Ουκρανία: Απέστειλε 773 δείγματα στην Παγκόσμια Τράπεζα Σπόρων του Σβάλμπαρντ

Προκειμένου να προστατεύσει την αγροτική της κληρονομιά από τις συνέπειες του πολέμου, η Ουκρανία απέστειλε 773 δείγματα σπόρων στην Παγκόσμια Τράπεζα Σπόρων του Σβάλμπαρντ, στο νορβηγικό αρχιπέλαγος της Αρκτικής.

Πρόκειται για την πρώτη κατάθεση ουκρανικών σπόρων στην εγκατάσταση από το 2012, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Γεωργίας της Νορβηγίας στις 14 Οκτωβρίου.

Η αποστολή των 773 δειγμάτων σπόρων στην Αρκτική

Η πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ουκρανία, η οποία συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες αγροτικές δυνάμεις της Ευρώπης.

Οι πολεμικές επιχειρήσεις και οι ρωσικοί βομβαρδισμοί έχουν ήδη προκαλέσει ζημιές σε υποδομές που σχετίζονται με τη διατήρηση της γενετικής ποικιλότητας των καλλιεργειών της χώρας.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Γεωργίας της Νορβηγίας, η αποστολή των 773 δειγμάτων σπόρων περιλαμβάνει:

• Ποικιλίες ηλίανθου.

• Ποικιλίες δημητριακών.

• Ποικιλίες φαγόπυρου.

• Ποικιλίες κτηνοτροφικών φυτών.

Το «θησαυροφυλάκιο» σπόρων στο Σβάλμπαρντ

Η Παγκόσμια Τράπεζα Σπόρων του Σβάλμπαρντ βρίσκεται σε ορεινή περιοχή, σε απόσταση λίγο μεγαλύτερη των 1.000 χιλιομέτρων από τον Βόρειο Πόλο.

Πρόκειται για μια διεθνή εγκατάσταση που δημιουργήθηκε με στόχο τη μακροχρόνια διαφύλαξη της παγκόσμιας γεωργικής βιοποικιλότητας απέναντι σε πολέμους, φυσικές καταστροφές, ασθένειες και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Χαρακτηριστικά της εγκατάστασης:

• Ίδρυση: Εγκαινιάστηκε το 2008 με χρηματοδότηση της Νορβηγίας.

• Υποδομή: Αποτελείται από τρεις υπόγειους, ψυχόμενους θαλάμους ασφαλείας.

• Περιεχόμενο: Φιλοξενεί σήμερα περισσότερα από 1,4 εκατομμύρια δείγματα σπόρων που έχουν κατατεθεί από διάφορες χώρες και οργανισμούς.

• Καθεστώς: Οι σπόροι παραμένουν στη διάθεση των οργανισμών που τους κατέθεσαν, οι οποίοι μπορούν να τους ανακτήσουν ανά πάσα στιγμή, λειτουργώντας ως εφεδρική αποθήκη γενετικού υλικού.

• Προστασία: Βρίσκεται κάτω από το μόνιμα παγωμένο έδαφος και σε υψόμετρο που το προστατεύει από την άνοδο της στάθμης των ωκεανών, αντέχοντας σε καταστροφές ακόμη και αν προκληθεί βλάβη στο σύστημα ψύξης.

Παρά τις αυστηρές προδιαγραφές, το 2016 νερά εισχώρησαν στη σήραγγα πρόσβασης της εγκατάστασης λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, χωρίς να φτάσουν στους χώρους αποθήκευσης των σπόρων. Το περιστατικό αυτό οδήγησε στην πραγματοποίηση έργων στεγανοποίησης και ενίσχυσης των υποδομών, με κόστος περίπου 20 εκατομμύρια ευρώ.

Ο πόλεμος και η απειλή για τη γενετική κληρονομιά της Ουκρανίας

Η Ουκρανία είναι γνωστή ως ο «σιτοβολώνας της Ευρώπης», χάρη στην εκτεταμένη γεωργική της παραγωγή και τον σημαντικό ρόλο της στις διεθνείς αγορές αγροτικών προϊόντων. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), η χώρα διαθέτει μια ιδιαίτερα σημαντική γενετική συλλογή, η οποία περιλαμβάνει περισσότερα από 154.000 δείγματα και αντιπροσωπεύει περίπου 2.000 είδη.

Ωστόσο, η ρωσική εισβολή έχει θέσει σε κίνδυνο σημαντικό μέρος αυτής της υποδομής:

• Η εθνική τράπεζα γενετικού υλικού της χώρας, η οποία βρίσκεται στο Χάρκοβο στην ανατολική Ουκρανία, υπέστη ζημιές σε κτήρια και εγκαταστάσεις της από ρωσικούς βομβαρδισμούς το 2022.

• Στη συνέχεια, η συλλογή μεταφέρθηκε στη δυτική Ουκρανία, μακριά από το μέτωπο, όπως ανέφερε το νορβηγικό Υπουργείο Γεωργίας.

Η μεταφορά των 773 δειγμάτων στο Σβάλμπαρντ αποτελεί ένα επιπλέον μέτρο προστασίας, καθώς εξασφαλίζει ότι μέρος του πολύτιμου γενετικού υλικού της Ουκρανίας θα φυλάσσεται εκτός της εμπόλεμης ζώνης, όπως αναφέρει η ιστοσελίδα midilibre.