Πληθωρισμός, πετρέλαιο και Ορμούζ πιέζουν το Ιράν

Επτά μήνες μετά την έναρξη του πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η ηγεσία του Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπη με ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις, καθώς η οικονομία δοκιμάζεται, οι εξαγωγές πετρελαίου περιορίζονται και η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή ενισχύεται.

Οπως μεταδίδει το Bloomberg, ο πληθωρισμός στο Ιράν πλησιάζει το 90%, ενώ το ριάλ έχει υποχωρήσει σημαντικά έναντι του δολαρίου, καθιστώντας ακριβότερα τα εισαγόμενα προϊόντα. Παράλληλα, ο αμερικανικός αποκλεισμός πλήττει τις εξαγωγές αργού, με τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις του Bloomberg να δείχνουν ότι τον Σεπτέμβριο δεν φορτώθηκε ιρανικό αργό σε δεξαμενόπλοια – για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου.

Η κατάσταση ενδέχεται να οδηγήσει την Τεχεράνη σε ένα κρίσιμο δίλημμα: να προχωρήσει σε παραχωρήσεις προκειμένου να επανεκκινήσουν οι διαπραγματεύσεις ή να επιλέξει περαιτέρω κλιμάκωση. Σύμφωνα με τον Μπαντέρ αλ-Σάιφ, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Κουβέιτ, η πρόταση του Ιράν για επταήμερη εκεχειρία, καθώς και η πιθανότητα επαναφοράς της πρόσβασης των επιθεωρητών του ΟΗΕ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις με αντάλλαγμα χαλάρωση των κυρώσεων, δείχνουν το βάρος που υφίσταται η χώρα.

Περιορίζεται η επιρροή στο Ορμούζ

Κεντρικό στοιχείο της ιρανικής στρατηγικής παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας. Οι επιθέσεις και οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα είχαν οδηγήσει σε άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, αυξάνοντας παράλληλα τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς.

Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Bloomberg, η δυνατότητα του Ιράν να ελέγχει τις θαλάσσιες μεταφορές φαίνεται να περιορίζεται. Οι εξαγωγές σαουδαραβικού αργού αυξήθηκαν τον Σεπτέμβριο σε περίπου 6,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από 3,4 εκατ. τον Αύγουστο. Η JPMorgan εκτιμά ότι οι συνολικές ροές αργού από τη Μέση Ανατολή έχουν ανακάμψει στα 17,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, δηλαδή στο 98% των προπολεμικών επιπέδων.

Αναλυτές εκτιμούν ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες προσαρμόζονται σταδιακά στη νέα πραγματικότητα, ενώ οι αυξημένες ροές υποδηλώνουν ότι οι ΗΠΑ καταφέρνουν να καθησυχάζουν τους μεταφορείς σχετικά με την ασφάλεια της διέλευσης.

Πετρελαϊκός αποκλεισμός και οικονομικές επιπτώσεις

Το Ιράν εξακολουθεί να τροφοδοτεί ορισμένα κινεζικά διυλιστήρια από αποθέματα πετρελαίου που είχαν μεταφερθεί νωρίτερα στην Ασία. Τα αποθέματα αυτά, ωστόσο, ενδέχεται να εξαντληθούν, στερώντας από την Τεχεράνη την κυριότερη πηγή κρατικών εσόδων.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να αντισταθμίσει τις απώλειες ενισχύοντας τις χερσαίες εμπορικές διαδρομές μέσω Τουρκίας και Πακιστάν, καθώς και τη σύνδεση μέσω της Κασπίας Θάλασσας με τη Ρωσία. Οι εναλλακτικές αυτές οδοί, όμως, δεν μπορούν να καλύψουν πλήρως τις απώλειες από τον πετρελαϊκό αποκλεισμό.

Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον διευρύνει τις οικονομικές κυρώσεις. Την 1η Οκτωβρίου επέβαλε μέτρα στις μεγαλύτερες αυτοκινητοβιομηχανίες του Ιράν και σε αρκετές σιδηροδρομικές εταιρείες, ενώ οι κυρώσεις στον αεροπορικό τομέα έχουν ήδη προκαλέσει διακοπές πτήσεων προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράκ, την Τουρκία και το Ομάν.

Στο επίκεντρο και οι αμερικανικές εκλογές

Η οικονομική πίεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς το Ιράν προσπαθεί να αποφύγει νέα κοινωνική αναταραχή. Η κυβέρνηση έχει ήδη περιορίσει ορισμένες επιδοτήσεις καυσίμων, ένα μέτρο που είχε προκαλέσει αιματηρές διαδηλώσεις το 2019, ενώ η Τεχεράνη έχει προχωρήσει σε συγκράτηση των τιμών βασικών τροφίμων.

Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ ενισχύει τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, με το αεροπλανοφόρο USS Theodore Roosevelt και επιπλέον περίπου 10.000 πεζοναύτες και ναύτες να κατευθύνονται στην περιοχή. Η άφιξή του θα μπορούσε να οδηγήσει στην παρουσία τριών αμερικανικών ομάδων μάχης αεροπλανοφόρων στην περιοχή.

Οι εξελίξεις συνδέονται και με τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Σύμφωνα με το Bloomberg, Ιρανοί αξιωματούχοι βλέπουν περιορισμένες πιθανότητες για συμφωνία πριν από τις εκλογές και θεωρούν αυξημένο τον κίνδυνο κλιμάκωσης στη συνέχεια.

Παρά τις πιέσεις, η Τεχεράνη εκτιμά ότι μπορεί να αντέξει το οικονομικό κόστος και να περιμένει μέχρι να περιοριστεί η αμερικανική εμπλοκή. Οπως επισημαίνουν αναλυτές που μίλησαν στο Bloomberg, το βασικό ερώτημα πλέον είναι ποια πλευρά θα θεωρήσει ότι το κόστος της συνέχισης της σύγκρουσης έχει ξεπεράσει τα οφέλη.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google