Νέα βαρβαρότητα των Ταλιμπάν: Απαγορεύουν στους γιατρούς να εξετάζουν γυναίκες, ακόμη και σε επείγοντα περιστατικά

Είχε πληρώσει τη θεραπεία της και περίμενε να της τοποθετήσουν οδοντικά εμφυτεύματα. Αντί γι’ αυτό, η 37χρονη Φαρίντα άκουσε ότι έπρεπε να επιστρέψει σπίτι. Ο λόγος δεν ήταν ιατρικός: σύμφωνα με την κλινική, οι Ταλιμπάν έδωσαν εντολή οι άνδρες οδοντίατροι να μην περιθάλπουν γυναίκες. Τρεις μήνες αργότερα, η θεραπεία της παραμένει ανολοκλήρωτη.

Η ιστορία της περιλαμβάνεται σε έρευνα του Guardian και του αφγανικού μέσου Zan Times, η οποία καταγράφει πώς ανεπίσημες εντολές και περιορισμοί των Ταλιμπάν στερούν από γυναίκες στο Αφγανιστάν την πρόσβαση ακόμη και σε βασική ιατρική φροντίδα.

Μαρτυρίες ασθενών και επαγγελματιών υγείας δείχνουν ότι ο περιορισμός εφαρμόζεται σε πολλές περιοχές. Οδοντίατροι περιγράφουν εφόδους και απειλές φυλάκισης εάν εντοπιστούν γυναίκες ασθενείς στις κλινικές τους.

Πλήρωσε προκαταβολικά και έμεινε χωρίς θεραπεία

Η Φαρίντα είχε επιστρέψει από το Ιράν με την οικογένειά της και εγκαταστάθηκε στη Χεράτ, στο δυτικό Αφγανιστάν. Με περιορισμένα εισοδήματα, η επίσκεψη στον οδοντίατρο ήταν μια δαπάνη που δυσκολευόταν να καλύψει. Ο πόνος, όμως, έγινε αφόρητος.

«Δεν μπορούσα να κοιμηθώ τη νύχτα και μετά βίας έτρωγα», περιέγραψε. Στις αρχές Ιουλίου επισκέφθηκε κλινική, όπου της είπαν ότι αρκετά δόντια έπρεπε να αφαιρεθούν και να αντικατασταθούν με εμφυτεύματα ή οδοντοστοιχίες. Της ζητήθηκε να πληρώσει προκαταβολικά ολόκληρο το κόστος.

Στην τρίτη συνεδρία, όταν επρόκειτο να τοποθετηθούν τα εμφυτεύματα, η διαδικασία σταμάτησε.

«Δεν μπορούμε να σε περιθάλψουμε τώρα. Πήγαινε σπίτι και θα σε καλέσουμε εμείς, γιατί προέκυψε ένα πρόβλημα», της είπαν.

Δύο ημέρες αργότερα, ενώ δυσκολευόταν να φάει και να πιει, τηλεφώνησε στην κλινική. Τότε ενημερώθηκε ότι εντολή του υπουργείου Προώθησης της Αρετής και Πρόληψης της Ανηθικότητας απαγόρευε πλέον στους άνδρες οδοντιάτρους να θεραπεύουν γυναίκες.

«Δεν έχει σημασία πόσο κρίσιμη είναι η κατάστασή της»

Οι περιορισμοί δεν αφορούν μόνο την οδοντιατρική. Σύμφωνα με την έρευνα, γιατροί στις περισσότερες επαρχίες έχουν λάβει οδηγίες να μην εξετάζουν γυναίκες, παρά μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η παρουσία άνδρα συγγενή-συνοδού, του λεγόμενου «μαχράμ», ή η εκτέλεση ορισμένων πράξεων από νοσηλεύτριες.

«Δεν μας επιτρέπεται να εξετάζουμε απευθείας γυναίκες ασθενείς επειδή δεν είμαστε μαχράμ τους. Δεν έχει σημασία πόσο απλή είναι η διαδικασία ή πόσο κρίσιμη μπορεί να είναι η κατάσταση της ασθενούς», δήλωσε χειρουργός με 15 χρόνια υπηρεσίας σε δημόσιο νοσοκομείο του βόρειου Αφγανιστάν.

Μία γυναίκα περιέγραψε ότι, παρότι έφτασε σε ιατρείο μαζί με τον πατέρα της, δεν μπορούσε να εξεταστεί αμέσως. Επειδή δεν υπήρχε γυναίκα στο προσωπικό, έπρεπε να περιμένει να εμφανιστεί άλλη ασθενής με τον συνοδό της, ώστε εκείνη να τη βοηθήσει εάν χρειαζόταν. Ο γιατρός δεν επιτρεπόταν να την αγγίξει.

Στην επαρχία Μπαλχ, οι παρεμβάσεις φτάνουν ακόμη και στον τρόπο προσφώνησης των ασθενών. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τον Μάιο δόθηκε εντολή σε νοσοκομεία και κλινικές να χρησιμοποιούν τη λέξη «Μπίμπι» αντί για τα ονόματα των γυναικών, ακόμη και στις συνταγές.

Ούτε να εξεταστούν ούτε να σπουδάσουν

Την ώρα που η πρόσβαση σε άνδρες γιατρούς περιορίζεται, κλείνει και ο δρόμος για την εκπαίδευση περισσότερων γυναικών στον χώρο της υγείας.

Από τον Δεκέμβριο του 2024, οι γυναίκες έχουν αποκλειστεί από τα ινστιτούτα ιατρικής εκπαίδευσης. Παράλληλα, γιατροί που μίλησαν στα δύο μέσα ανέφεραν απαγορεύσεις στις προσλήψεις γυναικείου προσωπικού. Οι γυναίκες γιατροί που εξακολουθούν να εργάζονται υποχρεώνονται επίσης να έχουν άνδρα συνοδό.

«Σε μια πόλη όπου δεν μπορείς να βρεις ούτε μία γυναίκα γιατρό, πώς μπορούν να επιβάλλουν τόσους περιορισμούς;» αναρωτήθηκε μία ασθενής.

Οι μαρτυρίες έρχονται σε αντίθεση με τις δημόσιες διαβεβαιώσεις αξιωματούχων των Ταλιμπάν. Τον Φεβρουάριο, ο υπουργός Επικοινωνιών Χαμντουλάχ Νομάνι είχε δηλώσει ότι οι άνδρες γιατροί θα θεωρούνταν «μαχράμ» όταν περιέθαλπαν γυναίκες ασθενείς.

Τσιλιαδόροι έξω από τα οδοντιατρεία

Μπροστά στον κίνδυνο εφόδου, ορισμένοι γιατροί καταφεύγουν σε αυτοσχέδιες λύσεις. Βοηθός οδοντιατρείου στην Τζαλαλαμπάντ περιέγραψε ότι, όταν εξετάζεται γυναίκα, κάποιος παραμένει έξω από την κλινική για να προειδοποιήσει εάν πλησιάσουν αξιωματούχοι των Ταλιμπάν.

Όπως είπε, ο οδοντίατρος αστειεύεται μερικές φορές ότι πρέπει να κρατούν μια μπούρκα στο ιατρείο, ώστε να τη φορέσει σε περίπτωση ελέγχου και να μη γίνει αντιληπτό ότι είναι άνδρας.