
Μεταναστευτικό: Συμφωνία πέντε χωρών της ΕΕ για συνομιλίες με τη Ρουάντα για κέντρο επιστροφών
Σε νέα φάση εισέρχεται η ευρωπαϊκή συνεργασία για το μεταναστευτικό, καθώς πέντε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, ξεκινούν διαπραγματεύσεις με τη Ρουάντα για τη δημιουργία κοινού κέντρου επιστροφών μεταναστών εκτός ευρωπαϊκού εδάφους. Η πρωτοβουλία, που ανακοινώθηκε τη Δευτέρα (16.11.2026) στη Βιέννη, έχει ως στόχο να καταστούν εφικτές οι πρώτες απελάσεις και μεταφορές προσώπων με τελεσίδικα απορριφθείσες αιτήσεις ασύλου μέσα στο 2027.
Το μεταναστευτικό βρέθηκε στο επίκεντρο της κοινής πρωτοβουλίας Ελλάδας, Γερμανίας, Αυστρίας, Δανίας και Ολλανδίας, οι οποίες επιδιώκουν να δημιουργήσουν το πρώτο κοινό κέντρο επιστροφών στη Ρουάντα, αξιοποιώντας το νέο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Οι πέντε χώρες θέτουν ως χρονικό ορίζοντα το 2027 για τις πρώτες απελάσεις ή μεταφορές μεταναστών που δεν διαθέτουν πλέον δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ και δεν μπορούν να επιστρέψουν στις χώρες καταγωγής τους, με την υλοποίηση του σχεδίου να εξαρτάται από την έκβαση των διαπραγματεύσεων και τη διαμόρφωση των αναγκαίων συμφωνιών.
Η Ρουάντα στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων
Η επιλογή της Ρουάντας ως χώρας με την οποία θα ξεκινήσουν οι τεχνικές διαβουλεύσεις ανακοινώθηκε τη Δευτέρα από την αυστριακή κυβέρνηση, στο πλαίσιο της συνάντησης των εκπροσώπων των πέντε κρατών-μελών στη Βιέννη.
Στην κοινή συνέντευξη Τύπου συμμετείχε και ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, εκπροσωπώντας την Ελλάδα στην πρωτοβουλία για τη δημιουργία κόμβου επιστροφών (Return Hub) σε τρίτη χώρα.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της αυστριακής πλευράς, οι συνομιλίες με τη Ρουάντα πρόκειται να ξεκινήσουν άμεσα, με στόχο να προχωρήσουν με ταχείς ρυθμούς οι διαδικασίες για την εγκατάσταση και λειτουργία της νέας δομής.
Η πρωτοβουλία αφορά πρόσωπα των οποίων οι αιτήσεις διεθνούς προστασίας έχουν απορριφθεί τελεσίδικα, αλλά η επιστροφή τους στη χώρα καταγωγής τους δεν έχει καταστεί δυνατή.
Το σχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα μεταφοράς τους σε κέντρο εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό την προϋπόθεση ότι θα ολοκληρωθούν οι σχετικές συμφωνίες και θα πληρούνται οι εφαρμοστέες νομικές προϋποθέσεις.
Στόχος η λειτουργία του πρώτου κέντρου το 2027
Ο Αυστριακός καγκελάριος Κρίστιαν Στόκερ, κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου στη Βιέννη, επιβεβαίωσε ότι η Αυστρία, η Δανία, η Ολλανδία, η Γερμανία και η Ελλάδα επιδιώκουν τη δημιουργία του πρώτου κοινού κέντρου επιστροφών στη Ρουάντα εντός του 2027.
Όπως προκύπτει από την ανακοίνωση που εκδόθηκε κατά την έναρξη της συνέντευξης Τύπου του Αυστριακού καγκελάριου και της πρωθυπουργού της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, επιδίωξη είναι να επιταχυνθούν οι διαπραγματεύσεις, ώστε οι πρώτες μεταφορές να πραγματοποιηθούν ήδη από το επόμενο έτος.
Το χρονοδιάγραμμα, ωστόσο, παραμένει στόχος των πέντε κυβερνήσεων και όχι οριστικοποιημένη ημερομηνία έναρξης λειτουργίας του κέντρου.
Οι τρεις στόχοι της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για το Μεταναστευτικό
Σύμφωνα με τον Κρίστιαν Στόκερ, η συνεργασία των πέντε χωρών στηρίζεται σε τρεις βασικές επιδιώξεις.
Πρώτον, στη δημιουργία ενός μηχανισμού επιστροφών για πρόσωπα που έχουν εξαντλήσει τις διαδικασίες ασύλου και δεν διαθέτουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά δεν είναι δυνατή η επιστροφή τους στις χώρες προέλευσής τους.
Δεύτερον, στην αντιμετώπιση των δικτύων διακινητών, με τις συμμετέχουσες κυβερνήσεις να εκτιμούν ότι η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των επιστροφών θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι στις επικίνδυνες μεταναστευτικές διαδρομές και να περιορίσει τις απώλειες ανθρώπινων ζωών στη Μεσόγειο.
Τρίτον, στην αποσυμφόρηση των υποδομών υποδοχής και των αρμόδιων υπηρεσιών των ευρωπαϊκών κρατών, που έχουν δεχθεί σημαντικές πιέσεις από τις μεταναστευτικές ροές των προηγούμενων ετών.
Ο ρόλος της Ελλάδας και τα επόμενα βήματα
Η συμμετοχή της Ελλάδας στην πενταμερή πρωτοβουλία εντάσσεται στην προσπάθεια ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ κρατών-μελών για την εφαρμογή των αποφάσεων επιστροφής.
Η παρουσία του Θάνου Πλεύρη στη Βιέννη επιβεβαιώνει τη συμμετοχή της Αθήνας στις τεχνικές και πολιτικές διαβουλεύσεις για τη διαμόρφωση του νέου μηχανισμού.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμη φάση για την αποσαφήνιση των όρων συνεργασίας με τη Ρουάντα, του καθεστώτος λειτουργίας του κέντρου και των διαδικασιών που θα διέπουν τις μεταφορές.
Παράλληλα, κομβικό ζήτημα θα αποτελέσει η διασφάλιση της συμβατότητας του σχεδίου με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, ιδίως ως προς την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και την απαγόρευση επαναπροώθησης.
Δημοσιεύτηκε ! 2026-11-16 17:41:00
