Πώς ΔΕΗ και Amazon θα χτίσουν Data Center αξίας έως 30 δισ. ευρώ

Τον δρόμο για ένα από τα μεγαλύτερα Data Centers στην Ευρώπη και ίσως τη μεγαλύτερη επένδυση που έχει ποτέ γίνει στην Ελλάδα, ανοίγει η συμφωνία της ΔΕΗ με την Amazon Web Services, που μόνο η πρώτη φάση της μεταφράζεται σύμφωνα με τις πληροφορίες του Euro2day.gr σε επένδυση της τάξης των 10 δισ. ευρώ.

Στην πραγματικότητα, το δεσμευτικό μνημόνιο συνεργασίας του ομίλου με έναν από τους 5-6 «tech giants» παγκοσμίως, όσο κυρίως τα μεγέθη που συνοδεύουν το deal, παραπέμπουν σε ένα giga scale project, ικανό να αλλάξει το ίδιο το επιχειρηματικό μοντέλο της ΔΕH, αλλά κυρίως να δημιουργήσει ένα οικοσύστημα τεχνολογίας στην Δ. Μακεδονία με διεθνές πρόσημο.

Τόσο με την δημιουργία χιλιάδων νέων θέσεων εργασίας μέσω της προσέλκυσης επιχειρήσεων από το εξωτερικό και συνεργασιών στον τομέα των startups, όσο και λόγω των συνεργειών που θα προκαλέσει η δυναμική παρουσία του βραχίονα του αμερικανικού κολοσσού στον τομέα του cloud computing, καθώς η ΝΑ Ευρώπη δεν διαθέτει τέτοιας κλίμακας επενδύσεις.

Και αυτό, καθώς το πρώτο σκέλος του deal, που επετεύχθη μετά από ένα και πλέον χρόνο ζυμώσεων και εξαντλητικών διαπραγματεύσεων, στρώνει το έδαφος για την ανάπτυξη μιας επένδυσης, ισχύος 300 MW στο πρώην λιγνιτικό σταθμό του Αγ. Δημητρίου Κοζάνης, που έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028, και αποτελεί μακράν το μεγαλύτερο υπό ανέγερση data center στην ευρύτερη περιοχή.

Εφόσον, ωστόσο, υλοποιηθεί πλήρως η συμφωνία και οι δύο εταίροι καταλήξουν σε δεύτερο χρόνο στην ανέγερση ενός mega AI campus, υπερτριπλάσιας ισχύος, έως 1 GW, θα πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα έργα του είδους του στην Ευρώπη.

Εχει τη σημασία του το γεγονός ότι σύμφωνα με τις πληροφορίες, το δεσμευτικό μνημόνιο δίνει στην AWS το δικαίωμα της αποκλειστικής option για να προβεί σε μια τέτοια κίνηση, καθώς επίσης ότι εντός περίπου έξι μηνών από σήμερα, δηλαδή μέχρι τον Μάρτιο του 2027, θα πρέπει να την εξασκήσει.

Αν το κάνει και η συμφωνία επεκταθεί, τότε θα πρόκειται για τριπλάσια νούμερα, καθώς όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές, θα πρόκειται για ένα τεχνολογικό project, συνολικής αξίας ακόμη και πάνω από 30 δισ. ευρώ!

Τα ποσά μπορεί να ζαλίζουν όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με το χώρο των data center, ωστόσο σε αυτά ακριβώς τα επίπεδα κινείται η αξία των δεκάδων χιλιάδων μονάδων επεξεργασίας γραφικών (GPUs) που περιλαμβάνουν τα πολύ μεγάλης κλίμακας σύγχρονα κέντρα δεδομένων, δηλαδή η ψηφιακή υποδομή που παρέχει την απαιτούμενη υπολογιστική ισχύ για την εκπαίδευση και τη λειτουργία εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.

Τα παραδείγματα πολλά, με πιο πρόσφατο της Google που ανακοίνωσε προ ημερών ότι θα επενδυσει 13 δισ ευρώ για να επεκτείνει τις εγκαταστάσεις του data center στη Χαμίνα, καθώς και σε περιοχές όπως η Καγιάανι, ο Μούχος και η Βάαλα.

Η Microsoft επενδύει 10 δισ στο data center Sines της Πορτογαλίας, ενώ προ μηνών η AWS ανακοίνωσε πακέτο 33,7 δισ για την περιοχή της Αραγονίας στη Ισπανία, όπου και η βάση της στην ιβιρική.

Πώς επιμερίζονται τα ποσά

Στο ερώτημα τι ποσά θα καταβάλει κάθε ένας από τους εταίρους, η απάντηση είναι ότι το πρώτο κομμάτι, δηλαδή το κατασκευαστικό και ενεργειακό κέλυφος (κτιριακά, ηλεκτρολογική εγκατάσταση, κ.λπ.), αναλαμβάνει πλήρως η ΔΕΗ. Η επένδυση υπολογίζεται γύρω στο 1 δισ. ευρώ.

Το δεύτερο σκέλος αφορά την ΙΤ υποδομή, (Ethernet καλωδίωση, κ.λπ.), έχει εκτιμώμενο ύψος 1 δισ και το αναλαμβάνει η AWS.

Οπως επίσης και το τρίτο σκέλος, δηλαδή τις μονάδες επεξεργασίας (GPUs), τις οποίες η Amazon προμηθεύεται σε μεγάλο βαθμό από την NVIDIA, η οποία και ελέγχει σχεδόν το 80% της παγκόσμιας αγοράς. Στην περίπτωση της αρχικής φάσης του έργου, ισχύος 300 MW, η αξία τους υπολογίζεται σε 10 δισ. ευρώ, ενώ αν αναβαθμιστεί σε 1 GW, ανεβαίνει στα 30 δισ.

Ποιες είναι οι 4 συμφωνίες ΔΕH – AWS

Στον αντίποδα, οι υποχρεώσεις της ΔΕΗ (πέραν του κατασκευαστικού) συνοψίζονται σε τέσσερις συνολικά συμφωνίες.

• Μακροχρόνια ενοικίαση της έκτασης και του κτιρίου στην Amazon
• Μακροχρόνια προμήθεια πράσινης ενέργειας στον αμερικανικό κολοσσό μέσω μακροχρόνιου συμβολαίου (green PPA). Ο ελληνικός όμιλος διαθέτει στην περιοχή σημαντικό αριθμό μεγάλων φωτοβολταικών.
• Αδιάλειπτη παροχή ρεύματος 365 ημέρες το χρόνο, γεγονός που αποτελεί προϋπόθεση για ένα data center.
• Και facility management, δηλαδή την ολοκληρωμένη διαχείριση της εγκατάστασης η οποία επίσης θα γίνεται από τη ΔΕΗ.

Αν και το δεσμευτικό MoU απαγορεύει την γνωστοποίηση του ύψους κάθε μιας εκ των παραπάνω συμφωνιών, σημειώνεται ότι η επιχείρηση δρομολογεί στην Δ. Μακεδονία επενδύσεις ύψους 4-5 δισ. ευρώ, ένα σημαντικό τμήμα από τις οποίες θα εξυπηρετεί και τις ανάγκες του mega data center.

Εντός του 2028 έτοιμα τα 300 MW, στη πρίζα το 2031 το 1 GW

Το πόσο προχωρημένες είναι οι διεργασίες φαίνεται από το γεγονός ότι η επιχείρηση έχει βάλει εδώ και καιρό μπροστά τα πρώτα στάδια, δηλαδή τον σχεδιασμό και την αδειοδότηση, με την κατασκευή να ξεκινά μέσα στο 2026, την εγκατάσταση να τοποθετείται εντός του 2027 και το έργο να μπαίνει στην πρίζα το 2028.

Οι παραπάνω ημερομηνίες, δηλαδή ότι η ΔΕH δεσμεύεται να έχει παραδώσει στην AMS το κτίριο μέχρι τα τέλη του 2028 και εκείνη να το παραλάβει, περιλαμβάνονται και στο κείμενο της συμφωνίας.

Από εκεί και πέρα, εφόσον ο αμερικανικός κολοσσός εξασκήσει το δικαίωμα του και τα δύο μέρη συμφωνήσουν η επένδυση να φτάσει το 1 GW, οι παραδόσεις θα γίνονται σταδιακά. Κάθε χρόνο η ΔΕΗ θα παραδίδει από 300 MW, γεγονός που σημαίνει ότι το πλήρες project θα μπει στην πρίζα στα τέλη του 2031.

Τι σημαίνει το έργο για τη θέση της Ελλάδας στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Τα data centers αποτελούν τη φυσική υποδομή πάνω στην οποία λειτουργούν οι σύγχρονες υπηρεσίες cloud και Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς στεγάζουν τους διακομιστές, τα συστήματα αποθήκευσης και τον δικτυακό εξοπλισμό που απαιτούνται για την επεξεργασία, αποθήκευση και μεταφορά δεδομένων.

Στην περίπτωση των cloud data centers, οι επιχειρήσεις μπορούν να αξιοποιούν υπολογιστικούς πόρους με μεγαλύτερη ευελιξία και διαθεσιμότητα, περιορίζοντας παράλληλα τις επενδύσεις σε δικό τους εξοπλισμό και το κόστος συντήρησής του.

Η σημασία της υπολογιστικής ισχύος γίνεται ακόμη μεγαλύτερη στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς τα μοντέλα αυξάνονται σε μέγεθος και πολυπλοκότητα και η ταχύτερη εκπαίδευσή τους απαιτεί ολοένα μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ.

Για την AWS, οι υποδομές αυτές εντάσσονται σε ένα παγκόσμιο δίκτυο το οποίο, σύμφωνα με την εταιρεία, περιλαμβάνει σχεδόν 20 εκατ. χιλιόμετρα οπτικών ινών, με στόχο την ταχύτερη μεταφορά δεδομένων, τη χαμηλότερη καθυστέρηση και την καλύτερη απόδοση των εφαρμογών.

Υπό αυτό το πρίσμα, η ανάπτυξη μιας μεγάλης υπολογιστικής υποδομής στην Ελλάδα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη θέση της χώρας στο νέο οικοσύστημα της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Με την υλοποίησή του, το έργο θα προσθέσει στην Ελλάδα μεγάλης κλίμακας υπολογιστική υποδομή για την ανάπτυξη υπηρεσιών cloud και Τεχνητής Νοημοσύνης, ενισχύοντας τη θέση της χώρας στον παγκόσμιο χάρτη των data centers. Παράλληλα, ενισχύει περαιτέρω τον ρόλο της Ελλάδας ως χώρας φιλοξενίας κρίσιμων τεχνολογικών υποδομών.

Το who is who της AWS

Συγκαταλέγεται στις κορυφαίες εταιρείες παροχής υπηρεσιών cloud παγκοσμίως, προσφέροντας στις επιχειρήσεις ένα ευρύ φάσμα υποδομών και λύσεων Τεχνητής Νοημοσύνης. Το 2025 είχε έσοδα 129 δισ. δολάρια, δηλαδή 350 εκατ. δολάρια κάθε ημέρα.

Η εταιρεία διατηρεί ήδη παρουσία στην Ελλάδα, με μία από τις πιο πρόσφατες προσθήκες στο εγχώριο αποτύπωμά της να αποτελεί το Athens Local Zone, το οποίο τέθηκε σε λειτουργία τον Ιούλιο του 2026. Η υποδομή φέρνει υπηρεσίες cloud πιο κοντά στους τελικούς χρήστες, επιτρέποντας την αποθήκευση και επεξεργασία φόρτων εργασίας εντός της χώρας και παρέχοντας χαμηλότερη καθυστέρηση.

Ιδιαίτερα σημαντικό αναμένεται να είναι το αποτύπωμα του έργου στη Δυτική Μακεδονία, καθώς κατά την κατασκευή του εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν χιλιάδες θέσεις εργασίας, ενώ σημαντικός αριθμός θα διατηρηθεί και κατά τη λειτουργία του.

Παράλληλα, οι ανάγκες μιας τόσο μεγάλης υποδομής μπορούν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη ενός ευρύτερου τοπικού οικοσυστήματος, προσελκύοντας εταιρείες τεχνικής υποστήριξης και συντήρησης, παρόχους ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, καθώς και startups που δραστηριοποιούνται στο cloud και στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

Η συνεργασία των δύο ομίλων ενδέχεται, πάντως, να επεκταθεί πέρα από την ανάπτυξη του data center. ΔΕΗ και AWS προτίθενται να εξετάσουν μια πολυετή συνεργασία στους τομείς του cloud και της Τεχνητής Νοημοσύνης, με στόχο την υποστήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού της ενεργειακής εταιρείας.