Απειλή πολέμου στην Ευρώπη: Το σενάριο για υβριδικό χτύπημα με χιλιάδες θύματα

H Ευρώπη ετοιμάζεται μυστικά για μια μεγάλης κλίμακας υβριδική επίθεση με χιλιάδες νεκρούς σε κράτος-μέλος της, έγραψε το Politico,  η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει πολλά θύματα και να απαιτήσει άμεση, συντονισμένη αντίδραση.

«Οι συζητήσεις για ένα σενάριο εφιαλτικής επίθεσης έχουν ξεκινήσει τις τελευταίες εβδομάδες μεταξύ των πρεσβευτών της ΕΕ και από τις 27 χώρες, οι οποίοι συγκεντρώθηκαν σε «μορφή περιορισμού», δηλαδή χωρίς τηλέφωνα ή βοηθούς. Οι συζητήσεις έχουν ενταθεί μετά την ανακάλυψη ενός drone γεμάτου με εκρηκτικά στο αεροδρόμιο της Λειψίας τον Αύγουστο, δήλωσαν οι διπλωμάτες και οι αξιωματούχοι, στους οποίους δόθηκε η ανωνυμία για να συζητήσουν τις εμπιστευτικές ανταλλαγές» αναφέρει το δημοσίευμα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναπροσαρμόζει τη στρατηγική της για την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών -όπως οι κυβερνοεπιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, τα σαμποτάζ σε αγωγούς και καλώδια, οι εκστρατείες παραπληροφόρησης, οι επιθέσεις με drones και η εργαλειοποίηση της μετανάστευσης. Η προετοιμασία της ΕΕ εξελίσσεται στους εξής άξονες:

1. Θεσμικό Πλαίσιο και «Λευκή Βίβλος 2030»

• Στρατηγική Αμυντικής Ετοιμότητας: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τη «Λευκή Βίβλο για την Ευρωπαϊκή Αμυντική Ετοιμότητα 2030», η οποία μετατοπίζει την ΕΕ από την παραδοσιακή «ήπια ισχύ» προς μια έννοια στρατηγικής αυτονομίας και αποτροπής.
• Νέες Στρατηγικές Πρωτοβουλίες: Παράλληλα, σχεδιάζεται η υιοθέτηση της Στρατηγικής για την «Ένωση Ετοιμότητας» (Preparedness Union Strategy) και μιας νέας Στρατηγικής Εσωτερικής Ασφάλειας για τη συνολική διαχείριση κρίσεων.

2. Σχεδιασμός για Σενάρια «Μαζικών Θυμάτων»

• Εργαλειοθήκη Υβριδικών Απειλών (Hybrid Toolbox): Ενώ το υπάρχον πλαίσιο κάλυπτε κυρίως υλικές ζημιές ή ψηφιακές παρεμβάσεις, οι «27» εξετάζουν πλέον εμπιστευτικά σενάρια υβριδικών επιθέσεων που ενδέχεται να προκαλέσουν μαζικές ανθρώπινες απώλειες.
• Ομάδες Άμεσης Αντίδρασης: Συζητείται η συγκρότηση ομάδων άμεσης αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων, η δυνατότητα ταχείας εκταμίευσης ευρωπαϊκών κονδυλίων προς τη χώρα που δέχεται επίθεση, καθώς και ο κοινός συντονισμός των δημόσιων τοποθετήσεων των ευρωπαίων ηγετών.

Στη Γαλλία στρατός και νοσοκομεία έχουν εντολές να προετοιμάζονται για υβριδική επίθεση

3. Κάλυψη Τεχνολογικών & Αμυντικών Κενών

• Drones και Counter-Drone Συστήματα: Αναγνωρίζεται ως κρίσιμο αμυντικό κενό η ανάπτυξη και αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ιδιαίτερα μετά από σοβαρά περιστατικά όπως ο εντοπισμός εκρηκτικού drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας.
• Ανατολική Συνοριακή Ασπίδα (Eastern Border Shield): Προτείνεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα άμυνας στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ, το οποίο συνδυάζει φυσικά εμπόδια, υποδομές και τεχνολογίες επιτήρησης για την αποτροπή στρατιωτικών και υβριδικών διεισδύσεων.
• Αναδυόμενες Τεχνολογίες: Δίνεται προτεραιότητα στην τεχνητή νοημοσύνη (AI), την κβαντική υπολογιστική, τον κυβερνοπόλεμο/ηλεκτρονικό πόλεμο και την προστασία υποθαλάσσιων και διαστημικών υποδομών.

4. Στρατιωτική Κινητικότητα (Military Mobility)

• Υποδομές Διπλής Χρήσης: Αναβαθμίζονται 500 έργα σε τέσσερις βασικούς μεταφορικούς διαδρόμους (σιδηροδρομικούς, οδικούς, θαλάσσιους, αεροπορικούς), ώστε να διασφαλίζεται η ταχεία μεταφορά στρατευμάτων και εξοπλισμού σε περιόδους υβριδικής κρίσης.
• Απλούστευση Διαδικασιών: Θεσπίζονται νομοθετικές πρωτοβουλίες για τη μείωση της γραφειοκρατίας στις διασυνοριακές μετακινήσεις αμυντικών δυνάμεων.

Η σκιά του πολέμου της Ουκρανίας φέρνει την υβριδική απειλή στην Ευρώπη

5. Εσωτερική Ανθεκτικότητα & Διασυνδεσιμότητα

• Πολιτική Προστασία & Υγεία: Κράτη-μέλη προετοιμάζουν τα εθνικά τους συστήματα (π.χ. νοσοκομεία, δίκτυα ενέργειας και μεταφορών) για τη διατήρηση της λειτουργίας τους υπό συνθήκες υβριδικού ή συμβατικού πλήγματος.
• Ανταλλαγή Πληροφοριών: Επισημαίνεται η ανάγκη να ξεπεραστεί ο θεσμικός κατακερματισμός, συνδέοντας σε πραγματικό χρόνο τις υπηρεσίες πολιτικής αεροπορίας, την αστυνομία, τις υπηρεσίες πληροφοριών και τις ένοπλες δυνάμεις.
• Συνεργασία με το ΝΑΤΟ: Η ΕΕ ενισχύει τη συνεργασία της με το ΝΑΤΟ, το οποίο παραμένει ο κύριος πυλώνας συλλογικής άμυνας, εστιάζοντας στη συμπληρωματικότητα και την ανθεκτικότητα.

Πώς επηρεάζει η στάση των ΗΠΑ την ασφάλεια της Ευρώπης;

Η στάση των ΗΠΑ επηρεάζει καθοριστικά την ευρωπαϊκή ασφάλεια, λειτουργώντας ως ο κύριος καταλύτης για την επαναξιολόγηση της αμυντικής στρατηγικής της Ευρώπης:

• Επανασταθμισμός και μετατόπιση προσοχής (Pivot to Indo-Pacific): Οι ΗΠΑ, υπό τη διοίκηση Τραμπ, θεωρούν ότι έχουν αναλάβει υπερβολικές δεσμεύσεις παγκοσμίως και επιδιώκουν μια ανακατανομή βαρών. Παράλληλα, η μετατόπιση του αμερικανικού στρατηγικού ενδιαφέροντος προς τον Ινδο-Ειρηνικό, σε συνδυασμό με την εμπλοκή τους στη Μέση Ανατολή, σημαίνει ότι οι στρατιωτικοί τους πόροι (αεράμυνα, ναυτικές δυνάμεις, αποθέματα πυρομαχικών) δεν μπορούν να βρίσκονται παντού ταυτόχρονα.
• Αβεβαιότητα για τις εγγυήσεις ασφαλείας: Αν και το ΝΑΤΟ παραμένει ο πυλώνας της ευρωπαϊκής άμυνας, υπάρχει αυξανόμενος σκεπτικισμός σχετικά με το πόσο απόλυτη παραμένει η αμερικανική δέσμευση στη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας (Άρθρο 5) σε περίπτωση ευρύτερης σύγκρουσης ή περιορισμένης κρίσης. Αυτή η αβεβαιότητα αποδυναμώνει τη δυτική αποτροπή, καθώς η Μόσχα ενδέχεται να αμφισβητεί αν οι ΗΠΑ θα διακινδύνευσαν μια στρατιωτική εμπλοκή για μια περιορισμένη εδαφική διείσδυση (π.χ. στον διάδρομο του Σουβάλκι).
• Μέτρα αποτροπής και Διατλαντική συνεργασία: Παράλληλα με την πίεση για μεγαλύτερη ανάληψη ευθυνών από την Ευρώπη, οι ΗΠΑ διατηρούν στρατιωτικές δυνάμεις στην ήπειρο, σημειώνεται πρόοδος για τη δημιουργία μόνιμης αμερικανικής βάσης στην Πολωνία, ενώ ο διευθυντής της CIA πραγματοποίησε μυστική επίσκεψη στη Μόσχα για να προειδοποιήσει το Κρεμλίνο ενάντια σε τυχόν επίθεση σε έδαφος του ΝΑΤΟ. Την ίδια στιγμή, η ΕΕ επιδιώκει να διατηρήσει τη διατλαντική αμυντική συνεργασία, εστιάζοντας στην ενοποίηση των αμυντικών βιομηχανιών.

Ο κομβικός ρόλος της Ελλάδας στον Ευρωπαϊκό Νότο

Η Ελλάδα διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην αμυντική αρχιτεκτονική της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ, λειτουργώντας ως νότιος και νοτιοανατολικός πυλώνας ασφάλειας, αλλά και ως κρίσιμος εφοδιαστικός διάδρομος. Και αυτό λόγω του γεωστρατηγικού ρόλου της Βάσης της Σούδας, που παραμένει το κύριο αεροναυτικό ορμητήριο και κέντρο προβολής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο, φιλοξενώντας στρατηγικές αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις (καθώς και συστήματα αεράμυνας Patriot).

Η βάση της Σούδας στην Κρήτη

Επίσης, φιλοξενεί το Ευρωπαϊκό Στρατηγείο (OHQ στη Λάρισα) της ναυτικής επιχείρησης EUNAVFOR ASPIDES, αναλαμβάνοντας την επιχειρησιακή διοίκηση για την προστασία των εμπορικών πλοίων και των ευρωπαϊκών εφοδιαστικών αλυσίδων από υβριδικές και πυραυλικές επιθέσεις.