Πώς η Μόσχα παρακάμπτει τις κυρώσεις μέσω… Μαλδίβων

«Θέλω να είμαι απολύτως σαφής ως προς το τι ήταν αυτό. Επρόκειτο για επίθεση με στρατιωτικό υλικό που πραγματοποιήθηκε από ρώσους πράκτορες σε έδαφος της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Και δεν πρόκειται να το ανεχθούμε αυτό. Είμαστε πλήρως αλληλέγγυοι προς τη Γερμανία (…) Ο εκφοβισμός δεν θα περάσει. Η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ όχι μόνο θα διατηρήσουν την πίεση προς τη Ρωσία, αλλά θα την εντείνουν. Και δεν πρόκειται να σταματήσουμε», δήλωσε την περασμένη Τετάρτη η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αφότου η Γερμανία επέρριψε και επισήμως την ευθύνη στη Ρωσία για την απόπειρα επίθεσης με drones σε φορτηγά αεροσκάφη σε αεροδρόμιο της Λειψίας.

Ωστόσο, για να «εντείνει την πίεση» η Ευρώπη θα πρέπει καταρχάς να κλείσει τις τρύπες από τις οποίες η Ρωσία καταφέρνει να την εκτονώνει. Και μία από αυτές τις τρύπες είναι οι… Μαλδίβες : σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ της Wall Street Journal, το μικροσκοπικό ασιατικό νησιωτικό κράτος (στην πραγματικότητα ένα σύμπλεγμα από ατόλες στον Ινδικό Ωκεανό με περισσότερα από χίλια νησιά) έχει μετατραπεί σε διαμετακομιστικό κόμβο που επιτρέπει στη Ρωσία να παρακάμπτει τις εναντίον της Δυτικές κυρώσεις.

Εγγραφα που περιήλθαν σε γνώση της αμερικανικής εφημερίδας δείχνουν πως τα τελευταία χρόνια από το αεροδρόμιο του Μαλέ, πρωτεύουσας των Μαλδίβων, έχουν διακινηθεί προς τη Ρωσία εμπορεύματα αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων που είτε υπόκεινται σε περιορισμούς είτε προορίζονται για εταιρείες που τελούν υπό κυρώσεις.

Μάλιστα, ορισμένα από αυτά τα αγαθά είναι διπλής χρήσης. Μπορούν δηλαδή να χρησιμοποιηθούν και για πολιτικούς και για στρατιωτικούς σκοπούς, με την WSJ να γράφει ότι ο εμπορευματικός σταθμός του αεροδρομίου είναι συχνά «γεμάτος» με ανταλλακτικά αεροσκαφών και ηλεκτρονικά εξαρτήματα.

Ο όγκος των εμπορευμάτων που φτάνουν στη Ρωσία από τις Μαλδίβες είναι σχετικά μικρός σε σχέση με τις τεράστιες ποσότητες που διακινούνται μέσω των κύριων οδών που χρησιμοποιεί η Μόσχα για να παρακάμπτει τις κυρώσεις τα τελευταία τέσσερα και παραπάνω χρόνια· μόνο από την Κίνα, την Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εκτιμάται ότι κάθε χρόνο η Ρωσία εισάγει προϊόντα που υπόκεινται σε Δυτικούς περιορισμούς συνολικής αξίας περίπου 15 δισ. δολαρίων.

Ομως η άγνωστη έως σήμερα στο ευρύ κοινό διακίνηση εμπορευμάτων μέσω και των Μαλδίβων αποκαλύπτει το εύρος των προσπαθειών που καταβάλλει η Μόσχα για να παρακάμπτει τις κυρώσεις, μετατρέποντας ακόμη και μικρά και απρόσμενα σημεία του πλανήτη σε διαύλους διακίνησης εμπορευμάτων.

«Κρυφτούλι» αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Σύμφωνα με επίσημα τελωνειακά στοιχεία των Μαλδίβων, οι εξαγωγές με προορισμό τη Ρωσία κατά την τετραετία 2022-2025 ήταν σχεδόν μηδενικές: τόνος αξίας μόλις 2.300 δολαρίων συν διαφημιστικά φυλλάδια αξίας… 25 δολαρίων.

Ομως τα στοιχεία για το ρωσικό εμπόριο που συγκέντρωσε η Import Genius, μια αμερικανική εταιρεία ερευνών, δείχνουν ότι οι ρωσικές εισαγωγές από τις Μαλδίβες (μια χώρα με σχεδόν ανύπαρκτη βιομηχανία) εκτοξεύθηκαν από λιγότερα από 7 εκατ. δολάρια το 2021 σε περισσότερα από 630 εκατ. το 2022, τη χρονιά που ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Το 2024, τελευταίο πλήρες έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία της Import Genius, η Ρωσία εισήγαγε από τις Μαλδίβες αγαθά αξίας 160 εκατ. δολαρίων. Ωστόσο ο Γουίλιαμ Τζορτζ, διευθυντής ερευνών της εταιρείας, εκτιμά ότι τα δεδομένα αυτά δεν αποτυπώνουν το πραγματικό μέγεθος των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των δύο χωρών. Οπως σημείωσε, οι ρωσικές αρχές μάλλον άρχισαν να αποκρύπτουν μέρος των εμπορικών στοιχείων τους ήδη από 2024, προτού αποκλείσουν πλήρως την πρόσβαση σε αυτά στις αρχές του 2025.

Τα έγγραφα που εξέτασε η WSJ δείχνουν και τον τρόπο που λειτουργεί το μακρύ χέρι της Μόσχας στις Μαλδίβες. Οπως συνοψίζεται στο αμερικανικό δημοσίευμα, όχι κάθε μήνα ή εβδομάδα, αλλά κάθε πρωί ένα φορτηγό αεροσκάφος της Aeroflot, της μεγαλύτερης ρωσικής αεροπορικής εταιρείας, προσγειώνεται στο αεροδρόμιο του Μαλέ.

Εκεί, ομάδες τοπικών μεσαζόντων, σε συνεργασία με εταιρείες logistics που διατηρούν διασυνδέσεις με τη Ρωσία, έχουν ήδη διεκπεραιώσει (παρανόμως, προφανώς, παραποιώντας τις φορτωτικές) τον εκτελωνισμό εμπορευμάτων που προέρχονται από την Κίνα, αλλά και τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το ρωσικό αεροσκάφος να φορτώνει και να αναχωρεί για τη Μόσχα μέσα σε περίπου δύο ώρες (τα φορτία μεταφέρονται από το ένα αεροσκάφος στο άλλο επί τόπου, στην πίστα του αεροδρομίου, άρα δεν καταγράφονται ως εισαγωγές, και ως εκ τούτου, υπόκεινται σε περιορισμένους τελωνιακούς ελέγχους).

Μόλις φτάσουν στη Ρωσία, τα προϊόντα διανέμονται αμέσως. Σε ορισμένες περιπτώσεις καταλήγουν σε εταιρείες που τελούν υπό κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένης της S7 Airlines, της μεγαλύτερης αεροπορικής εταιρείας εσωτερικού της Ρωσίας, οι μηχανικοί συντήρησης της οποίας πασχίζουν να κρατήσουν στον αέρα τον γερασμένο στόλο της – κυρίως λόγω έλλειψης ανταλλακτικών.

Μεταξύ των φορτίων που έχουν περάσει από το αεροδρόμιο του Μαλέ περιλαμβάνονται ημιαγωγοί εμπορικής μεν χρήσης που μπορούν όμως να χρησιμοποιηθούν και για την κατασκευή προηγμένων συστημάτων πλοήγησης πυραύλων, οπτικά όργανα απαραίτητα για δορυφόρους παρακολούθησης (και των κινήσεων εχθρικών στρατευμάτων), καθώς και πριτσίνια υψηλής αντοχής για την αεροναυπηγική βιομηχανία, κατάλληλα για τη συναρμογή ενός επιβατικού αεροσκάφους, αλλά και ενός πυραύλου μεγάλου βεληνεκούς.

Η κυβέρνηση των Μαλδίβων και η Maldives Airports Company, η οποία διαχειρίζεται τα αεροδρόμια της χώρας (το 2024 κατέγραψε κέρδη-ρεκόρ και έγινε η πιο κερδοφόρα κρατική εταιρεία της χώρας) δεν απάντησαν στα αιτήματα της WSJ για κάποιο σχόλιο. Πάντως Δυτικοί αξιωματούχοι δήλωσαν στην εφημερίδα ότι η χώρα πιέζεται ολοένα περισσότερο και από τις ΗΠΑ και από την Ευρώπη να κλείσει αυτόν τον δίαυλο. Σύμφωνα, μάλιστα, με μια πηγή, οι τοπικές αρχές εργάζονται ήδη για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Υπάρχουν, ωστόσο, εμπόδια και το πιο σημαντικό δεν είναι η υποστελέχωση των τελωνειακών υπηρεσιών της χώρας· είναι το γεγονός ότι η ρήξη με τη Μόσχα συνεπάγεται σημαντικό κόστος: οι Ρώσοι αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη εθνικότητα μεταξύ των περισσότερων από δύο εκατομμύρια τουριστών που ταξιδεύουν κάθε χρόνο στις Μαλδίβες (πρώτοι είναι οι Κινέζοι). «Μια διπλωματική ρήξη με τη Ρωσία θα αποτελούσε απειλή για την οικονομία των νησιών, η οποία εξακολουθεί να ανακάμπτει από την ύφεση που προκάλεσε η πανδημία στον τουριστικό τομέα», γράφει η Wall Street Journal.

Πλέον, όμως, εδώ και χρόνια, όπως φαίνεται, η κυβέρνηση αποκομίζει σημαντικά κέρδη και από την αύξηση της εμπορευματικής μεταφοράς: τον Ιούλιο η Maldives Airports Company ανακοίνωσε ότι κατέγραψε ιστορικό υψηλό στον ημερήσιο όγκο φορτίων που διέρχονται από το αεροδρόμιο, με 126 τόνους εμπορευμάτων να διακινούνται μέσα σε μία ημέρα.

Σύμφωνα με το κρατικό ειδησεογραφικό δίκτυο PSM News, το 12% των διερχόμενων φορτίων κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους εγκατέλειψε τη χώρα έχοντας προηγουμένως φορτωθεί σε αεροσκάφη της Aeroflot – το οποίο σημαίνει πως οι Μαλδίβες συνεχίζουν να είναι ένας παράδεισος για τους Ρώσους, και όχι μόνο τουριστικός.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google