Προειδοποίηση: Το κινητό κίνδυνος (και) για διατροφικές διαταραχές στην εφηβεία

Για την πιθανή σύνδεση της χρήσης κινητού με την εμφάνιση διατροφικών διαταραχών κατά την πρώιμη εφηβεία προειδοποιούν οι επιστήμονες.

Στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό JAMA δημοσιεύτηκε μελέτη που αναλύει τη σχέση της χρήσης κινητού τηλεφώνου με τα συμπτώματα διατροφικών διαταραχών στους εφήβους. Σε αυτή τη μελέτη με πληθυσμό 8.957 εφήβων, το 70% των συμμετεχόντων είχε δικό του smartphone στην ηλικία των 12 ετών. Η κατοχή smartphone συσχετίστηκε με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης συμπτωμάτων διατροφικών διαταραχών, όπως επεισόδια υπερφαγίας και σύνδεση της αυτοαξίας με το βάρος. H Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα») παραθέτει τα σημαντικότερα σημεία.

Τα παιδιά αποκτούν δικά τους smartphones σε ολοένα μικρότερη ηλικία. Οι συσχετίσεις μεταξύ της ηλικίας απόκτησης κινητού και του κινδύνου διατροφικών διαταραχών δεν είχαν εξεταστεί επαρκώς μέχρι σήμερα. Στις ΗΠΑ, η μελέτη Adolescent Brain Cognitive Development (ABCD) χρησιμοποίησε στρωματοποιημένο δείγμα σχολείων και οι συμμετέχοντες προέρχονταν από 21 ερευνητικά κέντρα στις ΗΠΑ. Στη δειγματοληψία επιλέχθηκαν σχολεία με βάση τη φυλή, την εθνικότητα, την κοινωνικοοικονομική κατάσταση και τον βαθμό αστικοποίησης, ώστε να ελαχιστοποιηθούν τα συστηματική λάθη κατά την εισαγωγή των συμμετεχόντων.

Τα ποσοστά σταθμίστηκαν με βάση δεδομένα της American Community Survey, ώστε να αντιπροσωπεύουν εκτιμήσεις για τον πληθυσμό. Τα δεδομένα αναλύθηκαν κατά την περίοδο 2025-2026 και τα κύρια καταληκτικά σημεία ήταν τα συμπτώματα υπερφαγίας, οι ακατάλληλες αντισταθμιστικές συμπεριφορές για την αποτροπή της αύξησης του βάρους, η ανησυχία για την αύξηση του βάρους, η σύνδεση της αυτοαξίας με το βάρος και η παρουσία οποιουδήποτε συμπτώματος διατροφικής διαταραχής στις ηλικίες των 12 και 14 ετών.

Από τους 8.957 συμμετέχοντες (52% αγόρια), οι 6.225 (70%) είχαν δικό τους smartphone στην ηλικία των 12 ετών. Μεταξύ των 6.225 συμμετεχόντων, σχεδόν ένα στα δέκα 12χρονα παιδιά (9,2%) είχαν συμπτώματα διατροφικών διαταραχών και κυρίως υπερφαγίας, ενώ ένα στα πέντε 14χρονα (20,5%) παρουσίαζαν τις λεγόμενες αντισταθμιστικές συμπεριφορές αποτροπής αύξησης βάρους – δηλαδή έκαναν προσπάθειες να αποβάλουν τις θερμίδες που είχαν προσλάβει έπειτα από υπερφαγία (π.χ. με πρόκληση εμέτου, υπερβολική άσκηση, ασιτία κ.λπ.).

Η κατοχή smartphone στην ηλικία των 12 ετών συσχετίστηκε με υψηλότερο επιπολασμό συμπτωμάτων υπερφαγίας, σύνδεσης της αυτοαξίας με το βάρος και παρουσίας οποιουδήποτε συμπτώματος διατροφικής διαταραχής.

Βέβαια η μελέτη δείχνει συσχέτιση και όχι αιτιολογική σχέση. Κατέγραψε αν οι έφηβοι είχαν δικό τους τηλέφωνο, αλλά όχι τι περιεχόμενο έβλεπαν ή πώς το χρησιμοποιούσαν. Επίσης, μέτρησε συμπτώματα, και όχι απαραίτητα διαγνωσμένες διατροφικές διαταραχές. Ο πιθανός μηχανισμός της συσχέτισης αφορά κυρίως τον τρόπο χρήσης του smartphone, όπως αναφέρουν οι επιστήμονες που διεξήγαγαν τις αναλύσεις.

Το προσωπικό κινητό επιτρέπει συχνή και ιδιωτική πρόσβαση σε εξατομικευμένο περιεχόμενο. Εικόνες «ιδανικών» σωμάτων, αναρτήσεις για δίαιτα ή γυμναστική και συνεχής σύγκριση με συνομηλίκους ενδέχεται να ενισχύουν τη δυσαρέσκεια για το σώμα. Η πρώιμη εφηβεία είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδος: οι σωματικές αλλαγές της ήβης συμπίπτουν με αυξημένη σημασία που αποδίδεται στην αποδοχή από τους άλλους. Ετσι, η εξωτερική εμφάνιση μπορεί να αποκτήσει δυσανάλογο βάρος στην αυτοεκτίμηση.

Η έκθεση σε περιεχόμενο που προωθεί ακραίες διατροφικές πρακτικές οι οποίες παρουσιάζονται ως φυσιολογικές ή επιθυμητές, πιθανώς επηρεάζει τα παιδιά. Η χρήση του κινητού τη νύχτα ενδέχεται να διαταράσσει τον ύπνο, επηρεάζοντας τη ρύθμιση της όρεξης και των συναισθημάτων. Επιπλέον, το διαδικτυακό στρες θα μπορούσε να εντείνει τη χρήση του φαγητού ως τρόπου αντιμετώπισης δυσάρεστων συναισθημάτων.

Συμπερασματικά, η χρονική στιγμή απόκτησης smartphone ενδέχεται να σχετίζεται με τον κίνδυνο διατροφικών διαταραχών και τα δεδομένα αυτά μπορεί να είναι πολύτιμα για τη διαμόρφωση συστάσεων για τη σωματική, πνευματική, ψυχική ανάπτυξη των εφήβων, καθώς και τις διατροφικές τους συνήθειες.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google