Ο ρόλος των ρωσικών τρολ στις ταραχές στην Ευρώπη

Οι ρυθμιστικές Αρχές της ΕΕ εξετάζουν πιθανές ξένες διαδικτυακές παρεμβάσεις και εκστρατείες παραπληροφόρησης σχετικά με τις ταραχές στη Γαλλία και παρόμοιες εκρήξεις βίας και λεηλασιών σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες τις τελευταίες ημέρες.

Σύμφωνα με αξιωματούχους ασφαλείας, λογαριασμοί στα κοινωνικά δίκτυα που υποστηρίζουν τη Ρωσία και την Ακροδεξιά και συνδέονται με προηγούμενες εκστρατείες παραπληροφόρησης έχουν διαδώσει βίαια βίντεο σε μια προσπάθεια να σπείρουν περισσότερο χάος. Η Κομισιόν υποπτεύεται ότι εκτός από τη Ρωσία, το Ιράν και η Αλγερία βρίσκονται πίσω από ορισμένες από αυτές τις αναρτήσεις, ανέφεραν ειδικοί στους Financial Times.

«Θέλουμε να μάθουμε πόσο συνεργάσιμες είναι οι πλατφόρμες», δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ. «Είναι πιθανό να διεξάγονται ρωσικές εκστρατείες παραπληροφόρησης, αλλά οι πλατφόρμες δεν πρέπει να τις ενισχύουν αλγοριθμικά».

Σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Κολόν, ερευνητή στο Πανεπιστήμιο Sciences Po του Παρισιού, που ειδικεύεται στην παραπληροφόρηση, «επιρροές υπέρ του Κρεμλίνου» που συνδέονται με τη ρωσική εκστρατεία Storm-1516 έχουν «ενισχύσει τα γεγονότα και έχουν διαδώσει μια σειρά ψευδών αφηγήσεων». Ανέφερε επίσης το ρωσικό δίκτυο επιρροής Matryoshka. Ωστόσο, τόνισε στους Financial Times, οι φιλορώσοι influencers «δεν βρίσκονται στην πηγή της διαδήλωσης, ούτε έχουν επηρεάσει την πορεία των γεγονότων».

Κυβερνήσεις, μεταξύ των οποίων και η γαλλική, έχουν ζητήσει από τις υπηρεσίες πληροφοριών να διερευνήσουν εάν ρώσοι πράκτορες διαδραμάτισαν πιο ενεργό ρόλο στην άμεση υποκίνηση της βίας στους δρόμους. Ενας ανώτερος ευρωπαίος αξιωματούχος των υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσε στους FT ότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία για τέτοιου είδους προκλήσεις. Οι ρωσικές προσπάθειες παραπληροφόρησης ήταν κυρίως αντιδραστικές και διεξάγονταν στο Διαδίκτυο, ανέφεραν, προσθέτοντας όμως ότι οι γαλλικές έρευνες βρίσκονται σε αρχικό στάδιο ερευνών.

Στην Ιταλία, όπου επίσης σημειώθηκαν βίαιες διαδηλώσεις το Σαββατοκύριακο, ο υπουργός Αμυνας Γκουίντο Κροσέτο απέδωσε τις αναταραχές σε «έναν υβριδικό πόλεμο που κάποιος διεξάγει εναντίον των εθνών μας μέσω μη συμβατικών εργαλείων όπως το TikTok, τα κοινωνικά δίκτυα και το YouTube, χωρίς η Δύση να το συνειδητοποιεί ή ακόμη και να αντιδρά».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συναντήθηκε αυτή την εβδομάδα με τις γαλλικές Αρχές για να συζητήσει τη συνεργασία με πλατφόρμες κοινωνικών μέσων, συμπεριλαμβανομένου του X του Ελον Μασκ, οι οποίες έχουν επιτρέψει σε ρατσιστικά και βίαια μηνύματα να γίνουν viral.

Το Βέλγιο, όπου επίσης σημειώθηκαν βίαια επεισόδια το Σαββατοκύριακο, επρόκειτο επίσης να συζητήσει τον ρόλο του κινεζικού TikTok, όπως ανέφερε εκπρόσωπος του υπουργείου Εσωτερικών.

Οι ρυθμιστικές Αρχές ζήτησαν από διαδικτυακές αγορές όπως η Amazon και η Vinted να αποκλείσουν την πώληση αγαθών που φαίνεται να έχουν λεηλατηθεί. Οι Financial Times εντόπισαν αρκετούς λογαριασμούς που δημοσίευσαν βίαιο περιεχόμενο, συμπεριλαμβανομένων βίντεο που ισχυρίζονταν ψευδώς ότι προέρχονταν από τη Γαλλία και συγκέντρωσαν εκατομμύρια προβολές.

Λογαριασμός στο X με 5.000 ακολούθους δημοσίευσε ένα βίντεο με διαδηλωτές να ρίχνουν πυροτεχνήματα, το οποίο προβλήθηκε σχεδόν έξι εκατομμύρια φορές. Το βίντεο είχε στην πραγματικότητα γυριστεί το 2024 κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στην Τιφλίδα της Γεωργίας.

Σύμφωνα με τη διπλωματική υπηρεσία της ΕΕ, η Γαλλία είναι η δεύτερη χώρα στην Ευρώπη, μετά την Ουκρανία, που αποτελεί στόχο κρατικά υποκινούμενης χειραγώγησης πληροφοριών. Ρώσοι πράκτορες έχουν οργανώσει και στο παρελθόν προκλήσεις στη Γαλλία: το 2023, άτομα που θεωρούνται ρώσοι πράκτορες ψέκασαν μπλε «Αστέρια του Δαβίδ» σε διάφορα σημεία του Παρισιού, ξυπνώντας μνήμες από τις διώξεις των Εβραίων κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος.

Ο στόχος των γκράφιτι, τα οποία αρχικά παρουσιάστηκαν στον Τύπο ως αντισημιτικό περιστατικό, ήταν να διασπείρουν διχασμό, σύμφωνα με τον οργανισμό παρακολούθησης της παραπληροφόρησης Viginum. Ο Κολόν από το Sciences Po ανέφερε ότι υπάρχουν ενδείξεις για επιχειρήσεις επιρροής από το Ιράν και την Αλγερία στη Γαλλία.

«Η αλληλεπίδραση μεταξύ influencers, αλγορίθμων και επιχειρήσεων ξένων κρατών μπορεί να οδηγήσει σε ακραία αστάθεια, προκαλώντας βίαιη συμπεριφορά που τροφοδοτείται από τη ραγδαία διάδοση περιεχομένου με έντονο συναισθηματικό φορτίο», είπε. Ο Κολόν ανέφερε τον λογαριασμό του γαλλοϊρανού influencer Σαχίν Χαζάμι ως παράδειγμα που εικάζεται ότι σχετίζεται με το Ιράν.

Ο Χαζάμι ασκεί επί του παρόντος έφεση κατά της ποινής που του επέβαλε πρωτοβάθμιο δικαστήριο για υποκίνηση τρομοκρατίας λόγω αναρτήσεων υπέρ της Χαμάς. Ο ίδιος δημοσίευσε διάφορα βίντεο σχετικά με τις διαδηλώσεις στη Γαλλία, μεταξύ των οποίων και ένα με αστυνομικούς να ξυλοκοπούν διαδηλωτές. Μόνο ένα από αυτά συγκέντρωσε τέσσερα εκατομμύρια προβολές στο X.

Ο ίδιος αρνήθηκε κατηγορηματικά τις κατηγορίες ότι είναι ξένος πράκτορας και δήλωσε ότι οι κατηγορίες διαδίδονται από άτομα που έχουν δεσμούς με ξένα κράτη, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και ισραηλινών ομάδων πίεσης. «Η πολιτική μου στάση υπέρ της Παλαιστίνης χρησιμοποιείται συστηματικά για τη δυσφήμισή μου», τόνισε, εξηγώντας ότι είναι ανεξάρτητος δημοσιογράφος.

Οι Αρχές θα εστιάσουν ιδιαίτερα σε ακροαριστερές ομάδες που φαίνεται να αποτελούν την κινητήρια δύναμη πίσω από πολλές από τις εκστρατείες παραπληροφόρησης, ανέφερε ο αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών στους FT. Η αξιοποίηση τέτοιων κινημάτων ως όπλου αποτελεί «μέρος του σχεδίου δράσης», είπε ο αξιωματούχος, αλλά διευκρίνισε ότι προς το παρόν η απλούστερη εξήγηση είναι ο εγχώριος πολιτικός ριζοσπαστισμός.

Οι αξιωματούχοι έχουν γενικά επισημάνει πως, ενώ υπήρχαν ενδείξεις παραπληροφόρησης και ξένης επιρροής από κρατικούς παράγοντες, δεν κατέστη σαφές αν αυτές είχαν σημαντική επίδραση. «Εχουμε μια αυθεντική κινητοποίηση ανθρώπων που είναι εξοργισμένοι με τους θεσμούς λόγω των δικαιολογημένων παραπόνων τους, και ξένοι κρατικοί παράγοντες προσπαθούν να την ενισχύσουν», δήλωσε ένας άλλος ευρωπαίος αξιωματούχος των υπηρεσιών πληροφοριών. «Ο ρόλος τους δεν πρέπει να υπερεκτιμηθεί. Θα ήταν πάρα πολύ απλοϊκό να πούμε ότι αυτό οφείλεται στους Ρώσους».

Η ΕΕ συζήτησε επίσης τη συνεργασία ανάμεσα στην αστυνομία και τις διαδικτυακές πλατφόρμες για τον εντοπισμό βανδάλων. Τη Δευτέρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συναντήθηκε με τη γαλλική ρυθμιστική Αρχή για τα ΜΜΕ, ενώ την Τρίτη συναντήθηκαν εκπρόσωποι των Αρχών όλων των κρατών-μελών που είναι αρμόδιες για την επιβολή της νομοθεσίας στον ψηφιακό χώρο.

Η Κομισιόν ανέφερε ότι προς το παρόν η κατάσταση αντιμετωπίζεται από τις εθνικές Αρχές, αλλά οι Βρυξέλλες θα παρέμβουν εάν ο κίνδυνος γίνει «συστημικός» και οι διαδικτυακές πλατφόρμες δεν συνεργαστούν. «Οι πλατφόρμες πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι αλγόριθμοί τους δεν χρησιμοποιούνται καταχρηστικά σε ένα τέτοιο πλαίσιο. Αυτό περιλαμβάνει οποιαδήποτε απόπειρα ενίσχυσης τέτοιου είδους βίας και περιστατικών», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Τομάς Ρενιέ. «Η βία που εκδηλώνεται εκτός διαδικτύου δεν πρέπει να ενισχύεται αλγοριθμικά ή να ενθαρρύνεται στο ίντερνετ».

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google