕΕ θα συνεργαστεί στενά με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ώστε να διασφαλίσει ότι θα συνεχίσει να λειτουργεί αποτελεσματικά. Παραμένουμε, επίσης, προσηλωμένοι στη συνεργασία με όλα τα 125 κράτη που είναι συμβαλλόμενα μέρη στο Καταστατικό της Ρώμης, προκειμένου να διαφυλάξουμε και να σεβαστούμε την ανεξαρτησία του, ώστε να συνεχίσει να εκπληρώνει την καίρια αποστολή του.

Καθώς προβλέπεται καθυστέρηση έξι μηνών πριν από την εφαρμογή των μέτρων, υπάρχει περιθώριο για διάλογο.

Η ΕΕ είναι έτοιμη να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να συνεχίσει το έργο του τόσο στη διερεύνηση όσο και στη δίωξη εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, καθώς και να προστατεύσει τα συμφέροντα των οικονομικών φορέων της ΕΕ στο πλαίσιο της Ενιαίας Αγοράς».

Από την πλευρά του το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο απέρριψε  κατηγορηματικά τις κυρώσεις που του επέβαλε η κυβέρνηση των ΗΠΑ και κάλεσε τα κράτη-μέλη του να διασφαλίσουν τη συνέχιση της λειτουργίας του.

«Αυτή είναι μια προσπάθεια παρεμπόδισης της απονομής δικαιοσύνης και αποτροπής του Δικαστηρίου από την εκτέλεση του έργου για το οποίο ιδρύθηκε. Αυτές οι κυρώσεις συνιστούν μια επίθεση στο κράτος δικαίου και στα ίδια τα θεμέλια της διεθνούς έννομης τάξης», υπογράμμισε το Δικαστήριο σε ανακοίνωσή του.

Το Δικαστήριο εκδίκασης εγκλημάτων πολέμου δήλωσε ότι θα συνεχίσει να «εκπληρώνει πλήρως την εντολή του» – η οποία συνίσταται στη δίωξη ατόμων για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονία και έγκλημα επιθετικότητας, όταν τα κράτη-μέλη δεν προτίθενται ή αδυνατούν να το πράξουν.

Ωστόσο, επισήμανε ότι δεν θα μπορέσει να το επιτύχει αυτό μόνο του και κάλεσε τα μέλη του – στα οποία δεν συγκαταλέγονται οι ΗΠΑ – να διασφαλίσουν ότι διαθέτει τα απαραίτητα μέσα για τη λειτουργία του.

«Το Δικαστήριο δεν μπορεί να σταθεί μόνο του. Η τύχη του βρίσκεται πλέον και στα χέρια των κρατών που το ίδρυσαν», ανέφερε. «Δεν πρόκειται απλώς για την υπεράσπιση ενός θεσμού, αλλά για τη διαφύλαξη της διεθνούς τάξης που θεμελιώνεται στο κράτος δικαίου. Η Ιστορία θα κρίνει αυτή τη στιγμή».

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google