ΟΗΕ: Κοινή δήλωση 70 χωρών υπέρ της ενίσχυσης της ατζέντας «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια»

Τη δέσμευση τους για την προστασία των γυναικών και των κοριτσιών στις ένοπλες συγκρούσεις και την ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών στις ειρηνευτικές διαδικασίες επαναβεβαίωσαν 72 χώρες και η Ευρωπαϊκή Ένωση, με κοινή δήλωση που εκφώνησε ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Γιώργος Γεραπετρίτης, στις 27 Οκτωβρίου, με την ευκαιρία της ανοικτής συζήτησης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την ατζέντα «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια».

Η Ελλάδα, μαζί με την Κολομβία, τη Δανία, τη Γαλλία, τη Λετονία, τη Λιβερία, τον Παναμά και το Ηνωμένο Βασίλειο, συγκαταλέγονται επίσης στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας που έχουν συνυπογράψει τις Κοινές Δεσμεύσεις για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια.

«Ζητούμε την πλήρη, ισότιμη, ουσιαστική και ασφαλή συμμετοχή των γυναικών και την ανάληψη ηγετικού ρόλου από αυτές στις ειρηνευτικές διαδικασίες και στη λήψη αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα», υπογραμμίζεται στο κοινό κείμενο.

Οι συνυπογράφοντες στηρίζουν την έκκληση του Γενικού Γραμματέα ώστε οι γυναίκες να αποτελούν «τουλάχιστον το ένα τρίτο των συμμετεχόντων» στις ειρηνευτικές διαδικασίες υπό την ηγεσία ή τη συνδιεύθυνση του ΟΗΕ, ζητώντας την ουσιαστική συμπερίληψή τους ως διαπραγματευτριών, διαμεσολαβητριών και συντελεστριών της οικοδόμησης της ειρήνης.

Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη ενσωμάτωσης της σχετικής ατζέντας σε όλες τις ειρηνευτικές επιχειρήσεις, ακόμη και κατά τις μεταβατικές φάσεις και την αποχώρηση αποστολών, μέσω της διαρκούς παρουσίας και της διατήρησης στις θέσεις τους συμβούλων προστασίας των γυναικών και συμβούλων για θέματα φύλου.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών όλων των γυναικών και των κοριτσιών, σε πλήρη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Επισημαίνοντας τις ιδιαίτερες επιπτώσεις των ένοπλων συγκρούσεων σε αυτές, οι συνυπογράφοντες καλούν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να λάβουν αποτελεσματικά μέτρα για την προστασία τους.

«Καταδικάζουμε όλες τις παραβιάσεις και καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των γυναικών και των κοριτσιών και παραμένουμε προσηλωμένοι στον τερματισμό της ατιμωρησίας, διασφαλίζοντας τη λογοδοσία όλων των δραστών», αναφέρεται στη δήλωση. Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρίζεται η προώθηση στοχευμένων κριτηρίων για την ένταξη σε καταλόγους κυρώσεων του ΟΗΕ, ενώ αναγνωρίζεται το σημαντικό έργο του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και χαιρετίζεται η δημιουργία, νωρίτερα φέτος, δικτύου για τη δίωξη της σεξουαλικής βίας που συνδέεται με συγκρούσεις.

Οι χώρες και η ΕΕ καταδικάζουν «με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο» κάθε περιστατικό σεξουαλικής βίας που συνδέεται με συγκρούσεις, καθώς και όλες τις μορφές σεξουαλικής και έμφυλης βίας. Ζητούν την παροχή ολοκληρωμένης βοήθειας για τη διάσωση ζωών προς τα θύματα και τους επιζώντες, συμπεριλαμβανομένων υπηρεσιών σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης.

Αναγνωρίζουν επίσης το απαραίτητο έργο της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των υπερασπιστριών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των δημοσιογράφων και των ακτιβιστριών για την ειρήνη, δεσμευόμενοι να τις προστατεύσουν «από αντίποινα, απειλές και κάθε μορφή εκφοβισμού που αποσκοπεί στη φίμωση της φωνής τους».

Η δήλωση ζητεί «προβλέψιμη, επαρκή και διαρκή χρηματοδότηση» της ατζέντας για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια, τόσο στο σύστημα του ΟΗΕ όσο και μέσω της επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας που παρέχουν επιμέρους δωρητές. Παράλληλα, ενθαρρύνει όλα τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν ειδικά Εθνικά Σχέδια Δράσης, εξασφαλίζοντας επαρκείς πόρους και αποτελεσματική εφαρμογή.

Ως προς τις αναδυόμενες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης, υπογραμμίζεται ότι πρέπει να αξιοποιούνται για την ενδυνάμωση των γυναικών. Απορρίπτεται η κατάχρησή τους για τη στοχοποίηση γυναικών, περιλαμβανομένων όσων κατέχουν ηγετικές θέσεις, και για τη διάδοση ρητορικής μίσους.

«Δεν είστε μόνες», είναι το μήνυμα προς όλες τις γυναίκες και τα κορίτσια που υποφέρουν από τη μάστιγα του πολέμου. «Εμείς, ως κράτη μέλη, παραμένουμε προσηλωμένοι στη μετατροπή των δεσμεύσεων της ατζέντας για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια σε συγκεκριμένη δράση για την προστασία και τη βελτίωση της θέσης όλων των γυναικών και των κοριτσιών», καταλήγει η δήλωση.

Αναλυτικά οι χώρες που συμμετείχαν στη κοινή δήλωση: Κολομβία, Δανία, Γαλλία, Λετονία, Λιβερία, Παναμάς, Ηνωμένο Βασίλειο, Ελλάδα, Αφγανιστάν, Αλβανία, Ανδόρα, Αρμενία, Αυστραλία, Αυστρία, Μπανγκλαντές, Βέλγιο, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Βραζιλία, Βουλγαρία, Καναδάς, Χιλή, Κόστα Ρίκα, Κροατία, Κύπρος, Τσεχία, Εσθονία, Φινλανδία, Γεωργία, Γερμανία, Γουατεμάλα, Γουιάνα, Ουγγαρία, Ισλανδία, Ιρλανδία, Ιταλία, Ιαπωνία, Ιορδανία, Καζακστάν, Λιχτενστάιν, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μαλαισία, Μαλδίβες, Μάλτα, Μεξικό, Μονακό, Μογγολία, Μαυροβούνιο, Μαρόκο, Μιανμάρ, Ναμίμπια, Κάτω Χώρες, Βόρεια Μακεδονία, Νορβηγία, Πολωνία, Πορτογαλία, Δημοκρατία της Κορέας, Δημοκρατία της Μολδαβίας, Ρουμανία, ‘Αγιος Μαρίνος, Σερβία, Σλοβακία, Σλοβενία, Νότια Αφρική, Ισπανία, Κράτος της Παλαιστίνης, Σουηδία, Ελβετία, Τιμόρ-Λέστε, Ουκρανία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ουρουγουάη, καθώς και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Γ. Γεραπετρίτης στο ΣΑ του ΟΗΕ: «Η βιώσιμη ειρήνη είναι αδύνατη όταν οι γυναίκες απουσιάζουν από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων»

Την ανάγκη ουσιαστικής συμμετοχής των γυναικών στις ειρηνευτικές διαδικασίες, προστασίας των δικαιωμάτων τους και λογοδοσίας για τη σεξουαλική και έμφυλη βία υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, προεδρεύοντας στην ανοικτή συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ με θέμα την ατζέντα «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια», στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

«Η βιώσιμη ειρήνη και ασφάλεια καθίστανται αδύνατες, όταν το ήμισυ του πληθυσμού που επηρεάζεται από τις συγκρούσεις απουσιάζει από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων», τόνισε ο υπουργός, ζητώντας οι δεσμεύσεις της διεθνούς κοινότητας να μετατραπούν σε συγκεκριμένες δράσεις για όλες τις γυναίκες και τα κορίτσια.

Ο κ. Γεραπετρίτης επισήμανε ότι «η παρακαταθήκη του Ψηφίσματος 1325 του Συμβουλίου Ασφαλείας είναι σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ», καθώς εντείνονται οι επιπτώσεις των συγκρούσεων στις γυναίκες, περιορίζονται τα δικαιώματά τους σε πολλές περιοχές του κόσμου και αναδύονται νέοι κίνδυνοι από την τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης.

Αναφερόμενος και στην προσωπική του ακαδημαϊκή διαδρομή, σημείωσε ότι αφιέρωσε σημαντικό μέρος της 25ετούς σταδιοδρομίας του στην έρευνα των πολιτικών ισότητας και μη διακρίσεων. «Οι κοινωνίες δεν μπορούν να επιβιώσουν και να ακμάσουν, χωρίς την αποτελεσματική προστασία των γυναικών και την ουσιαστική συμμετοχή τους σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης», ανέφερε.

Λογοδοσία και κυρώσεις για τη σεξουαλική και έμφυλη βία

Ο υπουργός Εξωτερικών έθεσε ως ύψιστη προτεραιότητα την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών των γυναικών και των κοριτσιών, τονίζοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική ισότητα όσο εκατομμύρια γυναίκες εξακολουθούν να υφίστανται παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους.

«Καταδικάζουμε απερίφραστα όλες τις παραπάνω πράξεις και ζητούμε τη λογοδοσία των δραστών», δήλωσε. Υπογράμμισε, παράλληλα, τον καθοριστικό ρόλο των Επιτροπών Κυρώσεων του ΟΗΕ, προκειμένου «η σεξουαλική και έμφυλη βία να περιλαμβάνεται ως αυτοτελές κριτήριο καταχώρισης σε όλα τα καθεστώτα κυρώσεων».

Για τα θύματα και τις επιζώσες ζήτησε απρόσκοπτη πρόσβαση σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και σε ψυχοκοινωνική υποστήριξη. Όπως επισήμανε, η συνδρομή πρέπει να παρέχεται με επίκεντρο τις επιζώσες και με πλήρη σεβασμό στα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την εμπιστευτικότητα.

Ουσιαστική συμμετοχή πέρα από τις ποσοστώσεις

Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι οι γυναίκες, πέρα από το βάρος των συγκρούσεων που επωμίζονται, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην οικοδόμηση της ειρήνης. Όπως ανέφερε, οι ειρηνευτικές διαδικασίες παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά εφαρμογής των συμφωνηθέντων και έχουν μεγαλύτερη διάρκεια όταν οι γυναίκες συμμετέχουν ενεργά.

Επανέλαβε την έκκληση του Γενικού Γραμματέα για συμμετοχή των γυναικών σε ποσοστό τουλάχιστον ενός τρίτου στις διαμεσολαβητικές και ειρηνευτικές διαδικασίες, ζητώντας επαρκή, προβλέψιμη και βιώσιμη χρηματοδότηση για τις γυναίκες που συμβάλλουν στην οικοδόμηση της ειρήνης και για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

Αναφερόμενος στην παρουσία των γυναικών στην πολιτική και στις θέσεις λήψης αποφάσεων, τόνισε ότι «η συμμετοχή αυτή πρέπει να είναι ουσιαστική και να μην περιορίζεται στην τυπική εκπλήρωση ποσοστώσεων». Πρόσθεσε ότι οι απόπειρες εκφοβισμού ή δυσφήμησης γυναικών στον δημόσιο βίο, τόσο στον φυσικό όσο και στον ψηφιακό χώρο, «δεν μπορούν να γίνουν ανεκτές».

Οι εθνικές δράσεις της Ελλάδας

Ως προς τις ελληνικές πρωτοβουλίες, ο υπουργός Εξωτερικών επαναβεβαίωσε την προσήλωση στην εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια και στην ενσωμάτωση της ισότητας των φύλων στα Ετήσια Σχέδια Δράσης όλων των υπουργείων.

Εξήγησε ότι η ελληνική προσέγγιση ενσωματώνει οριζόντια τη διάσταση του φύλου στις πολιτικές και στους προϋπολογισμούς της κεντρικής κυβέρνησης, συμβάλλοντας στη δικαιότερη κατανομή των πόρων και στην άρση των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στη δημόσια και πολιτική ζωή.

Σε διεθνές επίπεδο, ανέφερε ότι η Ελλάδα υποστηρίζει τη σύνδεση της διαμεσολάβησης υψηλού επιπέδου με τις εμπειρίες των τοπικών κοινοτήτων και την ενίσχυση της συμμετοχής γυναικών, νέων, θρησκευτικών ηγετών και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών. Στηρίζει επίσης την ενίσχυση των οργανωτικών και τεχνικών ικανοτήτων των τοπικών οργανώσεων για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση πρωτοβουλιών ειρήνης με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και στη διάσταση του φύλου.

Οι προκλήσεις της ψηφιακής εποχής

Ο κ. Γεραπετρίτης ζήτησε την αντιμετώπιση των αναδυόμενων μορφών έμφυλης βίας που διευκολύνονται από την τεχνολογία, καθώς και των επιβλαβών αφηγημάτων που υπονομεύουν τη συμμετοχή των γυναικών στη δημόσια ζωή. Τόνισε, επίσης, την ανάγκη καταπολέμησης της ατιμωρησίας για τις θηριωδίες και τα εγκλήματα εις βάρος γυναικών και κοριτσιών.

«Η εφαρμογή της Ατζέντας για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια κατά την επόμενη εικοσιπενταετία συμπίπτει με την εποχή της ψηφιακής επανάστασης», σημείωσε, υπογραμμίζοντας τη συλλογική ευθύνη να εξασφαλιστούν για όλες τις γυναίκες και τα κορίτσια τα απαραίτητα εφόδια, επαρκής προστασία και ουσιαστική συμμετοχή στις αποφάσεις που αφορούν το μέλλον τους.

Στην έναρξη της παρέμβασής του, ο κ. Γεραπετρίτης εξέφρασε τη βαθιά εκτίμηση της Ελλάδας προς τον Γενικό Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες για την προσφορά του στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια και την προσήλωσή του στο Διεθνές Δίκαιο και στον Χάρτη του ΟΗΕ. Επαναβεβαίωσε, επίσης, τη στήριξη της Ελλάδας στην εντολή της UN Women και ευχαρίστησε την εκτελεστική διευθύντριά της, Σίμα Μπαχούς, καθώς και την εκπρόσωπο της κοινωνίας των πολιτών, Ταμάνα Ζαριάμπ Παριάνι, για τις τοποθετήσεις τους.