Παράδοξο: Η προσφορά πετρελαίου αυξάνεται, οι τιμές επίσης!

Η αύξηση των εξαγωγών πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να προσφέρει ανάσα στην παγκόσμια οικονομία. Αυτό λέει εκ πρώτης όψεως η οικονομική λογική. Ωστόσο οι τιμές ανεβαίνουν, καθώς προστίθενται και άλλοι παράγοντες στην εξίσωση, όπως η τόνωση της κινεζικής ζήτησης, τα ακριβότερα ναύλα και ο φόβος νέων επιθέσεων στην περιοχή.

Οκτώ μήνες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, κάθε φορτίο φτάνει στον προορισμό του μέσα από δυσκολότερες διαδρομές και κάθε είδηση από το μέτωπο αλλάζει τους υπολογισμούς μιας αγοράς που προετοιμάζεται για παρατεταμένη αναταραχή και την επόμενη χρονιά.

Σύμφωνα με τον Economist, από τις αρχές Σεπτεμβρίου οι εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή αυξάνονται. Την εβδομάδα έως τις 23 Οκτωβρίου ξεπέρασαν τα 17 εκατ. βαρέλια ημερησίως, υπολειπόμενες κατά μόλις 4 εκατ. βαρέλια από τα επίπεδα του 2025, σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων Vortexa.

Και όμως, όπως επισημαίνει το βρετανικό περιοδικό, στο ίδιο διάστημα η τιμή των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent, του διεθνούς σημείου αναφοράς για το αργό, αυξήθηκε κατά 20%, στα 115 δολάρια το βαρέλι, πλησιάζοντας τις τιμές του Απριλίου.

Τρεις παράγοντες εξηγούν γιατί το πετρέλαιο παραμένει τόσο ακριβό, επισημαίνει η βρετανική επιθεώρηση. Ο πρώτος είναι η μεταβολή της κινεζικής ζήτησης. Τον Μάρτιο, εν μέσω ανησυχιών για την επάρκεια του εφοδιασμού, η κυβέρνηση της Κίνας απαγόρευσε τις εξαγωγές προϊόντων διύλισης. Τα διυλιστήρια άντλησαν ποσότητες από τα αποθέματά τους και οι καταναλωτές περιόρισαν τη χρήση καυσίμων.

Ετσι, από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούνιο οι εισαγωγές αργού μειώθηκαν σχεδόν στο μισό, κατά 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Αυτή ήταν μία από τις βασικές αιτίες για τις οποίες η μεγαλύτερη διαταραχή στην προσφορά πετρελαίου στην ιστορία δεν εκτόξευσε περισσότερο τις τιμές.

Τον Ιούνιο, η αποκλιμάκωση στο πεδίο μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ προκάλεσε πτώση των τιμών. Τα κινεζικά διυλιστήρια πίεσαν για την άρση της απαγόρευσης εξαγωγών: με τις εξαγωγές από τον Κόλπο ακόμη αποκλεισμένες και τα ρωσικά διυλιστήρια να δέχονται σφοδρά ουκρανικά πλήγματα, τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων σε άλλες χώρες κατέγραφαν ρεκόρ.

Από τον Ιούλιο η Κίνα επανέλαβε τις εξαγωγές και οι εισαγωγές της ανέκαμψαν. Στο διάστημα των τριών εβδομάδων έως τις 16 Οκτωβρίου υπερέβαιναν τα επίπεδα του Ιουνίου κατά περισσότερα από 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η αύξηση αυτή αρκούσε για να απορροφήσει μέρος των πρόσθετων εξαγωγών της Μέσης Ανατολής, σημειώνει στον Economist ο Νιλ Κρόσμπι, στέλεχος της εταιρείας συμβούλων FGE NexantECA.

Εκτοτε οι κινεζικές εισαγωγές έχουν ελαφρώς υποχωρήσει. Ενας δεύτερος παράγοντας, όμως, η αύξηση του κόστους μεταφοράς, εξακολουθεί να ωθεί τις τιμές προς τα πάνω. Σε αυτό συνέβαλε και ο τρόπος με τον οποίο αγόραζε πετρέλαιο η Κίνα. Αντί να προμηθεύεται φορτία βάσει προσυμφωνημένων χρονοδιαγραμμάτων, αναζητούσε καλύτερες τιμές στην αγορά άμεσης παράδοσης. Δημιουργούσε έτσι ζήτηση για δεξαμενόπλοια, η οποία ήταν δυσκολότερο να προβλεφθεί και ακριβότερο να καλυφθεί, εξηγεί ο Τομ Ριντ, αναλυτής της εταιρείας παρακολούθησης τιμών Argus Media.

Παράλληλα, η αύξηση των εξαγωγών από τον Κόλπο μέσω των Στενών του Ορμούζ ενίσχυσε τη ζήτηση για δεξαμενόπλοια. Για τις μεταφορές αυτές απαιτούνται στόλοι κρατικών δεξαμενόπλοιων που διασχίζουν κρυφά τα Στενά, παραλαμβάνουν πετρέλαιο και στη συνέχεια το μεταφορτώνουν στον Κόλπο του Ομάν σε άλλα πλοία, τα οποία ενδέχεται να περιμένουν επί ημέρες.

Η διαδικασία αυτή δεσμεύει προφανώς περισσότερα πλοία και αυξάνει τα ναύλα παγκοσμίως. Οπως αναφέρει το βρετανικό περιοδικό, το κόστος μεταφοράς αντιστοιχούσε άλλοτε στο 4% έως 7% του συνολικού κόστους παράδοσης πετρελαίου στους κινέζους αγοραστές. Τον Οκτώβριο το ποσοστό είχε φτάσει στο 25%-30%.

Οι επιπτώσεις αυτές διαχέονται στην ευρύτερη αγορά. Οι παραγωγοί στη Λατινική Αμερική και στη Δυτική Αφρική, που βρίσκονται σε μεγαλύτερη απόσταση από τους αγοραστές, προσφέρουν εκπτώσεις στο δικό τους αργό πετρέλαιο για να παραμείνουν ανταγωνιστικοί. Αντιθέτως, οι παραγωγοί της Βόρειας Θάλασσας εξασφαλίζουν υψηλότερες τιμές. Αυτό το «γεωγραφικό πριμ» έχει διευρύνει τη διαφορά ανάμεσα στις φθηνότερες και τις ακριβότερες ποιότητες αργού, η οποία πρόσφατα πλησίασε τα 60 δολάρια το βαρέλι, τραβώντας λίγο ψηλότερα και το Brent.

Ωστόσο η ζήτηση και τα ναύλα δεν εξηγούν πλήρως γιατί το Brent παραμένει τόσο ακριβότερο από την «εύλογη» αξία του, την οποία η JPMorgan τοποθετεί περίπου 20 δολάρια χαμηλότερα από την πρόσφατη τιμή. Η απόκλιση αντανακλά, κατά τον Economist, τον τρίτο παράγοντα: τον φόβο ότι νέα κλιμάκωση της βίας στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να περιορίσει ξανά τις εξαγωγές του Κόλπου.

Σύμφωνα με τη βρετανική επιθεώρηση, τον Οκτώβριο το Ιράν έπληξε τουλάχιστον 30 πλοία, αριθμός κατά πολύ υψηλότερος από κάθε άλλον μήνα του πολέμου. Οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης επιτέθηκαν σε πόλεις, αεροδρόμια και διυλιστήρια της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και στον πρόσφατα επισκευασμένο πετρελαιαγωγό Ανατολής-Δύσης εντός της χώρας.

Σαν να μην έφταναν αυτά, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι ενδέχεται να πλήξει ξανά το Ιράν μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Οι αγορές περιμένουν να δουν αν θα το πράξει. Εάν ο Τραμπ δεν πραγματοποιήσει τα πλήγματα, οι τιμές πιθανότατα θα υποχωρήσουν μέσα σε λίγες ημέρες, εκτιμά το βρετανικό περιοδικό.

Αντίθετα, αν έχουμε βομβαρδισμούς μεγάλης κλίμακας, σε συνδυασμό με σοβαρές επιθέσεις του Ιράν και των Χούθι, η εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει το πετρέλαιο ακόμη και στα 130-140 δολάρια το βαρέλι, όπως εκτιμά ο Τζιμ Μπέρκχαρντ εκ μέρους της S&P Global.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google