
Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο: «Η Μιανμάρ διέπραξε γενοκτονία κατά του λαού των Ροχίνγκια»
Σε μια απόφαση-ορόσημο για το διεθνές δίκαιο, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης έκρινε ότι η Μιανμάρ διέπραξε γενοκτονία εις βάρος της μουσουλμανικής μειονότητας των Ροχίνγκια, κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών «επιχειρήσεων εκκαθάρισης» την περίοδο 2016-2017.
Ο πρόεδρος του δικαστηρίου, Γιούτζι Ιουασάουα, υπογράμμισε πως η έδρα πείστηκε πλήρως ότι οι ενέργειες της χώρας εμπίπτουν στη Σύμβαση για τη Γενοκτονία, καθώς υπήρχε σαφής πρόθεση να εξοντωθεί ένα ουσιαστικό τμήμα του πληθυσμού των Ροχίνγκια.
«Πραγματικοί άνθρωποι στοχοποιήθηκαν προς αφανισμό»
Η προσφυγή είχε κατατεθεί πριν από επτά χρόνια από την Γκάμπια εκ μέρους των θυμάτων, με τον υπουργό Δικαιοσύνης της, Ντάουντα Τζάλοου, να υπενθυμίζει κατά τις ακροάσεις ότι η δίκη δεν αφορά θεωρητικά νομικά ζητήματα, αλλά «πραγματικούς ανθρώπους που στοχοποιήθηκαν προς αφανισμό».
Η βίαιη στρατιωτική εκστρατεία ανάγκασε περισσότερους από 700.000 ανθρώπους να περάσουν τα σύνορα προς το Μπαγκλαντές.
Σήμερα, πάνω από ένα εκατομμύριο Ροχίνγκια επιβιώνουν εκεί στον μεγαλύτερο προσφυγικό καταυλισμό του κόσμου, ενώ στη Μιανμάρ εκτιμάται ότι έχουν απομείνει λιγότεροι από 600.000. Οι καταθέσεις επιζώντων τον περασμένο Ιανουάριο, σε συνδυασμό με δορυφορικά δεδομένα και έρευνες οργανώσεων, επιβεβαίωσαν τη φρίκη:
Ομαδικοί τάφοι, εκτελέσεις αμάχων, πνιγμοί παιδιών και ολοσχερή πυρπόληση χωριών.
Η σεξουαλική βία ως μέσο γενοκτονίας και ο ρόλος της χούντας
Η νομική στοιχειοθέτηση της γενοκτονίας, όπως ορίστηκε από τη σύμβαση του ΟΗΕ το 1948 μετά το Ολοκαύτωμα, είναι εξαιρετικά απαιτητική, καθώς προϋποθέτει την απόδειξη συγκεκριμένης πρόθεσης αφανισμού μιας ομάδας.
Στη συγκεκριμένη υπόθεση, καθοριστικό ρόλο έπαιξε η αναγνώριση της σεξουαλικής βίας ως μέσου γενοκτονίας. Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι οι συστηματικοί ομαδικοί βιασμοί και οι ακρωτηριασμοί γυναικών αποδείχθηκε πως είχαν ως στόχο την «παρεμπόδιση των γεννήσεων» και τη διακοπή της αναπαραγωγής της κοινότητας.

Από την πλευρά της, η Μιανμάρ αρνήθηκε τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι ο στρατός της απλώς απάντησε σε αντάρτικες επιθέσεις ενόπλων των Ροχίνγκια. Την περίοδο εκείνη, επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων ήταν ο Μιν Αούνγκ Χλάινγκ, ο οποίος το 2021 ανέτρεψε με πραξικόπημα την εκλεγμένη κυβέρνηση της Αούνγκ Σαν Σου Κι, βυθίζοντας τη χώρα σε έναν πολύνεκρο εμφύλιο, προτού αναλάβει καθήκοντα πολιτικού προέδρου τον περασμένο Απρίλιο έπειτα από ευρέως αμφισβητούμενες εκλογές.
Σε βάρος του εκκρεμεί ήδη ένταλμα σύλληψης για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), το οποίο δικάζει φυσικά πρόσωπα και όχι κράτη.
Το βλέμμα στον πόλεμο στη Γάζα
Παρότι το Διεθνές Δικαστήριο δε διαθέτει μηχανισμούς επιβολής των αποφάσεών του, οι ετυμηγορίες του είναι νομικά δεσμευτικές, φέρουν τεράστιο διπλωματικό βάρος και συχνά ανοίγουν τον δρόμο για διεθνείς κυρώσεις.
Για τον λόγο αυτό, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες παρακολουθούσαν στενά την έκβαση της δίκης, καθώς θεωρείται ο ισχυρότερος προάγγελος για το πώς θα κρίνουν οι δικαστές την προσφυγή της Νότιας Αφρικής κατά του Ισραήλ για τον πόλεμο στη Γάζα — όπου ανεξάρτητες επιτροπές του ΟΗΕ και ακαδημαϊκοί έχουν ήδη κάνει λόγο για γενοκτονικές πράξεις.
Οι κυρώσεις Τραμπ κατά του ΔΠΔ
Παράλληλα, η απόφαση αναμένεται να προκαλέσει τριβές στις σχέσεις Ουάσιγκτον και διεθνών θεσμών. Ενώ η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε χαρακτηρίσει επισήμως γενοκτονία τα όσα συνέβησαν στους Ροχίνγκια, η κυβέρνηση Τραμπ τηρεί σκληρή στάση απέναντι στα διεθνή δικαστήρια, έχοντας ήδη επιβάλει κυρώσεις στο ΔΠΔ, και εκτιμάται ότι θα απαντήσει με κυρώσεις κατά δικαστών του ΔΔ, συμπεριλαμβανομένης της φετινής κατόχου του Νόμπελ Ειρήνης, Νάβι Πιλάι.
Ένα σπάνιο ορόσημο στη διεθνή δικαιοσύνη
Η ετυμηγορία για τη Μιανμάρ καλύπτει ένα κενό δεκαετιών στη νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου. Στις δύο προηγούμενες υποθέσεις που αφορούσαν τις θηριωδίες των πολέμων της πρώην Γιουγκοσλαβίας τη δεκαετία του 1990, το δικαστήριο δεν είχε καταδικάσει κάποιο κράτος για άμεση διάπραξη γενοκτονίας — είχε κρίνει μόνο τη Σερβία υπεύθυνη, επειδή απέτυχε να αποτρέψει ή να τιμωρήσει τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα από σερβοβοσνιακές δυνάμεις.
Σε επίπεδο διεθνούς δικαιοσύνης μετά το Ολοκαύτωμα, μόνο ειδικά δικαστήρια του ΟΗΕ είχαν αναγνωρίσει νομικά το έγκλημα της γενοκτονίας σε ελάχιστες περιπτώσεις, όπως για το καθεστώς των Ερυθρών Χμερ στην Καμπότζη τη δεκαετία του 1970 και για τις μαζικές σφαγές στη Ρουάντα το 1994.
Πηγή: theguardian
Δημοσιεύτηκε ! 2026-11-19 14:12:00
