Καρκίνος του παγκρέατος: Ελπίδες για έγκαιρη διάγνωση με νέα εξέταση αίματος

Μία απλή εξέταση αίματος μπορεί να ανιχνεύει τον καρκίνο του παγκρέατος σε αρχικά στάδια, όταν υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά, αναφέρει διεθνής ομάδα επιστημόνων.

Η εξέταση δοκιμάστηκε σε αρκετές εκατοντάδες ασθενείς και έδειξε ότι μπορεί να ανιχνεύσει ακόμα και προκαρκινικές αλλοιώσεις στο πάγκρεας. Επομένως μπορεί δυνητικά να τον εντοπίσει όταν είναι ιάσιμος.

Τα ευρήματα αυτά δημιουργούν ελπίδες για δραματική βελτίωση στη διάγνωση της νόσου. Έως στιγμής, ο καρκίνος του παγκρέατος διαγιγνώσκεται στο 90% των περιπτώσεων όταν ήδη έχει εξαπλωθεί. Αυτός είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο η πρόγνωση των ασθενών είναι φτωχή. Αυτό όμως θα μπορούσε ίσως να αλλάξει στο εγγύς μέλλον.

Η νέα εξέταση ονομάστηκε Panxeon. Δρα αναζητώντας σε δείγμα αίματος των ασθενών τρεις δείκτες του παγκρεατικού καρκίνου:

• Οι δύο είναι θραύσματα γενετικού υλικού του όγκου (τα επονομαζόμενα κυκλοφορούνται microRNAs και τα  εξωσωματικά microRNAs)
• Ο τρίτος  είναι ένας γνωστός καρκινικός δείκτης (η πρωτεΐνη CA19-9)

Ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης συνδυάζει στη συνέχεια τις μετρήσεις αυτών των τριών δεικτών και βγάζει μία βαθμολογία (score). Με βάση αυτήν υπολογίζονται οι πιθανότητες που έχει ένας άνθρωπος να πάσχει από καρκίνο του παγκρέατος.

Είναι η πρώτη διαγνωστική εξέταση που συνδυάζει ταυτοχρόνως αυτούς τους τρεις δείκτες, τονίζουν οι ερευνητές.

Η μελέτη

Η νέα εξέταση δοκιμάστηκε σε 1.785 εθελοντές από Αμερική, Ευρώπη και Ασία. Άλλοι εξ αυτών έπασχαν από καρκίνο του παγκρέατος και άλλοι όχι. Οι ερευνητές δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στην ιατρική επιθεώρηση Nature Medicine.

Όπως διαπίστωσαν, η πειραματική «υγρή βιοψία» τους είχε πολύ μεγάλη ευαισθησία στην ανίχνευση του παγκρεατικού καρκίνου στα στάδια 1 ή 2. Είχε επίσης χαμηλό ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων. Ειδικότερα, εντόπισε τους καρκίνους του παγκρέατος σταδίου 1 ή 2 με ακρίβεια 87%. Το δε ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων ήταν:

• 3% στους ασθενείς χαμηλού κινδύνου
• 16% στους ασθενείς υψηλού κινδύνου

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η νέα εξέταση μπορεί να εντοπίζει τους υψηλού κινδύνου ασθενείς που χρειάζονται περαιτέρω εξετάσεις, διότι ενδέχεται να πάσχουν από καρκίνο του παγκρέατος, εξήγησε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Ajay Goel, καθηγητής στο Τμήμα Μοριακής Διαγνωστικής & Ερευνητικής Θεραπευτικής του Ερευνητικού Κέντρου Καρκίνου City of Hope, στην Καλιφόρνια.

Και την υψηλού βαθμού δυσπλασία

Η εξέταση ανίχνευσε επίσης με μεγάλη ακρίβεια την υψηλού βαθμού δυσπλασία. Πρόκειται για μία προχωρημένη προκαρκινική διαταραχή στο πάγκρεας, η οποία συχνά θεωρείται ως το «στάδιο 0» του παγκρεατικού καρκίνου, λένε οι ερευνητές.

Η ακρίβεια της εξέτασης στην ανίχνευσή της ήταν 64%. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι με την βοήθεια της εξέτασης θα μπορούσαν οι γιατροί να αναγνωρίζουν τις παγκρεατικές κύστεις οι οποίες απαιτούν ενεργό παρακολούθηση ή παρέμβαση, πριν εξελιχθούν σε καρκίνο.

«Ο καρκίνος του παγκρέατος έχει υψηλό ποσοστό θνησιμότητας σε μεγάλο βαθμό επειδή τον βρίσκουμε όταν το παράθυρο της ίασης έχει αρχίσει να κλείνει. Για τους ασθενείς, τα ευρήματά μας αποτελούν σημαντικό βήμα προόδου προς την ανίχνευσή του σε στάδιο που ακόμα υπάρχουν θεραπευτικές επιλογές», τόνισε ο Dr. Goel.

Φωτογραφία: iStock