Τα ανεβασμένα επιτόκια απειλούν τις ΑΠΕ

Σε φαύλο κύκλο οδηγείται η ενεργειακή αγορά ανά την υφήλιο, καθώς στα ορυκτά καύσιμα η κάνουλα έχει κλείσει λόγω Μέσης Ανατολής, ενώ τα πράγματα δυσκολεύουν και στις καθαρές τεχνολογίες, όπως τα φωτοβολταϊκά.

Το πρόβλημα είναι ότι η ενεργειακή κρίση και ο πληθωρισμός έρχονται σε μια περίοδο δύσκολων δημοσιονομικών και υψηλού χρέους σε πολλά κράτη. Τα επιτόκια έχουν ήδη πάρει την ανιούσα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Ως αποτέλεσμα, επηρεάζονται δυσμενώς οι νέες επενδύσεις στον κλάδο της ενέργειας, όπως αιολικά, φωτοβολταϊκά και αποθήκευση, που υποτίθεται ότι αποτελούν μια μακροπρόθεσμη λύση για το πρόβλημα του ακριβού πετρελαίου και αερίου.

Σε αντίθεση με άλλους τομείς, οι συγκεκριμένες πηγές απαιτούν υψηλή προκαταβολική επένδυση και δανεισμό, άρα είναι πιο εκτεθειμένες στη διακύμανση των επιτοκίων.

Σύμφωνα με το ίδρυμα Heinrich Böll, στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών μαζί με μπαταρίες, μια θεωρητική αύξηση 4% στο επιτόκιο μεταφράζεται σε άνοδο 33% του κόστους παραγωγής ενέργειας. Στα αιολικά η ίδια αύξηση οδηγεί σε +24%.

“Το ακριβό χρήμα καθιστά την ανάπτυξη της καθαρής ενέργειας δυσκολότερη. Απειλεί να επιβραδύνει τις επενδύσεις εκείνες που θα προστάτευαν την Ευρώπη απέναντι σε νέες κρίσεις εξαιτίας των ορυκτών καυσίμων”, αναφέρει σχετικά το ίδρυμα.

Μάλιστα, τα πράγματα δείχνουν να οδεύουν προς μια χειρότερη κατεύθυνση. Στις ΗΠΑ η εκτίμηση στις αρχές του φετινού έτους ήταν ότι η Fed θα προχωρούσε σε 2-3 μειώσεις του κεντρικού επιτοκίου. Τώρα οι περισσότεροι οικονομολόγοι αναμένουν διαδοχικές αυξήσεις με έναρξη αυτή την εβδομάδα. Ήδη, άλλωστε, η ΕΚΤ ανέβασε το δικό της επιτόκιο κατά 0,25%. Την ίδια στιγμή, η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου στις ΗΠΑ έχει φτάσει πλέον το 5%.

Μια πρόταση που έχει πέσει στο τραπέζι στην Ευρώπη ήδη από την προηγούμενη κρίση είναι το να υπάρξει ένα διπλό επιτόκιο από την ίδια την ΕΚΤ: Χαμηλό στην περίπτωση των πράσινων επενδύσεων και κανονικό για τις υπόλοιπες. Πάντως, η ιδέα δεν βρήκε μέχρι στιγμής θετική ανταπόκριση.

Πιο βαθιά στο “κόκκινο” οι φωτοβολταϊκοί παραγωγοί στην Ελλάδα

Τα ανεβασμένα επιτόκια επηρεάζουν και την Ελλάδα, ως μια χώρα που αποτελεί κατεξοχήν επενδυτικό προορισμό στην πράσινη ενέργεια λόγω του δυναμικού της σε ήλιο και άνεμο.

Σύμφωνα με τραπεζικούς κύκλους, η μεγαλύτερη επίδραση αναμένεται να παρατηρηθεί στα έργα που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, ιδίως τα φωτοβολταϊκά.

Σήμερα πολλοί, κυρίως μικρομεσαίοι, επενδυτές αυτού του είδους αντιμετωπίζουν έτσι κι αλλιώς πρόβλημα με την αποπληρωμή των δανείων τους. Οι αναγκαστικές περικοπές παραγωγής και οι ώρες αρνητικών τιμών διαβρώνουν έντονα τα έσοδα των σταθμών.

Πλέον τα πράγματα επιδεινώνονται κι άλλο, καθώς τα δάνεια των παραγωγών έχουν συναφθεί κυρίως με βάση μεταβλητά επιτόκια. Κατ’ επέκταση, είναι εκτεθειμένοι στην άνοδο που παρατηρείται.

Από τις τράπεζες διευκρινίζεται ότι τα πράγματα είναι κάπως καλύτερα στην Ευρώπη σε σύγκριση με άλλες περιοχές του πλανήτη και το φαινόμενο δεν έχει λάβει διαστάσεις στην εγχώρια αγορά μέχρι στιγμής. Δεν παύει, όμως, να συνιστά δυνητικό πονοκέφαλο ενόψει της συνέχειας, που θα πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη οι επενδυτές.

Οι ίδιες πηγές πρόσθεσαν ότι οι νέες επενδύσεις ΑΠΕ στη χώρα μας επηρεάζονται σε μικρότερο βαθμό από τις υφιστάμενες. Οι εταιρείες έχουν την επιλογή να καθυστερήσουν την έναρξη του έργου τους εφόσον κρίνουν ότι τα επιτόκια είναι απαγορευτικά. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν αρκετά έργα που είναι πλήρως ώριμα αδειοδοτικά και έχουν εξασφαλίσει ήδη χρηματοδότηση. Σε βάθος χρόνου, πάντως, αν η κατάσταση συνεχιστεί, μπορεί να οδηγήσει σε κάμψη των νέων εγκαταστάσεων.