Πρόβλεψη: Η βία στη Γαλλία θα κλιμακωθεί

Η γαλλική ιστορία είναι γεμάτη εξεγέρσεις και πολιτικές ανατροπές. Η Πέμπτη Δημοκρατία, που ίδρυσε ο Σαρλ ντε Γκολ το 1958, συγκλονίστηκε δέκα χρόνια αργότερα από τις φοιτητικές κινητοποιήσεις του Μάη του ’68, ενώ το 1969 ο ίδιος παραιτήθηκε. Ο Εμανουέλ Μακρόν αντιμετώπισε το 2018-19 μήνες διαδηλώσεων και βίαιων επεισοδίων από τα «Κίτρινα Γιλέκα», φτάνοντας στο σημείο να επιστρατεύσει τεθωρακισμένα οχήματα στους δρόμους του Παρισιού. Οι σκηνές της 17ης Οκτωβρίου, όμως, με δημόσια κτίρια στις φλόγες και καταστήματα λεηλατημένα σε πολλές πόλεις, ήταν ακόμη πιο ανησυχητικές. Οπως προειδοποιεί ο Economist, ενδέχεται να οδηγήσουν σε βαθύτερο διχασμό και να αφήσουν τους ψηφοφόρους με μια επιλογή ανάμεσα σε δύο πολιτικά άκρα.

Ακόμη και σε μια χώρα συνηθισμένη στις συγκρούσεις, τα γεγονότα του Σαββατοκύριακου προκάλεσαν σοκ. Στη Λιμόζ κατέρρευσαν ο πύργος του ρολογιού και η στέγη του δημαρχείου του 19ου αιώνα, αφού το κτίριο πυρπολήθηκε. Στη Μασσαλία, κουκουλοφόροι εισέβαλαν στο δημαρχείο και ανέτρεψαν μια μαρμάρινη προτομή της Μαριάν, συμβόλου της Γαλλικής Δημοκρατίας. Στο Μπορντό, νεαροί λεηλάτησαν καταστήματα του οίκου Louis Vuitton και άλλες επιχειρήσεις, αρπάζοντας τσάντες, αθλητικά παπούτσια και εμπορεύματα. Η αστυνομία συγκρούστηκε με τους ταραξίες, ενώ μόνο το Σάββατο έγιναν περισσότερες από 2.000 συλλήψεις. «Απόψε όλοι αισθανόμαστε οργή και ντροπή», δήλωσε ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν σε τηλεοπτικό διάγγελμα.

Πολλοί από τους περίπου 500.000 διαδηλωτές, είναι επίσης κατά της βίας. Η Πολίν, φοιτήτρια στο Μπορντό, διαμαρτυρόταν για τα υπερπλήρη αμφιθέατρα, τις υψηλές τιμές των καυσίμων και την αστυνομική καταστολή, αλλά και εναντίον του προέδρου. «Οι ταραξίες απαξιώνουν το κίνημά μας», λέει στον Economist. Οι ταραχές στράφηκαν ακόμη και εναντίον των δημόσιων θεσμών μιας χώρας που προσφέρει εκτεταμένο κοινωνικό κράτος, καλές συγκοινωνίες και υψηλή ποιότητα ζωής.

Ορισμένες λεηλασίες μπορεί να ήταν ευκαιριακές, εκτιμά ο Economist. Πολλοί από τους κουκουλοφόρους, όμως, έμοιαζαν οργανωμένοι και αποφασισμένοι να συγκρουστούν με την αστυνομία και να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση. Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, κατηγορεί την Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λικ Μελανσόν ότι εκμεταλλεύεται τις κινητοποιήσεις για πολιτικούς σκοπούς και επιχειρεί να καταστήσει τη χώρα ακυβέρνητη. Ο ίδιος απορρίπτει τις κατηγορίες και επιρρίπτει την ευθύνη στην αστυνομία. Ο κεντρώος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί προειδοποίησε ότι η άκρα Αριστερά αντιμετωπίζει τη βία ως «προθέρμανση» για τις προεδρικές εκλογές.

Το διακύβευμα, τονίζει ο Economist, είναι μεγάλο. Ο Μακρόν δεν μπορεί να διεκδικήσει τρίτη θητεία και η χώρα αναζητεί τον διάδοχό του, χωρίς να συμφωνεί για την κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσει. Οι υποστηρικτές του Μελανσόν βλέπουν στις διαδηλώσεις επίδειξη δύναμης της Αριστεράς. Οι οπαδοί της Μαρίν Λεπέν, από την άλλη, θεωρούν ότι αποδεικνύουν την αδυναμία του γάλλου προέδρου να διατηρήσει την τάξη. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις που επικαλείται ο Economist, οι δύο πολιτικοί ενδέχεται να αναμετρηθούν στον δεύτερο γύρο των εκλογών, τον Απρίλιο ή τον Μάιο του 2027, με τη Λεπέν να προηγείται σημαντικά.

Η πόλωση μπορεί να ενταθεί τους επόμενους μήνες, ιδίως αν μια ενδεχόμενη νίκη της Λεπέν πυροδοτήσει νέες διαδηλώσεις της Αριστεράς. Παράλληλα, η Γαλλία δεν έχει πλέον τα δημοσιονομικά περιθώρια του 2018, όταν ο Μακρόν μπορούσε να προσφέρει οικονομικές παραχωρήσεις για να εκτονώσει την κοινωνική οργή. Το έλλειμμα του προϋπολογισμού αναμένεται να φτάσει φέτος το 5,4% του ΑΕΠ, ένα από τα υψηλότερα στην ευρωζώνη. Η χώρα δανείζεται πλέον ακριβότερα από την Ιταλία και την Ελλάδα και δαπανά περισσότερα για την εξυπηρέτηση του χρέους της απ’ όσα για την παιδεία ή την άμυνα.

Ο συνδυασμός νευρικότητας στις αγορές και οργής στους δρόμους είναι εκρηκτικός. Κι ενώ η συζήτηση επικεντρώνεται στην ασφάλεια, ο Economist σημειώνει ότι παραμερίζεται το κρίσιμο ερώτημα: ποιο κοινωνικό κράτος μπορεί να αντέξει οικονομικά η Γαλλία και πώς θα δημιουργήσει τον πλούτο που απαιτείται για τη χρηματοδότησή του; Ορισμένοι πολιτικοί υπόσχονται χαμηλότερα όρια συνταξιοδότησης, στερώντας από τον προϋπολογισμό πιθανές εξοικονομήσεις. Οι υποσχέσεις λειτουργούν: Ο κεντρώος Εντουάρ Φιλίπ, που υποστηρίζει ότι το όριο πρέπει να αυξηθεί, παραμένει χαμηλά στις δημοσκοπήσεις, με περίπου 15%-16%, έναντι 32% της Λεπέν.

Υπάρχει, βέβαια, και μια άλλη Γαλλία, που δεν βγήκε στους δρόμους και γνωρίζει ότι χρειάζονται δύσκολες αποφάσεις. Την επομένη των ταραχών, οι κάτοικοι επέστρεψαν στα καφέ, κάτω από τον φθινοπωρινό ήλιο. Ενας σερβιτόρος στο Μπορντό χαρακτήρισε τη βία «σκανδαλώδη». Ομως, όπως καταλήγει ο Economist, τα πολιτικά άκρα έχουν την ικανότητα να πνίγουν αυτές τις πιο μετριοπαθείς φωνές. Αν το Κέντρο δεν διατυπώσει μια πειστική πρόταση που να συνδυάζει δημοσιονομική υπευθυνότητα και δημόσια τάξη, οι Γάλλοι κινδυνεύουν να βρεθούν μπροστά σε μια επιλογή που στην πράξη θα είναι αδιέξοδη.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google