Ο Ελον Μασκ εδωσε $500 εκατ. αλλά δεν αγόρασε τίποτα

Με 474 εκατ. δολάρια, μπορεί κανείς να αγοράσει 12.814 Tesla Model 3 ή 2.724 χρόνια μισθού ενός μέσου αμερικανού γερουσιαστή. Για τον Ελον Μασκ, το ποσό εξασφάλισε μια απογοητευτική εκλογική βραδιά, γράφει το Atlantic.

Φέτος έγινε ο μεγαλύτερος μεμονωμένος χρηματοδότης εκλογικών αναμετρήσεων στην ιστορία των ΗΠΑ. Οι δωρεές του αντιστοιχούσαν περίπου στο ένα τέταρτο των συνολικών χρηματοδοτήσεων που έλαβαν οι Ρεπουμπλικανοί το 2026.

Περισσότερα από 168 εκατ. δολάρια πήγαν σε επιτροπές που στήριζαν τον Κεν Πάξτον, υποψήφιο για τη Γερουσία στο Τέξας, ο οποίος ηττήθηκε από τον Δημοκρατικό Τζέιμς Ταλαρίκο. Ο τελευταίος έγινε ο πρώτος Δημοκρατικός γερουσιαστής της πολιτείας εδώ και 38 χρόνια. Ο Μασκ έδωσε επίσης 216 εκατ. δολάρια στη δική του πολιτική επιτροπή, την America PAC, κυρίως και για διαφημίσεις και προεκλογικές εξορμήσεις. Σε τίποτε από αυτά, όμως, τα χρήματα δεν έφεραν το επιθυμητό αποτέλεσμα, γράφει το Atlantic.

Η ήττα θα μπορούσε να θεωρηθεί απόρριψη του ίδιου του Μασκ και των πολιτικών θέσεων που εκπροσωπεί. Παρότι συνέβαλε στη νίκη του Ντόναλντ Τραμπ το 2024, τα τελευταία δύο χρόνια έχει υποστεί πολιτικές αποτυχίες, με κορυφαία την καταστροφική εμπλοκή του στο υπουργείο Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας (DOGE). Το 2025 είχε χρηματοδοτήσει ανεπιτυχώς υποψήφιο για το Ανώτατο Δικαστήριο του Ουισκόνσιν. Στο Τέξας, η παρέμβασή του ίσως λειτούργησε εις βάρος του Πάξτον, ενισχύοντας την εντύπωση ότι ένας τεχνολογικός ολιγάρχης επιχειρούσε να αγοράσει τις εκλογές. Ο Ταλαρίκο έκανε τους δισεκατομμυριούχους κεντρικό θέμα της εκστρατείας του. «Δεν θα μας κατακτήσετε», είπε στην επινίκια ομιλία του, απευθυνόμενος στους μεγάλους δωρητές.

Ο Μασκ ήταν ο πιο προβεβλημένος εκπρόσωπος μιας ευρύτερης συμμαχίας στελεχών και επενδυτών της Σίλικον Βάλεϊ που στήριξαν τη δεύτερη θητεία Τραμπ. Η τεχνολογική Δεξιά προσδοκούσε ευνοϊκή νομοθεσία για τα κρυπτονομίσματα και ελάχιστους περιορισμούς στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Παράλληλα, το MAGA προσέφερε πολιτική κάλυψη στην επιθετική αντι-woke ρητορική της. Ο Τραμπ έβαλε ανθρώπους της τεχνολογίας σε κυβερνητικές θέσεις, ενώ μέσω του DOGE ο Μασκ και μη εκλεγμένοι συνεργάτες του απέκτησαν πρόσβαση σε κρατικές υπηρεσίες, δεδομένα και προσωπικό. Το Atlantic χαρακτηρίζει την εξέλιξη «πρωτοφανή γραφειοκρατική εκτροπή».

Οι εκλογές έδειξαν, ωστόσο, ότι αυτή η σύμπλευση έχει κόστος. Οι ψηφοφόροι απέρριψαν σχεδόν όλες τις πρωτοβουλίες υπέρ της δημιουργίας κέντρων δεδομένων και τους υποψηφίους που τις υποστήριζαν. Στις δημοσκοπήσεις εξόδου εξέφρασαν έντονη ανησυχία για τη διαφθορά στην κυβέρνηση και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο Μασκ συγκεντρώνει πάνω του όσα φαίνεται να έχουν κουράσει τους Αμερικανούς: ολιγαρχικό πλούτο, κέντρα δεδομένων, ανεξέλεγκτη ΤΝ, MAGA και πελατειακές σχέσεις. Θα χρειαστεί τώρα να προσαρμοστεί σε ένα Κογκρέσο που μπορεί να αντιμετωπίζει εχθρικά τα συμφέροντά του. Ο ίδιος διέγραψε την προτροπή «Ψηφίστε Ρεπουμπλικανούς σήμερα!» μόλις έγιναν γνωστά τα αποτελέσματα.

Μια άλλη ανάγνωση, σημειώνει το Atlantic, είναι ότι οι τεράστιες προεκλογικές δαπάνες έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα, ιδίως σε ενδιάμεσες εκλογές με μια αντιδημοφιλή κυβέρνηση. Ισως κανένα ποσό να μην αρκούσε για να εκλεγεί ένας τόσο προβληματικός υποψήφιος όπως ο Πάξτον. Σε κάθε περίπτωση, η δαπάνη του Μασκ δοκίμασε τα όρια της πολιτικής επιρροής, της δημοφιλίας και την οικονομικής του ισχύος. Τα αποτελέσματα ήταν απογοητευτικά.

Τον Μάιο του 2025 είχε δηλώσει ότι θα περιόριζε τις πολιτικές δωρεές του. Τι τον έκανε να αλλάξει γνώμη; Υπήρχαν, γράφει το Atlantic, οικονομικά κίνητρα: η SpaceX και η Tesla εδρεύουν στο Τέξας, ενώ ένα Ρεπουμπλικανικό Κογκρέσο θα μπορούσε να διευκολύνει την εξασφάλιση κρατικών συμβολαίων και να αποτρέψει ρυθμίσεις για την ΤΝ. Υπήρχαν και ιδεολογικά κίνητρα, καθώς οι αναρτήσεις του αποκαλύπτουν τις δεξιές, αντιμεταναστευτικές και αντι-woke απόψεις του. Υπήρχε, τέλος, η επιθυμία να γίνει πολιτικός ρυθμιστής, να αποδείξει ότι μπορεί να αναδεικνύει νικητές και να εξασφαλίσει την εύνοια των Ρεπουμπλικανών.

Ισως, όμως, το σημαντικότερο κίνητρο ήταν η προστασία του από τον κυβερνητικό έλεγχο. Δημοκρατικοί βουλευτές έχουν ήδη ζητήσει έρευνες για τις εταιρείες και τις συμβάσεις του, καθώς και για τη δράση του στο DOGE. Ο Τραμπ έφτασε πρόσφατα να δηλώσει ότι θα μπορούσε να του απονείμει χάρη, όπως και σε συνεργάτες του.

Το ότι τα χρήματα δεν εξασφάλισαν τις νίκες που ήθελε έχει σημασία. Δεν σημαίνει, όμως, ότι ο Μασκ έχασε την κεντρική θέση του. Οπως προειδοποιεί το Atlantic, διαθέτει τόσο μεγάλη περιουσία, ώστε μπορεί μόνος του να στήσει αυτό που το Wired αποκάλεσε «σκιώδη Εθνική Επιτροπή των Ρεπουμπλικανών». Και το έκανε ξοδεύοντας μόλις το ένα εικοστό του ενός τοις εκατό της περιουσίας του. Για έναν άνθρωπο με περιουσία ενός εκατομμυρίου δολαρίων, το αντίστοιχο ποσό θα ήταν περίπου 500 δολάρια.

Το Atlantic υπενθυμίζει ότι ο πλούτος του Μασκ λειτουργεί ως απρόβλεπτη δύναμη. Η αγορά του Twitter έμοιαζε επιχειρηματικό λάθος: η πλατφόρμα δεν είχε βιώσιμο μοντέλο και οι διαφημιζόμενοι απομακρύνθηκαν. Ομως ο στόχος δεν ήταν απλώς το κέρδος. Ο Μασκ ήθελε να μετατρέψει το μέσο σε πολιτικό όπλο και να γίνει κεντρικός παράγοντας της δημόσιας συζήτησης, προβάλλοντας στη Δεξιά ως υπερασπιστής της ελευθερίας του λόγου απέναντι στον «ιό της woke νοοτροπίας».

Οι δωρεές του ακολουθούν την ίδια λογική: επηρεάζουν όσα βλέπουν οι ψηφοφόροι στις διαφημίσεις, αλλά στέλνουν και το μήνυμα ότι μπορεί να αγοράσει ασυλία με χρήματα που για τον ίδιο είναι σχεδόν αμελητέα. Ο Μασκ ξέρει να δημιουργεί θέαμα και να επιβάλλει την αφήγηση. Ισως ήθελε να είναι ο πρωταγωνιστής μιας εκλογικής αναμέτρησης στην οποία δεν ήταν υποψήφιος.

Κανείς δεν ξέρει τι θα ακολουθήσει. Μπορεί να υπάρξουν περιορισμοί και ρυθμιστικές παρεμβάσεις, ενώ ο ίδιος ήδη προβάλλει την ιδέα να μεταφέρει κέντρα δεδομένων στο Διάστημα. Το συμπέρασμα του Atlantic είναι ότι οι ψηφοφόροι έκαναν αυτό που επενδυτές και πολιτικοί δεν είχαν καταφέρει: απέρριψαν την εικόνα του Μασκ ως υπερανθρώπου που μπορεί, χάρη στον πλούτο του, να μετατρέπει κάθε ιδιοτροπία του σε πραγματικότητα.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google