Μαύρη Θάλασσα: Πώς τα ρωσικά τάνκερ του «σκιώδους στόλου» αποφεύγουν επιθέσεις

Μια ασυνήθιστη και πιθανότατα συντονισμένη μέθοδο παραποίησης των δεδομένων εντοπισμού τους χρησιμοποιούν ρωσικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα, προκειμένου να αποκρύπτουν τις πραγματικές διαδρομές τους.

Η πρακτική αυτή καταγράφεται την ώρα που η Μόσχα ενισχύει τον έλεγχό της στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο», επιχειρώντας να προστατεύσει τα δεξαμενόπλοια από επιθέσεις.

Τουλάχιστον 12 δεξαμενόπλοια στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις φαίνεται ότι χρησιμοποιούν πανομοιότυπες συσκευές, οι οποίες μεταδίδουν ψευδείς και σταθερές συντεταγμένες, ακόμη και όταν τα πλοία έχουν διανύσει εκατοντάδες μίλια μακριά από τις θέσεις που εμφανίζονται στα συστήματα παρακολούθησης, έγραψαν οι Financial Times.

Σύμφωνα με τον Όλι Μπάλιντζερ (Ollie Ballinger), ειδικό στην παρακολούθηση του «σκιώδους στόλου» στο University College London, τα στοιχεία παραπέμπουν σε μια συντονισμένη μέθοδο παραπλάνησης.

Όπως διαπίστωσε, έξι από τα δεξαμενόπλοια που παρακολουθούσε εξέπεμπαν ταυτόχρονα, τους τελευταίους μήνες, δύο διαφορετικές θέσεις μέσω του Συστήματος Αυτόματης Αναγνώρισης (AIS), δημιουργώντας την ασυνήθιστη εικόνα ότι βρίσκονταν σε δύο σημεία την ίδια στιγμή. Το AIS είναι το σύστημα μέσω του οποίου τα πλοία μεταδίδουν τη γεωγραφική τους θέση.

Από την παράκαμψη των κυρώσεων στην αποφυγή των drones

Τα ρωσικά πλοία του «σκιώδους στόλου» παραποιούν εδώ και καιρό τα δεδομένα AIS, χρησιμοποιώντας την πρακτική που είναι γνωστή ως «spoofing», προκειμένου να παρακάμπτουν τις δυτικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν με στόχο τον περιορισμό των πετρελαϊκών εσόδων της Μόσχας μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία.

Πλέον, ωστόσο, προσαρμόζουν τις μεθόδους τους και για να αποφεύγουν τις επιθέσεις ουκρανικών drones, καθώς Μόσχα και Κίεβο πραγματοποιούν αμοιβαία πλήγματα στη Μαύρη Θάλασσα.

«Πρόκειται αναμφίβολα για μια νέα συμπεριφορά των δεξαμενόπλοιων του σκιώδους στόλου που υπόκεινται σε κυρώσεις και δραστηριοποιούνται στην περιοχή», δήλωσε η Μπρίτζετ Ντιάκουν (Bridget Diakun), διευθύντρια ερευνών της Lloyd’s List Intelligence.

Όπως εξήγησε, «κατά πάσα πιθανότητα εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της Ρωσίας να προστατεύσει αυτά τα περιουσιακά στοιχεία, καθώς η ΕΕ υιοθετεί πιο ενεργητική στάση στην παρεμπόδιση και τη διατάραξη της δραστηριότητας των πλοίων στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις, ενώ οι Ουκρανοί γίνονται πιο επιθετικοί στις προσπάθειές τους να πλήξουν τις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου».

Στα τέλη Σεπτεμβρίου, το Κίεβο ανακοίνωσε ότι είχε πλήξει περισσότερα από 300 ρωσικά πλοία μέσα σε διάστημα 11 εβδομάδων.

Ο όρος «σκιώδης στόλος» περιγράφει τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν φορτία υπό καθεστώς κυρώσεων από τη Ρωσία, το Ιράν και, κατά το παρελθόν, τη Βενεζουέλα. Πρόκειται συνήθως για παλαιότερα πλοία, με αδιαφανές ιδιοκτησιακό καθεστώς, τα οποία αλλάζουν συχνά όνομα ή σημαία και λειτουργούν εκτός των δυτικών συστημάτων ασφάλισης.

Το τέχνασμα με τις δύο θέσεις στα Στενά του Βοσπόρου

Η ταυτόχρονη μετάδοση δύο διαφορετικών θέσεων, την οποία εντόπισε ο Μπάλιντζερ, χρησιμοποιήθηκε κυρίως κατά τη διέλευση των δεξαμενόπλοιων από τη Μαύρη Θάλασσα μέσω του Βοσπόρου.

Οι τουρκικές αρχές απαιτούν από τα πλοία να μεταδίδουν τη θέση τους κατά τη διέλευση από το στενό θαλάσσιο πέρασμα, όπου κινούνται με τη συνδρομή ρυμουλκών.

Για να ανταποκριθούν σε αυτή την υποχρέωση, τα δεξαμενόπλοια ενεργοποιούσαν προσωρινά το πραγματικό τους AIS, του οποίου η θέση παρακολουθείται μέσω δορυφόρου, όσο διέσχιζαν τον Βόσπορο. Την ίδια στιγμή, όμως, συνέχιζαν να εκπέμπουν και μια δεύτερη, σταθερή θέση κοντά στην είσοδο των Στενών, επιδιώκοντας να περιορίσουν τον κίνδυνο επίθεσης καθώς συνέχιζαν το ταξίδι τους.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του πετρελαιοφόρου Pirop, που φέρει ρωσική σημαία. Στις 27 Αυγούστου, το πλοίο μετέδιδε ότι βρισκόταν κοντά στα Στενά του Βοσπόρου, ενώ ταυτόχρονα εξέπεμπε δεύτερο στίγμα που το τοποθετούσε περίπου 800 χιλιόμετρα μακριά, στις τουρκικές ακτές.

Η She Ray Ships Co, η οποία εμφανίζεται ως διαχειρίστρια εταιρεία του Pirop στη ναυτιλιακή βάση δεδομένων Equasis, δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.

Πανομοιότυπες συντεταγμένες και ένα κοινό χρονικό «αποτύπωμα»

Πρόσθετες ενδείξεις ότι τα πλοία είχαν εξοπλιστεί με πανομοιότυπες συσκευές, οι οποίες λειτουργούσαν με το ίδιο πρόγραμμα, προέκυψαν από δύο ιδιαίτερα ασυνήθιστα χαρακτηριστικά των εκπομπών τους.

Το πρώτο ήταν η επανάληψη ακριβώς των ίδιων γεωγραφικών συντεταγμένων. Σε αντίθεση με τα συνηθισμένα πλοία, των οποίων οι συντεταγμένες μεταβάλλονται ελαφρώς καθώς κινούνται πάνω στο νερό, τα συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια εμφάνιζαν απολύτως σταθερές θέσεις.

Το δεύτερο ήταν ότι όλες οι αναφορές θέσης είχαν «παγώσει» την ίδια ακριβώς ώρα: 08:13 UTC.

Παρότι η παραποίηση των δεδομένων AIS αποτελεί συνηθισμένη πρακτική μεταξύ των δεξαμενόπλοιων που υπόκεινται σε κυρώσεις, η φαινομενική χρήση πανομοιότυπων συσκευών σε πολλά διαφορετικά πλοία θεωρείται εξαιρετικά ασυνήθιστη, επισήμαναν οι FT.

Υπό ρωσική σημαία και με πρόσθετα μέτρα προστασίας

Από τα δεξαμενόπλοια που παρατηρήθηκαν στη Μαύρη Θάλασσα, όλα εκτός από ένα είχαν αλλάξει σημαία μέσα στον τελευταίο χρόνο και είχαν εγγραφεί στο ρωσικό νηολόγιο. Αυτό σημαίνει ότι πλέον υπάγονται στους ναυτιλιακούς κανονισμούς της Μόσχας.

Πολλά από τα πλοία έχουν εξοπλιστεί με δίχτυα και προστατευτικούς κλωβούς, σε μια προσπάθεια να θωρακιστούν απέναντι στις συνεχείς επιθέσεις με drones.

Παράλληλα, περισσότερα από 30 δεξαμενόπλοια του «σκιώδους στόλου» άλλαξαν τα ονόματά τους μέσα σε λίγες ημέρες από την εγγραφή τους στο ρωσικό νηολόγιο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, υιοθετώντας ρωσικές ονομασίες πολύτιμων ή διακοσμητικών λίθων. Ανάμεσά τους βρίσκονται τα Gagat (γαγάτης), Labrador (λαβραδορίτης) και Sapfir (ζαφείρι).

Το μοναδικό από τα 12 δεξαμενόπλοια που παραποιούσαν τη θέση τους και δεν είχε περάσει σε ρωσική σημαία είχε επιλέξει τη σημαία της Ισημερινής Γουινέας.

Η χώρα αυτή έχει εξελιχθεί σε εναλλακτικό νηολόγιο που λειτουργεί ως υποκατάστατο της ρωσικής σημαίας, καθώς τα πλοία που εγγράφονται σε αυτό πιστοποιούνται ως αξιόπλοα από τον Ρωσικό Ναυτιλιακό Νηογνώμονα.

Πάνω από 80 πλοία πέρασαν στη ρωσική σημαία μέσα σε τρεις μήνες

Σύμφωνα με τη Μισέλ Βίζε Μπόκμαν (Michelle Wiese Bockmann), ανώτερη αναλύτρια της εταιρείας ναυτιλιακών πληροφοριών Windward, περισσότερα από 80 πλοία άλλαξαν σημαία και πέρασαν στο ρωσικό νηολόγιο από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί, όπως επισήμανε, «την πιο σαφή ένδειξη μέχρι σήμερα ότι η Ρωσία σκοπεύει να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο στη ναυτιλία και στις εφοδιαστικές της αλυσίδες, τώρα που οι ρυθμιστικές αρχές της Ευρώπης και του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν επιβάλει κυρώσεις σε σχεδόν 700 δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο κατά τα τελευταία δυόμισι χρόνια».

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Windward, ο «σκιώδης στόλος» αριθμεί συνολικά 1.229 πλοία μεταφορικής ικανότητας άνω των 20.000 τόνων νεκρού βάρους (DWT). Από αυτά, περισσότερα από τα τρία τέταρτα υπόκεινται σε κυρώσεις που έχουν επιβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο ή η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google