Καλίνινγκραντ: Η «πυριτιδαποθήκη» της Βαλτικής

Στη Βαλτική, ανάμεσα στην Πολωνία και τη Λιθουανία, βρίσκεται ένα κομμάτι ρωσικού εδάφους που εδώ και δεκαετίες αποτελεί σημείο αναφοράς για την ισορροπία δυνάμεων στην Ευρώπη. Στο Καλίνινγκραντ, άλλοτε γνωστό ως Κένιγκσμπεργκ, υπάρχει μία «βαριά οπλισμένη» ρωσική βάση, από την οποία πύραυλοι μπορούν να απειλήσουν ευρωπαϊκές πρωτεύουσες χωρίς να χρειαστεί να ξεπεραστεί το πυρηνικό όριο.

Η ιστορία του τόπου είναι παλιά, αλλά η σημερινή σημασία του είναι απολύτως σύγχρονη. Ο Κόκκινος Στρατός κατέλαβε το Καλίνινγκραντ το 1945 και η περιοχή εντάχθηκε στη Σοβιετική Ενωση, ενώ μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ παρέμεινε στη Ρωσία, αποκομμένη πλέον από την υπόλοιπη χώρα. Η γεωγραφική της θέση, ανάμεσα σε κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, την έχει μετατρέψει σε ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Το «θερμόμετρο» του Πούτιν

Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, σύμφωνα με τη Repubblica, το Καλίνινγκραντ αποτελεί και ένα είδος «θερμόμετρου» της ευρωπαϊκής αποφασιστικότητας: έναν τρόπο να μετράει μέχρι πού είναι διατεθειμένες να φτάσουν οι χώρες του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην αντιπαράθεσή τους με τη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Η ένταση, ωστόσο, δεν ξεκίνησε τώρα. Εδώ και χρόνια, ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη πετούν κοντά στις πολιτικές αεροπορικές διαδρομές της Βαλτικής προκαλώντας επανειλημμένες αναχαιτίσεις. Από το 2004 το ΝΑΤΟ έχει αναπτύξει μαχητικά για την προστασία του εναέριου χώρου της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Εσθονίας και της Πολωνίας. Σήμερα, μεταξύ των αεροσκαφών που συμμετέχουν στις αποστολές βρίσκονται και ιταλικά Eurofighter.

Η εικονική πολιορκία

Η κατάσταση άρχισε να γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη μέσα στο καλοκαίρι. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Repubblica, Δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εντόπισαν ενδείξεις ότι η Μόσχα ενδέχεται να ετοιμάζεται να αυξήσει την πίεση στα ανατολικά σύνορα της Συμμαχίας.

Στις 18 Αυγούστου, Αμερικανοί και Ευρωπαίοι προχώρησαν σε μια μεγάλη επιχείρηση αποτροπής γύρω από το Καλίνινγκραντ. Δεν επρόκειτο για πραγματικό αποκλεισμό, αλλά για μια προσομοίωση.

Μαχητικά αεροσκάφη, πλοία και χερσαίες δυνάμεις συμμετείχαν σε μια επίδειξη των δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ, με ιδιαίτερη έμφαση στον ηλεκτρονικό πόλεμο. Στόχος ήταν να αποδειχθεί ότι η Συμμαχία μπορεί να κάνει παρεμβολές στα ρωσικά ραντάρ και στις επικοινωνίες και να «τυφλώνει» τα συστήματα που προστατεύουν τον ρωσικό θύλακα.

Η άσκηση συνεχίστηκε έως τις 21 Αυγούστου. Ηταν η έναρξη μιας παρτίδας σκακιού στην οποία κάθε πλευρά μετακινεί διαρκώς τα πιόνια της.

Μηνύματα από τη Μόσχα

Η Μόσχα δεν έδειξε να υποχωρεί. Την επόμενη ημέρα ο Πούτιν δήλωσε ότι «οι ουκρανικές επιθέσεις στη Ρωσία άνοιξαν το κουτί της Πανδώρας».

Λίγες ημέρες αργότερα, στις 25 Αυγούστου, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ έφτασε στη Μόσχα και συναντήθηκε με τους επικεφαλής των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών, μεταφέροντας ένα μήνυμα που παρέμεινε απόρρητο.

Η επίσκεψη δεν φαίνεται να σταμάτησε την ένταση. Ρωσικά drones και πύραυλοι συνέχισαν να επιχειρούν στην Ουκρανία, ενώ αυξήθηκαν τα περιστατικά που οι Δυτικές κυβερνήσεις εντάσσουν στον λεγόμενο «υβριδικό πόλεμο».

Από τη Βαλτική έως το Μούρμανσκ

Από το Καλίνινγκραντ καταγράφονται συχνότερες απογειώσεις αεροσκαφών, ενώ οι παραβιάσεις και οι επικίνδυνες προσεγγίσεις στην περιοχή της Βαλτικής πολλαπλασιάζονται. Στο μεταξύ, στα μέσα Σεπτεμβρίου οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ ενίσχυσαν την επιτήρηση σε ολόκληρη την ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας, από το Καλίνινγκραντ έως το Μούρμανσκ, όπου βρίσκονται ρωσικά πυρηνοκίνητα υποβρύχια.

Πρόκειται για μια διαρκή αναμέτρηση στην οποία η απόσταση ανάμεσα σε ένα «ατύχημα» και μια πραγματική στρατιωτική κλιμάκωση γίνεται όλο και μικρότερη.

Ο βρετανός στρατηγός σερ Τζον Στρινγκερ, δεύτερος στην ιεραρχία του ΝΑΤΟ, προειδοποιεί ότι ο Πούτιν εμφανίζεται πλέον πιο επιθετικός και περισσότερο διατεθειμένος να αναλάβει κινδύνους.

«Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία βρίσκεται σε αδιέξοδο, προσπαθεί να διχάσει τις Δυτικές χώρες. Τα μέλη της Συμμαχίας πρέπει να είναι πολύ προσεκτικά στις απαντήσεις τους, γιατί το Κρεμλίνο μπορεί να επιχειρήσει να μας οδηγήσει σε μια υπερβολική αντίδραση», δήλωσε.

Μια επικίνδυνη ισορροπία

Το Καλίνινγκραντ, επομένως, δεν είναι απλώς ένας ρωσικός θύλακας στη Βαλτική. Είναι ένα σημείο όπου συναντώνται η στρατιωτική ισχύς, η αποτροπή και ο κίνδυνος ενός λάθους.

Και όσο τα αεροσκάφη, τα πλοία, τα drones και τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου πλησιάζουν το ένα το άλλο, τόσο περισσότερο η Ευρώπη καλείται να κινηθεί σε μια εξαιρετικά λεπτή γραμμή: να δείχνει ότι είναι έτοιμη να προστατεύσει τα σύνορά της, χωρίς μια κίνηση να μετατραπεί σε εκείνο ακριβώς το «ατύχημα» που όλοι προσπαθούν να αποτρέψουν.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google