Ο οικονομικός λογαριασμός του πολέμου στο Ιράν

Ο πόλεμος δεν μετριέται μόνο σε βόμβες, απώλειες και κατεστραμμένες υποδομές. Μετριέται και στην τιμή που πληρώνουμε στην αντλία, στον λογαριασμό του φυσικού αερίου και, λίγο αργότερα, στο κόστος των προϊόντων που φτάνουν στο ράφι. Εξι μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, ο οικονομικός λογαριασμός διογκώνεται και οι επιπτώσεις έχουν ήδη περάσει πολύ πέρα από τη Μέση Ανατολή.

Η ενέργεια παίρνει φωτιά

Η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών έχει προκαλέσει νέα άνοδο στις τιμές των καυσίμων και του φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Στην Ιταλία, χαρακτηριστικό παράδειγμα της πίεσης που δέχονται οι ευρωπαϊκές οικονομίες, η μέση τιμή της βενζίνης έφτασε στα 2,124 ευρώ το λίτρο, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2022.

Οπως γράφει στην Corriere della Sera η Ελενα Τεμπάνο, η αύξηση φτάνει τα 14 λεπτά το λίτρο. Στο ντίζελ εξακολουθεί να ισχύει η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης κατά 17 λεπτά το λίτρο, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Το μέτρο, ωστόσο, εκπνέει σε λίγες ημέρες, εκτός αν ανανεωθεί. Χωρίς αυτό η μέση τιμή θα έφτανε τα 2,316 ευρώ το λίτρο, ξεπερνώντας κατά πολύ το προηγούμενο ρεκόρ των 2,229 ευρώ, που είχε καταγραφεί στις 17 Μαρτίου 2022.

Ανοδικά κινείται και το φυσικό αέριο. Στις 2 Σεπτεμβρίου η τιμή του TTF στο Αμστερνταμ ξεπέρασε τα 75 ευρώ ανά μεγαβατώρα, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2023. Σε σχέση με την έναρξη των επιθέσεων κατά του Ιράν η τιμή έχει πλέον υπερδιπλασιαστεί, προμηνύοντας ακριβότερους λογαριασμούς θέρμανσης τον ερχόμενο χειμώνα.

14 δισεκατομμύρια μόνο στην Ιταλία

Το πρόβλημα, όμως, δεν σταματά στην ενέργεια. Η Ελενα Τεμπάνο επισημαίνει ότι η αύξηση του κόστους των καυσίμων και της ενέργειας δεν επιβαρύνει μόνο άμεσα τα νοικοκυριά. Μεταφέρεται στην παραγωγή και στη διανομή, ανεβάζοντας σταδιακά το κόστος σχεδόν όλων των υπόλοιπων αγαθών και υπηρεσιών.

Ετσι δημιουργείται ο κίνδυνος ενός νέου κύματος ανατιμήσεων, με τον πόλεμο να μετατρέπεται από γεωπολιτική σύγκρουση σε καθημερινή οικονομική πίεση για εκατομμύρια καταναλωτές.

Τα στοιχεία από την Ιταλία αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Σύμφωνα με την Εθνική Συνομοσπονδία Χειροτεχνίας (CNA), η σύγκρουση έχει ήδη κοστίσει στη χώρα   

Από την 1η Μαρτίου έως τις 31 Αυγούστου η πρόσθετη επιβάρυνση πολιτών και επιχειρήσεων για καύσιμα, ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο υπολογίζεται σε περίπου 11,6 δισ. ευρώ σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη της κρίσης. Σε αυτά προστίθενται άλλα 2,3 δισ. ευρώ από κρατικές παρεμβάσεις, όπως μειώσεις φόρων στα καύσιμα, φορολογικές ελαφρύνσεις και άλλα μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων της ακρίβειας.

Δεν προκαλεί, επομένως, έκπληξη το γεγονός ότι η αύξηση του κόστους ζωής αποτελεί πλέον μία από τις βασικές ανησυχίες, όχι μόνο των Ιταλών, αλλά και πολλών Ευρωπαίων, καθώς οι ανατιμήσεις σε ενέργεια, καύσιμα και βασικά αγαθά πιέζουν ολοένα περισσότερο τα νοικοκυριά. 

Και οι ΗΠΑ πληρώνουν

Η Ευρώπη καλείται να πληρώσει τις συνέπειες ενός πολέμου που δεν επέλεξε, αλλά βρέθηκε αντιμέτωπη με τις επιπτώσεις του. Την ίδια ώρα, όμως, το κόστος είναι τεράστιο και για τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες ξεκίνησαν τη σύγκρουση θεωρώντας ότι θα μπορούσαν να την ολοκληρώσουν μέσα σε λίγες εβδομάδες, αλλά εξακολουθούν να πολεμούν.

Το New Yorker επιχείρησε να υπολογίσει το οικονομικό τίμημα, συνυπολογίζοντας τις στρατιωτικές δαπάνες, την άνοδο των τιμών της ενέργειας και τις έμμεσες επιβαρύνσεις, όπως η αύξηση των επιτοκίων.

Μόνο οι αμερικανικές στρατιωτικές δαπάνες εκτιμώνται μεταξύ 80 και 100 δισ. δολαρίων. Από αυτά, περίπου 26 δισ. αφορούν πυρομαχικά, ενώ άλλα 9,2 δισ. σχετίζονται με τις ζημιές που προκάλεσαν οι ιρανικοί βομβαρδισμοί σε αμερικανικές βάσεις στο Μπαχρέιν, στο Κατάρ, στη Σαουδική Αραβία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, αρκεί μια σύγκριση: ένας ολόκληρος ετήσιος ιταλικός κρατικός προϋπολογισμός είναι περίπου 30 δισ. ευρώ, δηλαδή γύρω στα 35 δισ. δολάρια.

93 δισεκατομμύρια στην ενέργεια

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η πρόσθετη επιβάρυνση των Αμερικανών για την ενέργεια. Σύμφωνα με το Climate Solutions Lab του Watson School of International and Public Affairs του Πανεπιστημίου Μπράουν, η αύξηση στις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ έχει κοστίσει στους Αμερικανούς περίπου 93 δισ. δολάρια από την έναρξη του πολέμου.

Στον λογαριασμό προστίθεται και ο πληθωρισμός, ο οποίος έχει αυξηθεί κατά περίπου μία ποσοστιαία μονάδα από την έναρξη της σύγκρουσης και βρίσκεται πλέον στο 3,4%, αλλά και η άνοδος των επιτοκίων.

Σύμφωνα με τον Μαρκ Ζάντι, επικεφαλής οικονομολόγο της Moody’s Analytics, κάθε αμερικανική οικογένεια πληρώνει ήδη κατά μέσο όρο 200 δολάρια περισσότερα τον μήνα εξαιτίας των έμμεσων συνεπειών ενός πολέμου που δεν δείχνει ακόμη να έχει ορατό τέλος.

Ο λογαριασμός μεγαλώνει

Ο πραγματικός λογαριασμός δεν έχει ακόμη κλείσει. Οσο η σύγκρουση παρατείνεται, η ενέργεια παραμένει ο βασικός μηχανισμός μετάδοσης της κρίσης στην παγκόσμια οικονομία. Και κάπως έτσι, ένας πόλεμος που ξεκίνησε χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ καταλήγει να γίνεται αισθητός στο πορτοφόλι εκατομμυρίων ανθρώπων – με το τελικό κόστος να παραμένει άγνωστο.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google