Οι Χούθι φέρνουν τη Σαουδική Αραβία μπροστά σε δύσκολες αποφάσεις

Σοβαρό πλήγμα στην εικόνα σταθερότητας που επιχειρεί να προβάλει διεθνώς η Σαουδική Αραβία συνιστούν οι πρόσφατες επιθέσεις των Χούθι, οι οποίες αναδεικνύουν παράλληλα την αυξανόμενη επιχειρησιακή ισχύ των ανταρτών της Υεμένης.

Η πυραυλική επίθεση στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ το Σάββατο (10/10), με απολογισμό 13 νεκρούς, μεταξύ των οποίων και έναν ανώτερο κληρικό από το Μπαγκλαντές, έχει προκαλέσει σοκ στον μουσουλμανικό κόσμο, όπως υπογραμμίζεται σε δημοσίευμα των Times.

Στο οπτικό υλικό από την επίθεση καταγράφονται μουσουλμάνοι προσκυνητές, ντυμένοι με τα χαρακτηριστικά λευκά ενδύματα που συμβολίζουν την ταπεινότητα, να περιμένουν στην ουρά του αεροδρομίου τη στιγμή που πλήττεται από πύραυλο των Χούθι. Οι αντάρτες, που αυτοαποκαλούνται επισήμως «Πρωταθλητές του Αλλάχ» και παρουσιάζουν τον ηγέτη τους ως πρόσωπο που χαίρει της θεϊκής εύνοιας, βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής για την αιματηρή δράση τους.

Τη Δευτέρα (12/10) οι σαουδαραβικές αρχές ανακοίνωσαν ότι το αεροδρόμιο, το οποίο αποτελεί τον βασικό κόμβο σύνδεσης της πρωτεύουσας με τον υπόλοιπο κόσμο λόγω της γεωγραφικής απομόνωσής της στην έρημο, θα παραμείνει κλειστό για κάποιο διάστημα. Από την πλευρά του, ο υπουργός Ενέργειας της χώρας, πρίγκιπας Αμπντουλαζίζ μπιν Σαλμάν αλ Σαούντ, προειδοποίησε για μια «σοβαρή απάντηση» στην επίθεση των Χούθι.

Ωστόσο ούτε ο ίδιος ούτε ο de facto ηγέτης του βασιλείου, ο διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, έδωσαν ενδείξεις για τη μορφή που θα μπορούσαν να λάβουν τα αντίποινα. Η αβεβαιότητα αυτή εντείνει τα ερωτήματα για την πορεία μιας σύγκρουσης με τους Χούθι που διαρκεί σχεδόν 12 χρόνια, έχει προκαλέσει εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους και, αντί να αποδυναμώσει τους αντάρτες, έχει ενισχύσει τη θέση τους.

Η προειδοποίηση του σαουδάραβα υπουργού διατυπώθηκε στο πλαίσιο του συνεδρίου WPC Energy Congress, που πραγματοποιείται στο Ριάντ και αποτελεί μία από τις δύο σημαντικές διεθνείς διοργανώσεις που έχουν προγραμματιστεί στην πόλη αυτόν τον μήνα. Η δεύτερη είναι η διάσκεψη Future Investment Initiative, την οποία οι διοργανωτές αποκαλούν «Νταβός της ερήμου». Η εκδήλωση προσελκύει κορυφαίους χρηματοοικονομικούς παράγοντες, καθώς και υψηλόβαθμους αξιωματούχους από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία, αποτελώντας βασικό μέσο προβολής της νέας, φιλικής προς τις επιχειρήσεις Σαουδικής Αραβίας, που επιδιώκει να οικοδομήσει ο διάδοχος του θρόνου.

Η συγκυρία, ωστόσο, είναι ιδιαίτερα δυσμενής. Διεθνείς αεροπορικές εταιρείες έχουν ακυρώσει πτήσεις, η βρετανική κυβέρνηση έχει προειδοποιήσει τους πολίτες της να αποφεύγουν τις αεροπορικές μετακινήσεις προς το Ριάντ, ενώ η αμερικανική πρεσβεία ενημέρωσε ότι οι εργαζόμενοι της κυβέρνησης των ΗΠΑ χρειάζονται ειδική άδεια για να χρησιμοποιήσουν οποιοδήποτε αεροδρόμιο της Σαουδικής Αραβίας.

Η νέα κλιμάκωση ξεκίνησε τον Ιούνιο, όταν το Ριάντ ενέτεινε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, παρά το γεγονός ότι η σύγκρουση είχε θεωρητικά εισέλθει σε περίοδο παύσης μετά την εκεχειρία του 2022. Παρ’ όλα αυτά, η σαουδαραβική ηγεσία αιφνιδιάστηκε από την απάντηση των Χούθι. Σύμφωνα με πληροφορίες, πριν από την επίθεση του Σαββάτου δεν ακούστηκε προειδοποιητικός συναγερμός, ενώ επρόκειτο για το τρίτο πλήγμα στο αεροδρόμιο μέσα σε μία εβδομάδα.

Την Πέμπτη (08/10) πύραυλος των Χούθι είχε καταστρέψει επιβατικό αεροσκάφος στον διάδρομο του αεροδρομίου σκοτώνοντας τον πιλότο και δύο ακόμη ανθρώπους. Λίγες ημέρες νωρίτερα, άλλη επίθεση είχε προκαλέσει τον θάνατο ενός ανθρώπου στον ίδιο χώρο.

Η κλιμάκωση είχε αρχικά πυροδοτηθεί από σαουδαραβικό πλήγμα σε αεροδρόμιο που ελέγχουν οι Χούθι, με στόχο να εμποδιστεί η προσγείωση αεροσκάφους από το Ιράν. Η Τεχεράνη στηρίζει εδώ και χρόνια τους αντάρτες, οι οποίοι έχουν αναπτύξει παράλληλα αρκετά στενές σχέσεις με την Αλ Κάιντα στη Σομαλία.

Η ιρανική υποστήριξη έχει συμβάλει στην ενίσχυση της αντοχής των Χούθι απέναντι τόσο στη Σαουδική Αραβία όσο και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία διαδραμάτισαν επίσης σημαντικό ρόλο στον πόλεμο της Υεμένης. Με αυτόν τον τρόπο η Τεχεράνη διατηρεί ένα προγεφύρωμα με στρατηγική θέση κοντά στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ η Υεμένη έχει εμπλακεί ακόμη βαθύτερα στην ευρύτερη αντιπαράθεση μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και ΗΠΑ.

Η σαουδαραβική επίθεση του Ιουνίου εναντίον των Χούθι είχε ως στόχο να καταδείξει την υπεροχή του βασιλείου. Το Ριάντ είχε μόλις παραμερίσει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μέχρι πρότινος στρατιωτικό σύμμαχό του στην Υεμένη, και επεδίωκε να στείλει μήνυμα στην Τεχεράνη ότι η χώρα αποτελεί πεδίο στρατηγικής επιρροής της Σαουδικής Αραβίας, και όχι τρίτων δυνάμεων.

Οι δύο αυτές εξελίξεις αποδείχθηκαν καθοριστικές. Με την αποχώρηση των Εμιράτων, μαζί με τα επιθετικά ελικόπτερα Απάτσι και το κέντρο διοίκησής τους στη Μόκα, πόλη στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, οι Χούθι εκμεταλλεύθηκαν το κενό ασφαλείας και άρχισαν να προελαύνουν τον Σεπτέμβριο. Κατέλαβαν τη Μόκα και την περιοχή γύρω από τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ένα κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα που ελέγχει την πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα και, στη συνέχεια, στη Διώρυγα του Σουέζ.

Παράλληλα, οι Χούθι έχουν αρχίσει να στοχοποιούν σαουδαραβικά πετρελαιοφόρα, καθώς και έναν αγωγό που διασχίζει τη Σαουδική Αραβία. Στις επιθέσεις κατά του αγωγού φέρονται να συμμετέχουν και συμμαχικές προς το Ιράν ένοπλες ομάδες του Ιράκ. Ο συγκεκριμένος αγωγός επιτρέπει στο Ριάντ να διοχετεύει εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τους κινδύνους που συνδέονται με τα Στενά του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη ασκούσε πιέσεις στους Χούθι να διακόψουν τις μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών Μπαμπ ελ Μαντέμπ και της Ερυθράς Θάλασσας, καθώς εξασθενούσε η δυνατότητά της να ελέγχει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Πλέον η εξέλιξη αυτή φαίνεται να εξυπηρετεί τους ιρανικούς σχεδιασμούς.

Την περασμένη εβδομάδα δυνάμεις της κυβέρνησης της Υεμένης που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία εξαπέλυσαν επιχείρηση για την ανακατάληψη των εδαφών που είχαν περάσει πρόσφατα στον έλεγχο των Χούθι. Η νέα επίθεση στο αεροδρόμιο του Ριάντ εκτιμάται ότι αποτέλεσε απάντηση σε αυτή την επιχείρηση, φέρνοντας το σαουδαραβικό βασίλειο αντιμέτωπο με δύο εξαιρετικά δύσκολες επιλογές.

Η πρώτη είναι να επιδιώξει ειρηνευτική συμφωνία με τους ενισχυμένους αντάρτες και να επιχειρήσει να διαμορφώσει μια ευρύτερη συνεννόηση με το Ιράν, το οποίο παραμένει εγκλωβισμένο στη σύγκρουσή του με τις ΗΠΑ. Μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να εξασφαλίσει στο Ριάντ πολύτιμο χρόνο, αλλά θα είχε κόστος σε επίπεδο διεθνούς κύρους και αποτρεπτικής ισχύος. Παράλληλα, η σαουδαραβική ηγεσία εκτιμά ότι μια συμφωνία ενδέχεται απλώς να αναβάλει τον επόμενο γύρο της σύγκρουσης.

Η δεύτερη επιλογή είναι να συνεχίσει τη στρατιωτική επιχείρηση, ενδεχομένως με τη συμμετοχή πλέον και των ΗΠΑ, επιδιώκοντας να αποδυναμώσει τους Χούθι και να βελτιώσει τη θέση της Σαουδικής Αραβίας σε ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις. Ωστόσο μια τέτοια εξέλιξη ενέχει τον κίνδυνο βαθύτερης εμπλοκής στην Υεμένη και νέων επιθέσεων εναντίον κρίσιμων πολιτικών υποδομών του βασιλείου.

Το βασικό ερώτημα είναι ποιο τίμημα είναι διατεθειμένη να καταβάλει η Σαουδική Αραβία, την ώρα που επιχειρεί να προσελκύσει ξένες επενδύσεις και τουρίστες και να εδραιώσει τη διεθνή εικόνα μιας ασφαλούς και οικονομικά εξωστρεφούς χώρας. Οι επιθέσεις των Χούθι απειλούν πλέον όχι μόνο την ασφάλεια του βασιλείου, αλλά και τον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό του Ριάντ για την περιοχή.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google