Διαμερίσματα «υπνωτήρια» στην Αθήνα: Τι λένε κάτοικοι και φορείς – Τι σχεδιάζει η κυβέρνηση

Οι εξαγγελίες του υπουργού Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ανοίγουν τη συζήτηση για την εκμετάλλευση ανθρώπων που αναζητούν στέγη, τις συνθήκες ασφάλειας στις πολυκατοικίες και τα όρια της ευθύνης των ιδιοκτητών.

Κάτοικοι της Κυψέλης, μιλώντας στο CNN Greece, περιγράφουν τις επιπτώσεις που, όπως υποστηρίζουν, έχει η συγκεκριμένη πρακτική στην καθημερινότητά τους.

Συνδέουν τη λειτουργία τέτοιων διαμερισμάτων με προβλήματα ασφάλειας, αλλά και με την πίεση στη διαθέσιμη στέγη και στα ενοίκια της περιοχής, αμφισβητώντας παράλληλα, ότι η κατάσταση λειτουργεί εν αγνοία ιδιοκτητών.

Ταυτόχρονα, παράγοντες της αγοράς κάνουν λόγο για υπαρκτό πρόβλημα, που χρήζει άμεσης παρέμβασης.

«Η κατάσταση αυτή αποτελεί εύκολη διέξοδο για κάποιους ιδιοκτήτες, που διαθέτουν παλιά και ασυντήρητα διαμερίσματα και εισπράττουν έσοδα αντί να δαπανήσουν χρήματα για να τα ανακαινίσουν και να τα νοικιάσουν σε οικογένειες ή φοιτητές» τονίζει μιλώντας στο CNN Greece ο Χριστόφορος, μεσίτης που δραστηριοποιείται στην Κυψέλη.

«Γίνεται συστηματική χρήση των υπογείων πολυκατοικιών» λέει με τη σειρά της χαρακτηριστικά η Ελένη, κάτοικος της περιοχής, ενώ ο Αναστάσιος, που επίσης μένει στην Κυψέλη, αναφέρει πως ευθύνη για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί έχουν και κάποιες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις.

Σε αντίθεση με τους κατοίκους, σε δηλώσεις του στο CNN Greece ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παραδιάς, υποστηρίζει ότι η δραστηριότητα αυτή συχνά αναπτύσσεται εν αγνοία των ιδιοκτητών, οι οποίοι δυσκολεύονται να αντιδράσουν όταν την αντιληφθούν.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Μεσιτών, Λευτέρης Ποταμιάνος, επιβεβαιώνει την ύπαρξη του φαινομένου και αξιολογεί θετικά την πρόθεση παρέμβασης, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η εφαρμογή της απαιτεί ελέγχους και αστυνόμευση.

«Εγκληματικότητα και αίσθημα ανασφάλειας…»

Κάτοικοι της Κυψέλης εκφράζουν την ανησυχία τους για τις επιπτώσεις που έχουν στη γειτονιά τους τα «υπνωτήρια».

Στις περιγραφές τους, το ζήτημα συνδέεται όχι μόνο με προβλήματα εγκληματικότητας αλλά και με το αίσθημα ανασφάλειας. Παράλληλα, υποστηρίζουν ότι η μετατροπή κατοικιών σε χώρους διανυκτέρευσης με χρέωση ανά άτομο περιορίζει τα ακίνητα που διατίθενται για κανονική μίσθωση και εντείνει την πίεση στα ενοίκια.

Την συστηματική χρήση των υπόγειων πολυκατοικιών, σημειώνει η κυρία Ελένη, κάτοικος της οδού Αγίας Ζώνης, η οποία ωστόσο και αυτή αναφέρει ότι το φαινόμενο έχει αραιώσει, τουλάχιστον σε σημείο που να μην γίνεται εύκολα αντιληπτό, οπως συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια.

Μια ιδιαίτερη πτυχή, αναφέρει ο κύριος Χριστόφορος, ο οποίος δραστηριοποιείται ως μεσίτης στην περιοχή, ο οποίος σημειώνει ότι η κατάσταση αυτή, αποτελεί «ευκολη διέξοδο» για κάποιους ιδιοκτήτες οι οποίοι διαθέτουν παλιά και ασυντήρητα διαμερίσματα για την χρήση αυτή, εισπράτοντας έσοδα, αντί να δαπανήσουν χρήματα για την ανακαίνιση του διαμερίσματός τους, προκειμένου να το ενοικιάσουν σε οικογένειες ή φοιτητές.

Παράλληλα, ο κύριος Αναστάσιος, κάτοικος της οδού Νάξου, αναφέρεται και στον ρόλο κάποιων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, μέλη των οποίων εμφανίζονται ως ενοικιαστές διαμερισμάτων, τα οποια στη συνέχεια αποδεικνύεται ότι λειρουργούν ως παράνομα υπνωτήρια.

Η στεγαστική διάσταση αποτελεί ξεχωριστό σκέλος των καταγγελιών τους. Κατά τους ίδιους, η εκμετάλλευση ενός διαμερίσματος με πολλαπλές χρεώσεις διανυκτέρευσης δημιουργεί κίνητρο για την απομάκρυνσή του από την αγορά μακροχρόνιας κατοικίας, σε μια περιοχή όπου η αναζήτηση προσιτού σπιτιού γίνεται ολοένα δυσκολότερη.

Ο κύριος Νίκος, που διατηρεί κατάστημα στην οδό Αγ. Ζώνης, τόνισε ότι η κατάσταση επηρεάζει και τα ενοικιοστάσια, καθώς χρησιμοποιούνται τόσο δυάρια, όσο και υπόγεια πολυκατοικίων, σε μια περιοχή που λόγω και της βραχυχρόνιας μίσθωσης, υποφέρει απο την έλλειψη στέγης. Τονίζει ότι το πρόβλημα έχει «κατηφορήσει» προς την πλατεία Αμερικής, ενώ πλέον ακόμη και χώροι καταστημάτων, χρησιμοποιούνται για να μένουν μετανάστες σωρηδών.

Η κυβερνητική πρωτοβουλία καλείται να απαντήσει στην εκμετάλλευση των διαμενόντων και στα προβλήματα των πολυκατοικιών, αποσαφηνίζοντας ταυτόχρονα τις ευθύνες όσων εμπλέκονται.

Η αποτελεσματικότητά της θα κριθεί στους ελέγχους, στη δυνατότητα διακοπής της δραστηριότητας και στις λύσεις στέγασης για τους ανθρώπους που θα απομακρυνθούν.

Τι προβλέπει η σχεδιαζόμενη ρύθμιση

Σύμφωνα με πηγές της Κατεχάκη, η νομοθετική ρύθμιση που βρίσκεται υπό επεξεργασία προβλέπει την απαγόρευση της συστηματικής εκμίσθωσης ή υπεκμίσθωσης μεμονωμένων κλινών και θέσεων ύπνου σε ακίνητα με χρήση κατοικίας.

Στόχος είναι να αντιμετωπιστεί η μετατροπή διαμερισμάτων σε άτυπα «υπνωτήρια», όπου διατίθενται κρεβάτια, κουκέτες ή στρώματα έναντι αντιτίμου, για ημερήσια ή σύντομη παραμονή εναλλασσόμενων διαμενόντων.

Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η παρέμβαση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση κινδύνων για τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια, της όχλησης των υπόλοιπων ενοίκων, καθώς και φαινομένων φοροδιαφυγής και αθέμιτου ανταγωνισμού.

Στο υπό επεξεργασία σχέδιο, για τη διαπίστωση της παράβασης απαιτείται να συντρέχουν τουλάχιστον τρία από τέσσερα κριτήρια: η ξεχωριστή διάθεση κάθε κλίνης ή θέσης ύπνου, η συχνή ή περιοδική εναλλαγή των χρηστών, η καταβολή άμεσου ή έμμεσου ανταλλάγματος και η διαμόρφωση ή λειτουργία του ακινήτου ως συλλογικού καταλύματος ή κοιτώνα. Η απαγόρευση προβλέπεται να εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το εάν η δραστηριότητα πραγματοποιείται μέσω ψηφιακής πλατφόρμας ή άλλης συμφωνίας.

Ως προς τις κυρώσεις, προβλέπεται πρόστιμο 10.000 ευρώ στον μισθωτή, υπεκμισθωτή ή άλλο πρόσωπο που εκμεταλλεύεται, επιτρέπει ή διευκολύνει την απαγορευμένη χρήση.

Για τον εκμισθωτή προβλέπεται πρόστιμο 5.000 ευρώ, εφόσον αποδεικνύεται ότι γνώριζε τη συγκεκριμένη χρήση και την ανεχόταν, τη διευκόλυνε ή την επέτρεπε.

Εάν η δραστηριότητα συνεχίζεται μετά την κοινοποίηση της πράξης διακοπής, προβλέπεται επιπλέον πρόστιμο 1.000 ευρώ για κάθε ημέρα συνέχισης.

Σε περίπτωση υποτροπής, το πρόστιμο διπλασιάζεται και διατάσσεται σφράγιση του ακινήτου, ενώ σε δεύτερη υποτροπή τριπλασιάζεται το προβλεπόμενο ανώτατο όριο προστίμου.

Το σχέδιο προβλέπει επίσης άμεση διακοπή της απαγορευμένης δραστηριότητας και προσωρινή ή οριστική σφράγιση, εφόσον προκύπτει άμεσος κίνδυνος για το δημόσιο συμφέρον και επείγουσα ανάγκη αποτροπής του. Τη σφράγιση αναλαμβάνει η Ελληνική Αστυνομία, ενώ η πράξη επιβολής του προστίμου εκδίδεται από την οικεία Αποκεντρωμένη Διοίκηση.

Από την απαγόρευση εξαιρούνται τα νόμιμα τουριστικά καταλύματα, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις που λειτουργούν σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο και οι θεσμοθετημένες δομές κοινωνικής φιλοξενίας, όπως ξενώνες, οικοτροφεία και εγκαταστάσεις για αστέγους.

Παραδιάς: Η δραστηριότητα γίνεται πίσω από την πλάτη των ιδιοκτητών

Το ζήτημα της ευθύνης του ιδιοκτήτη αναδεικνύει ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παραδιάς, μιλώντας στο CNN Greece.

Όπως υποστηρίζει, σε πολλές περιπτώσεις οι ενοικιαστές αναπτύσσουν τη δραστηριότητα χωρίς να το γνωρίζει ο ιδιοκτήτης. Όταν εκείνος αντιληφθεί τι συμβαίνει, συναντά σημαντικές δυσκολίες στην προσπάθεια να σταματήσει τη συγκεκριμένη χρήση.

«Οι δε ιδιοκτήτες, όταν το αντιληφθούν, πολύ δύσκολα μπορούν να αντιδράσουν αποτελεσματικά σε τέτοια συμπεριφορά», σημειώνει.

Ο κ. Παραδιάς αναφέρεται στη δυνατότητα αξιοποίησης της διαδικασίας ταχείας απόδοσης του ακινήτου κατά τη λήξη της μίσθωσης, προκειμένου οι ιδιοκτήτες να απαλλαγούν από τέτοιες δραστηριότητες.

Η βασική του θέση είναι ότι οι συνέπειες πρέπει να κατευθύνονται σε εκείνους που ασκούν την παράνομη επιχειρηματική δραστηριότητα.

Η παρέμβασή του φέρνει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ζήτημα εφαρμογής: πώς θα διαπιστώνεται η γνώση και η ανοχή του εκμισθωτή, αλλά και ποιες δυνατότητες θα έχει ο ιδιοκτήτης να αντιδράσει όταν διαπιστώσει ότι το ακίνητό του λειτουργεί ως άτυπο κατάλυμα.

Ποταμιάνος: Σωστή κατεύθυνση, αλλά χρειάζονται έλεγχοι

Την παρουσία του φαινομένου σε περιοχές γύρω από το κέντρο της Αθήνας επιβεβαιώνει στο CNN Greece ο Λευτέρης Ποταμιάνος, Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Μεσιτών Ακινήτων.

Περιγράφει περιπτώσεις επιτήδειων που υπενοικιάζουν διαμερίσματα ανά βραδιά και ανά άτομο, με αποτέλεσμα να συγκεντρώνονται 10 ή 20 άνθρωποι κάθε νύχτα.

Όπως αναφέρει, στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό γίνεται εν αγνοία των ιδιοκτητών.

«Προφανώς αυτό το μέτρο είναι στη σωστή κατεύθυνση για να αποσυμφορηθεί αυτή η κατάσταση και να μπει μία τάξη σε αυτή την παρανομία», επισημαίνει.

Ο ίδιος τονίζει ότι οι συνέπειες αφορούν πολλές πλευρές της λειτουργίας μιας πολυκατοικίας: από τον συνωστισμό ανθρώπων σε ακατάλληλους χώρους και ζητήματα παραβατικότητας μέχρι την τήρηση των κανονισμών και την όχληση των υπόλοιπων ενοίκων.

Ωστόσο, κρατά επιφυλάξεις για την πρακτική εφαρμογή της παρέμβασης μέχρι να αποσαφηνιστεί το περιεχόμενό της.

Όπως σημειώνει, η νομοθετική πρόβλεψη χρειάζεται να συνοδεύεται από αστυνόμευση, καθώς η εφαρμογή της μόνο μέσω της θέσπισης ενός νόμου είναι δύσκολη.