Πώς ο Τραμπ έφτασε να… ζητά το «κεφάλι» του Ζελένσκι – Ουκρανός αξιωματούχος μιλά για «παγίδα»

Πίσω από την πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ για αλλαγή ηγεσίας στην Ουκρανία βρίσκεται μια διαφωνία που οι συνομιλίες στο Μαϊάμι δεν κατάφεραν να γεφυρώσουν. Η Ουάσιγκτον ζητούσε να σταματήσουν οι ουκρανικές επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, ενώ το Κίεβο απαιτούσε αντίστοιχη παύση των ρωσικών πληγμάτων στις δικές του ενεργειακές υποδομές.

Σύμφωνα με το Axios, η απόφαση του Τραμπ να προχωρήσει στη συμφωνία με τη Ρωσία συνδέεται με την άρνηση του Κιέβου να σταματήσει τα πλήγματα. Αμερικανός αξιωματούχος με γνώση επί της υπόθεσης ανέφερε ότι είχαν προηγηθεί έξι σχετικά αιτήματα της Ουάσιγκτον.

Διαβάστε ακόμη: «Η Ουκρανία χρειάζεται νέο ηγέτη που να μπορεί να κλείνει συμφωνίες» είπε ο Τραμπ για Ζελένσκι

Ο Ζελένσκι, ωστόσο, είχε θέσει ως προϋπόθεση να σταματήσει και η Ρωσία τις επιθέσεις στις ουκρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις. Για το Κίεβο, μια μονομερής παύση θα περιόριζε την πίεση στη Μόσχα, χωρίς να προστατεύει τις υποδομές της Ουκρανίας.

Οι πιέσεις για τα διυλιστήρια και το κόστος για τους αγρότες

Ο Τραμπ έδινε έμφαση στις επιπτώσεις στην αγορά καυσίμων, υποστηρίζοντας ότι οι ουκρανικές επιθέσεις περιορίζουν την προσφορά ντίζελ και επιβαρύνουν τους Αμερικανούς παραγωγούς.

«Τους είπαμε: “Μπορείτε να κάνετε ό,τι θέλετε στη Ρωσία, μην χτυπάτε τα διυλιστήρια, γιατί αυτό δημιουργεί παγκόσμιο πρόβλημα”», δήλωσε σε δημοσιογράφους το Σάββατο (10/10).

Κατηγόρησε τον Ζελένσκι ότι αγνόησε τις αμερικανικές συστάσεις, προσθέτοντας: «Θέλει να δημιουργήσει προβλήματα στους αγρότες μας, στους κτηνοτρόφους μας με το ντίζελ, επειδή η Ρωσία προμηθεύει μεγάλο μέρος του ντίζελ σε όλο τον κόσμο».

Οι υψηλές τιμές των καυσίμων ασκούν πίεση στην κυβέρνηση Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου. Η κρίση, πάντως, δεν συνδέεται μόνο με τα ουκρανικά πλήγματα.

Ειδικοί που μίλησαν στο Associated Press επισημαίνουν και τις διαταραχές στις ενεργειακές προμήθειες εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν. Εκφράζουν επίσης επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι πρόσθετες ρωσικές ποσότητες μπορούν να οδηγήσουν σε αισθητή μείωση των τιμών.

Το τηλεφώνημα στον Πούτιν και η συμφωνία για τα καύσιμα

Σε αυτό το πλαίσιο πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή (9/10) η τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ–Πούτιν, ενώ οι Αμερικανοί απεσταλμένοι συναντούσαν την ουκρανική αντιπροσωπεία στο Μαϊάμι. Η συνομιλία διήρκεσε περίπου 90 λεπτά, σύμφωνα με το Κρεμλίνο, και περιλάμβανε τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις οικονομικές σχέσεις και το Ιράν.

Για το ιρανικό ζήτημα, ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ ανέφερε ότι ο Ρώσος πρόεδρος υπογράμμισε πως παραμένουν περιθώρια διπλωματικής λύσης. Επανέφερε επίσης την πρόταση μεταφοράς ιρανικού ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού στη Ρωσία. Κατά τη Μόσχα, ο Τραμπ χαιρέτισε τη ρωσική συμμετοχή στις προσπάθειες διευθέτησης, χωρίς να ανακοινωθεί συμφωνία για το Ιράν.

Στο ενεργειακό πεδίο, το τηλεφώνημα κατέληξε σε συγκεκριμένη ανακοίνωση. Ο Τραμπ γνωστοποίησε ότι η Ρωσία θα διαθέσει άμεσα περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ, άλλους 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και ένα εκατομμύριο τόνους στη συνέχεια.

Έκανε ακόμη λόγο για πρόσθετη παράδοση τριών εκατομμυρίων τόνων, ανάλογα με την κατάσταση των ρωσικών διυλιστηρίων. Η συμφωνία συνοδεύτηκε από την προσωρινή χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων.

Δεν ανακοινώθηκε, όμως, δέσμευση για αμοιβαία παύση των επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές. Σύμφωνα με το Κρεμλίνο, ο Πούτιν δεν δεσμεύτηκε ούτε για άμεση επανέναρξη των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.

Ο αιφνιδιασμός στο Μαϊάμι και οι καταγγελίες για «παγίδα»

Η ανακοίνωση αιφνιδίασε τους Ουκρανούς διαπραγματευτές, οι οποίοι είχαν μεταβεί στις ΗΠΑ για συνομιλίες με τους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, παρουσία και Ευρωπαίων εκπροσώπων.

Σύμφωνα με το Kyiv Independent, στην ατζέντα περιλαμβάνονταν μια πιθανή ενεργειακή εκεχειρία και η παύση επιθέσεων στη Μαύρη Θάλασσα. Αξιωματούχοι που μίλησαν ανώνυμα στο μέσο ανέφεραν ότι γνώριζαν πως η Ουάσιγκτον εξέταζε συμφωνία με τη Μόσχα, αλλά δεν είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για τις λεπτομέρειές της.

«Έμοιαζε με παγίδα», δήλωσε υψηλόβαθμος Ουκρανός αξιωματούχος.

Η ανησυχία της ουκρανικής πλευράς ήταν ότι η Ρωσία εξασφάλιζε οικονομική ανακούφιση, ενώ από το Κίεβο ζητούνταν να εγκαταλείψει ένα μέσο πίεσης χωρίς αντίστοιχο αντάλλαγμα.

Οι Financial Times αναφέρουν επίσης ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές προειδοποίησαν για ενδεχόμενη διακοπή της παροχής πληροφοριών στο Κίεβο, εάν συνεχίζονταν τα πλήγματα στα ρωσικά διυλιστήρια. Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε στο Axios διέψευσε ότι διατυπώθηκε τέτοια απειλή.

Η αντίδραση Ζελένσκι και η κλιμάκωση Τραμπ

Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τη συμφωνία στο Axios «ούτε δίκαιη ούτε έντιμη», παρομοιάζοντάς την με «δώρο γενεθλίων» για τον Πούτιν. Προειδοποίησε ότι τα πρόσθετα έσοδα από τις εξαγωγές καυσίμων θα ενισχύσουν τη δυνατότητα της Ρωσίας να συνεχίσει τον πόλεμο.

Μετά τη δημόσια κριτική του Ουκρανού προέδρου, ο Τραμπ κλιμάκωσε την αντιπαράθεση. Υποστήριξε ότι ο Ζελένσκι είχε επανειλημμένα τη δυνατότητα να καταλήξει σε συμφωνία, αλλά επέλεξε να μην το κάνει, και προχώρησε στην ανοιχτή αμφισβήτηση της ηγεσίας του.

«Προτείνω η Ουκρανία να αποκτήσει έναν νέο ηγέτη που να μπορεί να καταλήξει σε συμφωνία», δήλωσε, προσθέτοντας: «Νομίζω ότι ήρθε η ώρα η Ουκρανία να αποκτήσει νέο πρόεδρο».