ΕΕ: «Οχι άλλοι Ορμπαν» – Σχέδιο 15ετούς δοκιμαστικής περιόδου για τα νέα κράτη-μέλη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει άλλος Βίκτορ Ορμπαν στα επόμενα κράτη-μέλη της ΕΕ, και αποτυπώνει την επιθυμία αυτή στα σχέδια που αφορούν την προετοιμασία της διεύρυνσης της Ενωσης προς την ανατολική Ευρώπη τα επόμενα χρόνια.

Σε συνέντευξή της στον Guardian και άλλες ευρωπαϊκές εφημερίδες, η Επίτροπος της ΕΕ για τη Διεύρυνση, Μάρτα Κος, παρουσίασε τις προτάσεις για ειδικά μέτρα προστασίας, προκειμένου να προφυλαχθεί η Ενωση από ηγέτες που θα μπορούσαν να παραβιάζουν τις δημοκρατικές αξίες και να παρεμποδίζουν τη λήψη αποφάσεων -ένα πρότυπο συμπεριφοράς που ακολούθησε ο πρώην πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, προκαλώντας συχνά την οργή άλλων κρατών-μελών και των Βρυξελλών.

«Οχι άλλος Βίκτορ Ορμπαν», δήλωσε χαρακτηριστικά η Κος στα ευρωπαϊκά ΜΜΕ. «Πρέπει να διαθέτουμε ταχύτερους μηχανισμούς από το άρθρο 7 [μια κύρωση που επιτρέπει την αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου ενός κράτους-μέλους] σε περίπτωση που τα νέα κράτη-μέλη παραβιάσουν το κράτος Δικαίου, τη δημοκρατία ή τις αξίες μας».

Τι αλλάζει στις δικλείδες ασφαλείας και τι πρέπει να αποδεχθούν οι «27»

Σύμφωνα με τα σχέδια που δημοσίευσε η Κος την Τρίτη, κάθε νέο κράτος-μέλος της ΕΕ θα υπόκειται σε περίοδο δοκιμασίας 15 ετών, κατά τη διάρκεια της οποίας θα μπορεί να στερηθεί τα δικαιώματα ψήφου ή την χρηματοδότηση από την ΕΕ λόγω παραβίασης βασικών δημοκρατικών αξιών ή της πίστης προς την ΕΕ, δηλαδή της αρχής της ειλικρινούς συνεργασίας. Τα σχέδια θα πρέπει να εγκριθούν από τα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Το άρθρο 7 της Συνθήκης της ΕΕ επιτρέπει στα κράτη-μέλη να αφαιρέσουν το δικαίωμα ψήφου από ένα κράτος που παραβαίνει τις δημοκρατικές αξίες, σε περίπτωση «σοβαρής και επίμονης παραβίασης» αυτών.

Ωστόσο, αυτή η λεγόμενη «πυρηνική επιλογή» δεν έχει ενεργοποιηθεί ποτέ, παρά τις μακρές συζητήσεις σχετικά με την υποβάθμιση της δημοκρατίας στην Πολωνία και την Ουγγαρία, υπό προηγούμενες κυβερνήσεις.

Η απόλυτη αυτή κύρωση δεν επιβλήθηκε ποτέ, κυρίως επειδή οι δύο αυτές χώρες χρησιμοποίησαν το δικαίωμα για βέτο για να προστατεύσουν η μία την άλλη, ανέφερε ο Guardian.

Σύμφωνα με τις νέες προτάσεις, θα είναι πιο εύκολη η επιβολή αναστολής των δικαιωμάτων ψήφου –ή άλλης κύρωσης– λόγω παραβίασης των δημοκρατικών προτύπων.

«Πρόκειται για μια μεγάλη καινοτομία και ένα σημαντικό μήνυμα προς τους πολίτες των χωρών που είναι πιο επιφυλακτικές απέναντι στη διεύρυνση, ότι διαθέτουμε ένα πολύ ισχυρό πλαίσιο ακόμη και αν κάτι πήγαινε στραβά μετά τη διεύρυνση», ανέφερε στον Guardian ευρωπαίος αξιωματούχος.

Η Κος εξήγησε ότι αυτή η κύρωση θα έχει ημερομηνία λήξης. «Αν αυτή η [διασφάλιση] ήταν απεριόριστη, θα βρισκόμασταν σε μια κατάσταση όπου θα υπήρχαν μέλη πρώτης και δεύτερης κατηγορίας», δήλωσε.

Γιατί είναι απαραίτητη η διεύρυνση

Η έκκληση για αυστηρότερες διασφαλίσεις έρχεται εν μέσω της νέας δυναμικής στη διεύρυνση της ΕΕ, με το Μαυροβούνιο, την Αλβανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία να βρίσκονται πιο κοντά στην ένταξη.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 έδωσε νέα πνοή στη διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ, ένα ζήτημα που είχε παραμείνει στάσιμο για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η Ουκρανία και η Μολδαβία υπέβαλαν αιτήσεις ένταξης στην ΕΕ λίγες ημέρες μετά τη ρωσική επίθεση, ένα βήμα που έδωσε νέα ώθηση στις προσπάθειες ένταξης στο μπλοκ, των χωρών στα δυτικά Βαλκάνια, μια περιοχή με 17,4 εκατομμύρια κατοίκους, όπου η Ρωσία και η Κίνα ανταγωνίζονται για την απόκτηση επιρροής.

Τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ πρέπει να συμφωνήσουν ομόφωνα για την αποδοχή νέων μελών, ενώ ο σκεπτικισμός είναι ιδιαίτερα υψηλός μεταξύ των γάλλων και των τσέχων ψηφοφόρων.

Παρ’ όλα αυτά, η Κος δήλωσε ότι η διεύρυνση είναι πολιτικά εφικτή. «Τα κράτη-μέλη κατανοούν επίσης τι διακυβεύεται», είπε, επισημαίνοντας τον ανταγωνισμό για επιρροή στην ανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια. Χαρακτήρισε τη Ρωσία και την Κίνα ως «εξωτερικές αποσταθεροποιητικές δυνάμεις, που επιδιώκουν να προσελκύσουν τις υποψήφιες χώρες μας».

Περιγράφοντας τη διεύρυνση ως «το στρατηγικό μας συμφέρον», δήλωσε: «Αν δεν καταφέρουμε να ενσωματώσουμε τις γειτονικές μας χώρες, θα έρθει κάποιος άλλος [και] θα τις χρησιμοποιήσει εναντίον μας».

Ως παράδειγμα, ανέφερε ότι η Ρωσία έχει «επενδύσει εκατομμύρια» προσπαθώντας να αποτρέψει χώρες από την ευρωπαϊκή τους πορεία, αναφερόμενη στις εκλογές στη Μολδαβία, υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ, και στην Αρμενία, η οποία επιδιώκει στενότερους δεσμούς με την ΕΕ.

Η Κίνα, από την άλλη πλευρά, όπως υπογράμμισε, χρησιμοποιεί την οικονομική της επιρροή ως επενδυτής για να επηρεάσει διάφορες χώρες.

Αξιωματούχοι της ΕΕ ελπίζουν να ξεκινήσουν την επόμενη εβδομάδα συνομιλίες με την Ουκρανία και τη Μολδαβία σχετικά με δύο τομείς διαπραγμάτευσης του κοινοτικού Δικαίου.

Συγκεκριμένα, πρόκειται για τα «clusters» –θεματικές ομάδες διαπραγματευτικών φακέλων– για την εσωτερική αγορά και την ανταγωνιστικότητα, ένα ευρύ φάσμα του κοινοτικού κανονιστικού πλαισίου που καλύπτει την οικονομική και νομισματική πολιτική, τη φορολογική πολιτική, την έρευνα και τα μέσα ενημέρωσης.

Η Κος δήλωσε ότι είναι «πολύ νωρίς για εικασίες» σχετικά με το αν μια χώρα που βρίσκεται σε πόλεμο, θα μπορούσε να γίνει μέλος της ΕΕ. Επιβεβαίωσε ότι οι ουκρανοί καλλιεργητές σιτηρών δεν θα λάβουν επιδοτήσεις από την ΕΕ, ενώ θα αντιμετωπίζουν περιορισμούς στην αγορά της ΕΕ.

Αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η Ουκρανία, γνωστή ως ο σιτοβολώνας της Ευρώπης και βασικός προμηθευτής της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής πριν από τον πόλεμο, έχει διαφορετική κλίμακα παραγωγής σε σχέση με τα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Οι ηγέτες της ΕΕ θα συζητήσουν τις ιδέες αυτές την επόμενη εβδομάδα, όταν θα βρεθούν αντιμέτωποι με δύσκολες επιλογές.

Προκειμένου να αποφευχθεί το αδιέξοδο σε μια ενδεχόμενη ΕΕ 35 μελών, οι κυβερνήσεις θα κληθούν να παραιτηθούν από το δικαίωμα βέτο σε θέματα όπως η φορολογική πολιτική και η πολιτική κυρώσεων –και να αποδεχθούν ότι ενδέχεται να μην έχουν πάντα έναν ευρωπαίο Επίτροπο στις Βρυξέλλες.

Οι προσπάθειες για τη μείωση του μεγέθους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο παρελθόν, συνάντησαν αντίσταση, κυρίως από τους ιρλανδούς ψηφοφόρους που απέρριψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας το 2008, εν μέρει επειδή αντιτάχθηκαν στην απώλεια ενός μόνιμου ιρλανδού υψηλόβαθμου αξιωματούχου.

Η Ιρλανδία ψήφισε υπέρ της Συνθήκης τον επόμενο χρόνο, αφού οι ηγέτες της ΕΕ δεσμεύτηκαν ότι το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ θα συνέχιζε να έχει έναν επίτροπο για κάθε κράτος-μέλος.

Ακολούθησε το . .

Πρόσθεσε το . ως προτιμώμενη πηγή στη Google