«Κοτόπουλα-τούρμπο» στη Δανία: Αντιδράσεις για τις συνθήκες εκτροφής

Η απαγόρευση της εκτροφής των λεγόμενων «κοτόπουλων-τούρμπο» σε ολόκληρη τη χώρα σχεδιάζει να προωθήσει η κυβέρνηση της Δανίας, επιδιώκοντας παράλληλα την επέκταση του μέτρου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η πρωτοβουλία έρχεται μετά τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσαν αποκαλύψεις σχετικά με τις πρακτικές ενός από τους μεγαλύτερους παραγωγούς κοτόπουλου στη Δανία, ο οποίος φέρεται να παραβίαζε την ισχύουσα νομοθεσία για τις συνθήκες εκτροφής.

Αφορμή στάθηκε ντοκιμαντέρ του τηλεοπτικού δικτύου TV2, το οποίο προβλήθηκε την περασμένη εβδομάδα και παρουσίασε στοιχεία για τις πρακτικές που ακολουθούνταν σε πτηνοτροφική εγκατάσταση του παραγωγού Κρίστιαν Τβέργκααρντ.

Σύμφωνα με όσα αποκαλύφθηκαν, ο παραγωγός φέρεται να περιόριζε κατά 50% τις υποχρεωτικές ώρες σκοταδιού για τα πτηνά, προκειμένου να αυξήσει τον χρόνο που παρέμεναν ξύπνια και κατανάλωναν τροφή. Το ντοκιμαντέρ περιλάμβανε, μάλιστα, πλάνα από κρυφή κάμερα, τα οποία προκάλεσαν ευρεία συζήτηση για τις συνθήκες διαβίωσης των ζώων.

Από τα 50 γραμμάρια στα δύο κιλά σε μόλις 33 ημέρες

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η φυλή Ross 308, η οποία είναι γνωστή ως «κοτόπουλο-τούρμπο» και κυριαρχεί στην πτηνοτροφική παραγωγή της Δανίας.

Πρόκειται για μια φυλή που έχει αναπτυχθεί μέσω επιλεκτικής αναπαραγωγής με βασικό χαρακτηριστικό την εξαιρετικά γρήγορη αύξηση του σωματικού βάρους. Ενδεικτικά, ένα νεοσσό βάρους περίπου 50 γραμμαρίων μπορεί να φτάσει τα δύο κιλά μέσα σε μόλις 33 ημέρες.

Οι ρυθμοί αυτοί ανάπτυξης έχουν προκαλέσει ανησυχία για τις επιπτώσεις στην υγεία των πτηνών, καθώς συνδέονται με προβλήματα στο σκελετικό σύστημα και στα εσωτερικά όργανα. Αντίθετα, άλλες φυλές χρειάζονται από 46 έως 63 ημέρες για να αποκτήσουν αντίστοιχο βάρος.

Ο υπουργός της Δανίας, Κρίστιαν Ράμπιεργκ Μάντσεν, κάλεσε τους καταναλωτές να αποφεύγουν την αγορά κοτόπουλων ταχείας ανάπτυξης, ενώ εξέφρασε την πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει στην απαγόρευση της συγκεκριμένης πρακτικής.

Η παραδοχή του παραγωγού μετά τις αποκαλύψεις

Μετά τη δημοσιοποίηση του ντοκιμαντέρ, ο Κρίστιαν Τβέργκααρντ αναγνώρισε ότι είχαν ληφθεί λανθασμένες αποφάσεις σχετικά με τις πρακτικές εκτροφής.

Σε δήλωσή του στο TV2 ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Κάνω την αυτοκριτική μου και πρέπει να παραδεχθώ ότι έχω πάρει ορισμένες λανθασμένες αποφάσεις. Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία γι’ αυτό, αλλά μπορώ να μάθω από τα λάθη μου και να διορθώσω όσα δεν έκανα αρκετά καλά».

Η υπόθεση έχει ενισχύσει τις πιέσεις για αυστηρότερο πλαίσιο λειτουργίας της πτηνοτροφικής βιομηχανίας, με την κυβέρνηση να εξετάζει πλέον την απαγόρευση των συγκεκριμένων φυλών.

Ωστόσο, από την πλευρά της βιομηχανίας διατυπώνονται επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα ενός μέτρου που θα αφορά αποκλειστικά τους εγχώριους παραγωγούς.

Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Danpo, Κλέμεντ Χίνκμπολ Ρίμπεργκααρντ, υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε απαγόρευση θα πρέπει να καλύπτει και τα εισαγόμενα προϊόντα, προκειμένου να μην ευνοηθεί ο ανταγωνισμός από παραγωγούς άλλων χωρών.

Το 95% των κοτόπουλων στην ΕΕ εκτρέφεται σε εντατικά συστήματα

Η επέκταση της απαγόρευσης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της πτηνοτροφικής βιομηχανίας, καθώς οι φυλές ταχείας ανάπτυξης αποτελούν σήμερα τη βασική επιλογή για την παραγωγή κρέατος.

Σύμφωνα με την οργάνωση Eurogroup for Animals, περίπου το 95% των κοτόπουλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση εκτρέφεται σε εντατικά συστήματα παραγωγής, τα οποία αποσκοπούν στη διάθεση κρέατος με όσο το δυνατόν χαμηλότερο κόστος.

Η οργάνωση επισημαίνει ότι το συγκεκριμένο παραγωγικό μοντέλο έχει εντείνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα τη συνεχή προσπάθεια περιορισμού των δαπανών και τις επιπτώσεις που αυτό συνεπάγεται για την ευζωία των ζώων.

Η διευθύνουσα σύμβουλος της Eurogroup for Animals, Ράινεκε Χάμελερς, άσκησε έντονη κριτική στη χρήση φυλών ταχείας ανάπτυξης, δηλώνοντας:

«Οι φυλές ταχείας ανάπτυξης είναι εγγενώς προδιατεθειμένες να υποφέρουν, καθώς το σώμα τους αναπτύσσεται τόσο γρήγορα που μετά βίας μπορούν να σταθούν στα πόδια τους».

Αίτημα για τουλάχιστον 56 ημέρες εκτροφής

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η διευθύνουσα σύμβουλος της οργάνωσης Animal Protection Denmark, Μπρίτα Ρις, η οποία χαρακτήρισε την εκτροφή των συγκεκριμένων πτηνών αποτέλεσμα μιας «βαθιά ανήθικης και αποκρουστικής μορφής επιλεκτικής αναπαραγωγής».

Όπως υποστήριξε, η συγκεκριμένη πρακτική οδηγεί σε «συστηματική κακοποίηση» και προκαλεί σημαντική σωματική ταλαιπωρία στα κοτόπουλα.

Η οργάνωση ζητά την υιοθέτηση ενός διαφορετικού μοντέλου εκτροφής, σύμφωνα με το οποίο όλα τα κοτόπουλα θα πρέπει να μεγαλώνουν για χρονικό διάστημα αντίστοιχο με εκείνο που προβλέπεται στις βιολογικές εκτροφές, δηλαδή για τουλάχιστον 56 ημέρες.

Η συζήτηση στη Δανία αναμένεται να αποτελέσει αφορμή για ευρύτερες εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς το ενδεχόμενο περιορισμού ή απαγόρευσης των φυλών ταχείας ανάπτυξης αγγίζει ένα από τα βασικά μοντέλα παραγωγής της ευρωπαϊκής πτηνοτροφίας.