Παρέμβαση 201 ευρωπαϊκών φορέων προς την Κομισιόν για τους νέους κανόνες στα καπνικά προϊόντα

Mήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι οι επικείμενες αλλαγές στις Οδηγίες για τα καπνικά προϊόντα και τη διαφήμισή τους, αλλά και στη φορολόγησή τους, θα θέσουν πιθανώς σε κίνδυνο την απασχόληση, τις επενδύσεις και τα δημόσια έσοδα, απηύθυναν 201 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και οργανώσεις, με κοινή επιστολή τους προς την Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν.

Οι συνυπογράφοντες, που εκπροσωπούν ένα ευρύ φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων, από την αγροτική παραγωγή και τη μεταποίηση έως τη βιομηχανία, τη συσκευασία, την εφοδιαστική αλυσίδα, το χονδρικό και λιανικό εμπόριο και την εστίαση, εκφράζουν την ανησυχία τους για τις δυνητικά εκτεταμένες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες ιδίως της αναθεώρησης της Οδηγίας για τα προϊόντα καπνού

Το οικονομικό διακύβευμα της επιχειρούμενης αναθεώρησης αποτυπώνεται στα μεγέθη που παραθέτουν οι 201 φορείς στην επιστολή τους. Σύμφωνα με στοιχεία της Standard & Poor’s Global Market Intelligence, η ευρωπαϊκή αλυσίδα αξίας καπνού και νικοτίνης υποστηρίζει περισσότερες από 1,5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, συνεισφέρει περίπου 195 δισ. ευρώ ετησίως στο ΑΕΠ της ΕΕ και αποφέρει περισσότερα από 107 δισ. ευρώ ετησίως σε έσοδα από ειδικούς φόρους κατανάλωσης και ΦΠΑ.

Υπό αυτό το πρίσμα, οι συνυπογράφοντες υπογραμμίζουν ότι οι επιπτώσεις των νέων ρυθμίσεων δεν θα πρέπει να αξιολογούνται αποσπασματικά, καθώς θα συγκλίνουν στην ίδια αλυσίδα αξίας. Αντίθετα, απαιτείται συνολική αποτίμηση των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών τους, με ιδιαίτερη έμφαση στη δυνατότητα των επιχειρήσεων να διατηρούν θέσεις εργασίας, να προχωρούν σε νέες επενδύσεις και να αναπτύσσουν την παραγωγική τους δραστηριότητα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, η καπνοβιομηχανία αποτελεί έναν κλάδο με σημαντικό οικονομικό και δημοσιονομικό αποτύπωμα για τη χώρα, συνεισφέροντας ετησίως άνω των 3 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα μέσω Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και ΦΠΑ. Παράλληλα, στηρίζει χιλιάδες θέσεις εργασίας, δημιουργεί σημαντικές επενδύσεις στη βιομηχανία, με μεγάλη εξαγωγική δραστηριότητα και μια ευρεία αλυσίδα αξίας που εκτείνεται από την παραγωγή έως το λιανεμπόριο.

Ο κίνδυνος ενίσχυσης του παράνομου εμπορίου

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο παράνομο εμπόριο προϊόντων καπνού, το οποίο αποτελεί ήδη σημαντική πρόκληση για τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, περίπου ένα στα δέκα τσιγάρα που καταναλώνονται στην ΕΕ είναι παράνομο, με τις ετήσιες απώλειες δημόσιων εσόδων να εκτιμώνται σε 13 δισ. ευρώ.

Οι φορείς προειδοποιούν ότι κανονιστικές παρεμβάσεις που δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς ενδέχεται να οδηγήσουν σε μετατόπιση της κατανάλωσης προς τα παράνομα δίκτυα, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, αποδυναμώνοντας την προστασία των καταναλωτών, στερώντας έσοδα από τα κράτη μέλη και ενισχύοντας οικονομικά το οργανωμένο έγκλημα. Για τον λόγο αυτό, ζητούν κάθε νέα πολιτική να αξιολογείται όχι μόνο ως προς τους στόχους της, αλλά και ως προς τις πιθανές ανεπιθύμητες συνέπειές της.

Η κοινή επιστολή αναδεικνύει, παράλληλα, τον μετασχηματισμό που συντελείται στον συγκεκριμένο κλάδο, καθώς οι μεταβαλλόμενες καταναλωτικές προτιμήσεις συνοδεύονται από επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ σε νέες τεχνολογίες, προϊόντα χωρίς καύση και σύγχρονες εφοδιαστικές αλυσίδες. Οι συνυπογράφοντες θεωρούν ότι η αξιολόγηση του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου δεν αποτυπώνει επαρκώς τη συμβολή αυτού του μετασχηματισμού στην καινοτομία, τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς και τους στόχους της δημόσιας υγείας.

Στο πλαίσιο αυτό, οι φορείς επικαλούνται την έκθεση Draghi και την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες αναδεικνύουν την ανάγκη γεφύρωσης του χάσματος καινοτομίας της Ευρώπης, περιορισμού των εξαρτήσεων και διαμόρφωσης συνθηκών που θα επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να επενδύουν, να παράγουν και να αναπτύσσονται στην Ευρώπη.

Ανάγκη για τεκμηριωμένες και αναλογικές αποφάσεις

Οι 201 επιχειρήσεις και οργανισμοί ξεκαθαρίζουν ότι στηρίζουν την προστασία της δημόσιας υγείας. Εκτιμούν επίσης ότι ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί εντός του υφιστάμενου πλαισίου, υπηρετώντας ταυτόχρονα τις ευρύτερες προτεραιότητες της Επιτροπής για ανταγωνιστικότητα, καινοτομία και ανθεκτικότητα.

Ζητούν, επομένως, ουσιαστική συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων μερών στη διαδικασία διαβούλευσης, αξιοποίηση του συνόλου των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων και συνεκτίμηση του σωρευτικού αντικτύπου των νομοθετικών πρωτοβουλιών που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Το κεντρικό τους μήνυμα είναι ότι οι αποφάσεις που θα ληφθούν στις Βρυξέλλες θα καθορίσουν το μέλλον μιας ολόκληρης ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας για τα επόμενα χρόνια.

Σε μία περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ενισχύσει τη βιομηχανική της ανταγωνιστικότητα και την οικονομική της ανθεκτικότητα, οι συνυπογράφοντες καλούν την Κομισιόν να διαμορφώσει ένα πλαίσιο που θα υπηρετεί τους στόχους δημόσιας υγείας, χωρίς να υπονομεύει την απασχόληση, τις επενδύσεις και την ευρωπαϊκή παραγωγική δραστηριότητα, δηλώνοντας έτοιμοι να συμβάλουν εποικοδομητικά στον διάλογο με την τεχνογνωσία τους.